Д-р сци. Александар Сајковски: Патувачката дијареја може да развие умерена па и тешка дехидратација, висока телесна температура, крвави столици, силни стомачни или ректални болки кај децата

Кај децата ако перзистира повраќањето, покачување на телесна температура над 38.5 степени, постои тешка дијареја или крвави столици, се јавува сувост на устата или плач без солзи, појава на невообичаена поспаност, послаба контактибилност, намалување на вкупната количина на урина вклучувајќи суви пелени - се знаци за итно барање на педијатриска консултација и третман

Одморот може да прерасне во непријатно искуство особено ако не сте соодветно подготвени. Пред патувањето ултимативна е консултација со вашиот педијатар: Д-р сци. Александар Сајковски, специјалист педијатар – неонатолог

ПИШУВА:
Д-р сци
. Александар Сајковски
специјалист педијатар – неонатолог

♦♦♦♦♦♦♦ 

ЛЕТЕН ОДМОР, ПАТУВАЊЕ И ПАТУВАЧКА ДИЈАРЕЈА КАКО ЧЕСТА СОСТОЈБА
ПРАШАЊА И ОДГОВОРИ

Летото и одморот кој следува е еден од најубавите и највозбудливи периоди во животот на секое дете. Иако изборот е на родителите дали истиот ќе го поминете на океан, море, езеро или планина децата го доживуваат со посебна страст и возбуда. Сепак, одморот може да прерасне во непријатно искуство особено ако не сте соодветно подготвени, а земајќи ги  предвид нашите традиции и навики, се опремуваме со прирачни аптеки со лекови кои ни требаат или некои кои воопшто нема да ни требаат. Иако треба да се надевате дека истите воопшто нема да ги користите, пред патувањето ултимативна е консултација со вашиот педијатар да се запознаете со сите можни состојби кои може да му се случат на Вашето дете, а за лековите кои ги носите да се запознаете добро со препорачаните дози и индикации за нивна употреба.

Кога патувате на место каде климатските и санитарните услови се разликуваат битно од оние кај вас дома, се појавува ризик од појава на патувачка дијареја

Во тој контекст е и најчестата состојба која се јавува при патување, а тоа е т.н. патувачка дијареја и повраќање. Тоа е состојба која може значајно да го наруши комодитетот на одмор, особено кога се помали деца во прашање, па поради тоа би сакал да ви пренесам како родители, дел од прашањата и одговорите кои редовно ги добиваме во однос на оваа состојба.

Што е тоа патувачка дијареја?

Патувачката дијареја е едно дигестивно заболување кое најчесто е пратено со бројни течни столици, абдоминален дискомфорт, но и повраќање кај помалите деца. Најчесто се јавува при јадење на контаминирана или загадена храна или вода. Но, студиите покажале дека истата може да е резултат и на промена на микробиолошката флора особено асоцирано со некои т.н. егзотични дестинации. Најчесто тоа е состојба која не е многу сериозна кај возрасната популација и поголемите деца, но, кај помалите деца носи ризик од дехидратација и некои други компликации.

Најчести симптоми на ова заболување се појава на повеќе од три течни столици на ден, појава на итна потреба за дефекација, стомачни грчеви и гасови, гадење, повраќање и температура. Но, посебно е значајно да кај децата може да се развие умерена па и тешка дехидратација, висока телесна температура, крвави столици, силни стомачни болки или ректални болки

Воопштено кажано кога патувате на место каде климатските и санитарните услови се разликуваат битно од оние кај вас дома, се појавува ризик од појава на ова заболување.

Првиот совет за да се редуцира ризикот од појава на ова заболување е да бидете внимателни што и каде јадете и пиете кога одите на патување. Иако, истата најчесто не е опасна, сепак, клучна и важна мисла нека ви биде дека употребата на одредени медикаменти мора да е одобрена од лекар.

Кои се симптомите на патувачка дијареја?

Патувачката дијареја најчесто се јавува во тек на одморот или може да се јави кратко по враќање од одморот. Најчесто кај поголемите деца и возрасните трае два до три дена, и се смирува дури и спонтано, а комплетното опоравување е за една недела. Но при едно патување може да се јави во неколку наврати.

