Пливачкото уво е воспаление, иритација или инфекција на надворешниот ушен канал – цевчето што се протега од отворот на увото до тапанчето. Кога пливаме или на друг начин навлегува вода во ушниот канал, таа може да предизвика проблеми:
- создава услови за размножување на бактерии и габи;
- ја омекнува кожата, што им овозможува на микроорганизмите полесно да навлезат во неа;
- може да го отстрани ушниот восок (церуменот), кој природно го штити увото од инфекции.
Пливачкото уво е болно воспаление кое често се јавува кај децата, но може да се појави кај пливачи од сите возрасти. Не се пренесува од човек на човек.
Што го предизвикува пливачкото уво?
Една од главните причини е прекумерната влажност во ушниот канал. Тоа најчесто се случува при пливање, но може да биде предизвикано и од:
- престој во топли, влажни или водени средини;
- чистење или чешање на ушниот канал со прсти, стапчиња за уши или други предмети;
- повреда на ушниот канал;
- сува кожа во ушниот канал;
- присуство на туѓо тело во ушниот канал;
- прекумерно количество ушен восок;
- егзема или други воспалителни кожни заболувања.
Кој има поголем ризик од пливачко уво?
Пливачкото уво почесто се јавува кај децата, но може да се појави и кај возрасните. Ризикот е поголем кога се нарушува природната заштита на кожата во ушниот канал. На пример, честото пливање може да го отстрани ушниот восок и да ја омекне кожата, со што се олеснува навлегувањето на микроорганизмите. Кожата во ушниот канал може да се оштети и при користење слушни помагала, слушалки или чепчиња за уши.
Дополнителни фактори на ризик се:
- контакт со микроорганизми во џакузи или во нечиста вода во базен;
- исеченица или друга повреда на кожата во ушниот канал;
- повредување на ушниот канал со стапчиња за уши, прсти или други предмети;
- користење слушалки или слушни помагала;
- кожни заболувања, како што е егземата.
Кои се симптомите на пливачко уво?
Симптомите може да се разликуваат од човек до човек. Најчести се:
- црвенило на надворешното уво;
- чешање во увото;
- болка, особено при допирање или поместување на ушната школка;
- болка која може да се шири кон главата, вратот или страната на лицето;
- истекување гној од увото, кој може да биде жолт или жолтеникаво-зелен и да има непријатен мирис;
- отечени лимфни јазли во горниот дел на вратот или околу увото;
- отечен ушен канал;
- придушен слух или намален слух;
- чувство на полност или затнатост во увото;
- покачена телесна температура.
Симптомите на пливачко уво може да личат на симптоми на други заболувања. Затоа, за поставување точна дијагноза потребен е лекарски преглед.
Како се дијагностицира пливачко уво?
Лекарот ќе праша за претходната здравствена состојба и за симптомите, а потоа ќе ги прегледа ушите. Најчесто се користи отоскоп – инструмент со светло кој овозможува да се види внатрешноста на ушниот канал и тапанчето. На овој начин лекарот може да провери и дали постои инфекција на средното уво. Кај некои деца може да бидат присутни и двата типа инфекции.
Со соодветен третман, пливачкото уво најчесто се повлекува за околу 10 дена. Третманот зависи од симптомите, возраста, општата здравствена состојба и тежината на инфекцијата
Ако од увото истекува гној или друга течност, лекарот може да земе примерок за лабораториско испитување. Ова се нарекува микробиолошки брис, односно култура на исцедокот од увото. Резултатот може да помогне да се утврди причинителот на инфекцијата и да се избере соодветен третман.
Како се лекува пливачкото уво?
Со соодветен третман, пливачкото уво најчесто се повлекува за околу 10 дена. Третманот зависи од симптомите, возраста, општата здравствена состојба и тежината на инфекцијата. Може да вклучува антибиотски капки за уши за лекување на бактериска инфекција или антифунгални капки за уши при габична инфекција, кортикостероидни капки за намалување на отокот и воспалението, лекови против болка, одржување на увото суво. Лекарот ќе објасни како правилно да се користат капките за уши. Важно е да се следат упатствата и да се користи препорачаната доза.
Кои се можните компликации?
Ако не се лекува, пливачкото уво може да доведе до:
- привремено намалување на слухот поради оток и воспаление на ушниот канал. Слухот најчесто се нормализира по исчезнувањето на инфекцијата;
- повторливи инфекции на увото;
- оштетување на коските и ‘рскавицата;
- ширење на инфекцијата кон околните ткива, черепот, мозокот или кранијалните нерви.
Како да се спречи пливачко уво?
За да го намалите ризикот:
- одржувајте ги ушите колку што е можно посуви;
- користете чепчиња за уши при пливање или туширање, особено ако лекар ви ги препорачал;
- не го чешајте и не го чистете ушниот канал со стапчиња за уши, прсти или други предмети;
- бидете нежни при чистењето на надворешниот дел од увото и не вметнувајте предмети во ушниот канал.
Како правилно да ги исушите ушите по пливање или туширање?
- Навалете ја главата на едната, а потоа на другата страна за да истече водата.
- Со увото свртено надолу, нежно повлечете ја ушната школка во различни насоки за да помогнете водата да истече.
- Нежно исушете го надворешниот дел од увото со работ на пешкир.
- Може да користите и фен за коса на најниска или најладна температура. Држете го најмалку 30 сантиметри од главата и полека движете го напред-назад. Не го држете на едно место.
- Лекарот може да препорача и специјални капки за сушење на ушниот канал.
(Johns Hopkins Medicine)
