Растењето со родител кој постојано сака да контролира може да влијае врз начинот на кој детето подоцна се доживува себеси и ги гради односите со другите. Наместо слободно да ги изразува своите чувства и желби, детето може рано да научи да се приспособува, да избегнува конфликти и постојано да размислува што ќе очекуваат другите од него.
Таквото однесување во детството често е начин детето да се заштити и да одржи мир во семејството. Но, некои од тие навики можат да останат присутни и подоцна, дури и кога личноста веќе не зависи од своите родители.
Постојано избегнување конфликти
Луѓето кои растеле во дом исполнет со напнатост, расправии или чести несогласувања можат да развијат силна потреба по секоја цена да избегнат конфликт.
И најмало несогласување може да им создаде непријатност или страв дека ситуацијата ќе ескалира. Затоа често премолчуваат кога нешто им пречи, се согласуваат со другите иако имаат поинакво мислење или ги потиснуваат сопствените чувства.
Иако ваквата реакција е разбирлива со оглед на искуствата од детството, постојаното избегнување конфликти може да го отежне градењето здрави односи во зрелоста.
Постојано се сомневаат во сопствените одлуки
Родителите кои претерано го контролираат детето често му оставаат порака дека не е способно самостојно да одлучува.
Ако родителот постојано му кажува што треба да направи, ги преиспитува неговите избори или ги омаловажува неговите чувства, детето може да почне да се сомнева во сопствената проценка.
Подоцна, како возрасна личност, може да има потреба постојано да бара потврда од другите, дури и кога самото знае што сака или има добра причина за својата одлука.
Се плашат дека ќе им бидат товар на другите
Детето кое во домот научило дека неговите потреби се проблем може подоцна тешко да побара помош.
Наместо да каже дека му е тешко, може да се обидува сè да реши само, затоа што се плаши дека ќе ги оптовари другите или дека ќе биде критикувано.
Поради тоа може да му биде тешко да ги прифати сопствените потреби и да биде попустливо кон себе.
Тешко препознаваат што навистина сакаат
Кога родителот постојано ја наметнува својата волја, детето може да научи дека желбите на другите се поважни од неговите.
Со текот на времето, може да престане да се прашува што навистина сака и повеќе да размислува што очекуваат другите од него.
Тоа подоцна може да доведе до неодлучност. Кога со години се приспособувате на туѓите очекувања, слободата сами да изберете може да биде збунувачка.
Постојано имаат потреба да ја докажуваат својата вредност
Некои луѓе ја поврзуваат сопствената вредност со успехот, мислењето на другите или со она што го постигнале.
Ова може да биде особено изразено кај оние кои растеле со родители кај кои љубовта и прифаќањето биле условени со исполнување одредени очекувања.
Така, возрасната личност може постојано да чувствува дека мора да биде успешна, корисна или најдобра за да заслужи признание и прифаќање.
Чувствуваат вина кога ќе постават граница
На децата кои долго време морале да се приспособуваат за да има мир во домот може да им биде особено тешко подоцна да кажат „не“.
Дури и кога ќе постават здрава граница, може да почувствуваат вина или да се чувствуваат одговорни за реакцијата на другата личност.
Но, поставувањето граници не значи дека сте себични. Тоа е дел од здравиот однос кон сопствените потреби и кон другите луѓе.
Сè задржуваат во себе
Ако детето не се чувствувало безбедно да зборува за своите проблеми, стравови и чувства, може да научи да ги крие.
Стравот од критика, осуда или од тоа дека ќе му биде „премногу“ на некој друг може да продолжи и во зрелоста.
Таквата личност можеби ќе се обидува сама да го реши секој проблем и тешко ќе им дозволува на другите да ѝ се приближат.
Важно е да се нагласи дека овие однесувања не се доказ дека некој нужно имал такво детство. Луѓето различно реагираат на семејната средина, а слични обрасци можат да се појават и од други причини.
Сепак, препознавањето на сопствените реакции може да биде прв чекор кон разбирање на тоа од каде доаѓаат и кон создавање поздрави начини на комуникација и поставување граници.