Најчести симптоми на ова заболување се појава на повеќе од три течни столици на ден, појава на итна потреба за дефекација, стомачни грчеви и гасови, гадење, повраќање и температура. Но, посебно е значајно да кај децата може да се развие умерена па и тешка дехидратација, висока телесна температура, крвави столици, силни стомачни болки или ректални болки.

Патувачката дијареја најчесто се јавува во тек на одморот или може да се јави кратко по враќање од одморот
Кога да се јавите на преглед?

Иако знае да помине за неколку дена, во случај на перзистирање на симптомите, и секако ако се истите поизразени потребна е консултација за третман.

Во случај кога кај поголемите деца и возрасните проливот перзистира подолго од два дена, се јавуваат знаци на слабост и малаксаност, знаци на дехидратација, силни стомачни или ректални болки, се појавува крвава или темна односно црна столица, постои покачување на телесната температура над 39 степени – потребна е консултација со доктор и контролиран третман.

Кај децата ако перзистира повраќањето, покачување на телесна темпетратура над 38.5 степени, постои тешка дијареја или крвави столици, се јавува сувост на устата или плач без солзи, појава на невообичаена поспаност, послаба контактибилност, намалување на вкупната количина на урина вклучувајќи суви пелени – се знаци за итно барање на педијатриска консултација и третман.

Lactobacillus reuteri Protectis делува со тријас во смисол на зајакнување на микробиотот (преку ослободување на ацетична киселина, лактична киселина и реутерин кои директно ги уништуваат патогените бактерии), затегање на интестиналната мукоза и унапредување на имунолошкиот одговор преку ламина проприја со активација на СД4+Т-хелпрните клетки

Кои се причините за појава на патувачка дијареја?

Иако причина за оваа болест може да биде стрес од патување или промена на исхрана, сепак најчесто причинители се инфективни агенси вклучувајќи вируси, бактерии и паразити. А, најчесто се добива по внесување на храна или вода која е контаминирана со фекални микророганизми или контакт на устата со контаминирани раце, прибор за јадење, чинии и друго. Како причинители бактериски најчесто се јавуваат E.coli и Salmonella, паразити како Giardia и вируси како што е норо-вирусот.

Зошто домицилното население од ризичните земји нема исти болести?

Најчесто нивното тело е акомодирано, адаптирано на микроорганизмите кои живеат кај нив и имаат развиено имунитет кон нив.

Доколку постои покачување на телесната температура над 39 степени – потребна е консултација со доктор и контролиран третман
Кои се ризик фактори за добивање на патувачка дијареја?

Иако шансите за добивање на патувачка дијареја во голема мерка зависи од дестинацијата во која патувате, сепак, постојат одредени групи на луѓе кои имаат поголем ризик. Тука спаѓаат:

  • Деца и адолесценти. Кај малите деца постои се уште низок Тх1 дел од имуниот систем и се поподложни на инфекции. Што се однесува до адолесцентите иако имунитетот е веќе развиен, сепак, нивниот стекнат имунитет се уште нема доволно информации за брза реакција кон одредени микроорганизми, но од друга страна тие се секогаш поавантуристички расположени во однос на патувањето и изборот на храна.
  • Луѓе со вродени или стекнати имунолошки болести. Слабиот имунолошки систем значајно ја зголемува шансата за добивање на инфекции.
  • Пациенти со дијабетес, инфламаторна цревна болест или хепатална цироза. Тоа се болести кои водат до почеста појава на инфекции.
  • Пациенти кои примаат антациди или блокатори на желудочната киселина. Киселоста на желудникот ги уништува микророганизмите, па со намалување на истата се остава поголема шанса за преживување на бактериите.
Избегнувајте да консумирате храна од продавачи на улица
Кои се превентивни мерки?ПАЗЕТЕ ШТО И КАКО ЈАДЕТЕ

Прва препорака кога е храната во прашање е варете ја, печете ја, лупете ја или заборавете ја. Најчести препораки за заштита од оваа клиничка состојба е:

  • да избегнувате да консумирате храна од продавачи на улица;
  • избегнувајте непастеризирано млеко и млечни производи вклучително и сладолед;
  • избегнувајте недоволно печено месо, риба и морски плодови;
  • не ја оставајте храната на собна температура;
  • јадете ја храната добро термички обработена и сервирана како топла;
  • користете овошје и зеленчук што можете сами да го излупите;
  • запомнете дека алкохолот како пијалак не ве штити од контаминираната вода или мраз во вашата чаша.

Иако причина за оваа болест може да биде стрес од патување или промена на исхрана, сепак најчесто причинители се инфективни агенси вклучувајќи вируси, бактерии и паразити. А, најчесто се добива по внесување на храна или вода која е контаминирана со фекални микророганизми или контакт на устата со контаминирани раце, прибор за јадење, чинии и друго. Како причинители бактериски најчесто се јавуваат E.coli и Salmonella, паразити како Giardia и вируси како што е норо-вирусот

Кои се превентивни мерки?НЕМОЈТЕ ДА ПИЕТЕ ВОДА

Класични препораки во тој контекст се:

  • Избегнувајте локално произведен мраз или мешани овошни свежи напитоци подготвени со обична вода;
  • Немојте да користите нестерилизирана вода. Ако морате да користите локална вода мора минимум 5 минути да ја провриете;
  • Не купувајте и не консумирајте исечено и излупено овошје;
  • Не се бањајте во вода која може да е контаминирана;
  • Слободно користете оригинални фабрички произведени сокови или други напитоци, вклучително и пиво, вино или алкохолни пијалоци и исклучиво сами отворајте ги;
  • Користете флаширана вода за пиење и миење на заби, како и за припрема на храна или млеко за вашето бебе;
  • Нарачувајте врели напитоци како што се кафе или чај.

Првиот совет за да се редуцира ризикот од појава на ова заболување е да бидете внимателни што и каде јадете и пиете кога одите на патување

Кои се превентивни мерки?УПОТРЕБА НА ЛЕКОВИ

Употребата на антибиотици како превентива е сосема нерационално, непотребно па дури и рискантно. Имено антибиотиците не делуваат против вирусите и паразитите, така што немате заштита од нив. Од друга страна нерационалната употреба на антибиотиците може да доведе до развој на резистентни соеви на бактерии. Па дури и некои антибиотици сами по себе може да предизвикаат дијарејален синдром кој е наречен „антибиотик асоцирана дијареја“.

Некои лекари препорачуваат употреба на бизмут субсалицилат кој ја намалува веројатноста од појава на дијареја. Но, сепак, тој не треба да се зема подолго од три недели, не треба да го користат бремени жени или ако сте алергични на аспирин. Треба внимателно да се користи ако користите антикоагуланси.

Најдобра и безбедна превенција е употреба на пробиотици.

Lactobacillus reuteri Protectis има позитивен ефект врз цревниот мотилитет при што го забрзува празнењето на желудникот, ја успорува храната во тенкото црево, а го забрзува мотилитетот на ниво на дебелото црево
Што се тоа пробиотици?

Пробиотиците се т.н. добри бактерии кои се наоѓаат во храната и како суплементи. Дефиницијата е „живи микроорганизми кои кога се внесуваат во адекватно количество имаат бенефит врз здравјето на домаќинот“ (WHO/FAO, 2002). Значаен критериум за да се класифицираат како вистински пробиотици е да позитивните ефекти на здравјето на детето и човекот е докажано со клинички студии. Истовремено, пробиотикот мора да ги содржи истите ланци и истото количество како она што се користи во клиничките студии.

 Зошто е видот на прoбиотикот толку значаен?

Различни пробиотски производи содржат различни пробиотски специеси. Тоа значи дека еден пробиотски производ со Lactobacillus reuteri, на пример, со Lactobacillus reuteri NCIMB 30242, не е еднаков со друг пробиотски производ кој содржи друг вид на Lactobacillus reuteri, на пример Lactobacillus reuteri DSM 17938. Поради ова пробиотските бактерии треба да се дефинираат и тестираат во клиничките студии на ниво на пробиотскиот вид.

Дали Lactobacillus reuteri Protectis има позитивен ефект во цревото на детето и човекот?

Да, Lactobacillus reuteri Protectis има позитивен ефект врз цревниот мотилитет при што го забрзува празнењето на желудникот, ја успорува храната во тенкото црево, а го забрзува мотилитетот на ниво на дебелото црево. Поради ова една од индикациите за негово користење е опстипацијата. Ја намалува висцералната болка преку ослободување на невромодулаторни молекули и преку инхибиција на рецепторите за болка на ниво на ентеритичниот нервен систем. Има антиинфламаторна улога и позитивен ефект на дисбиозата.

Кај малите деца постои се уште низок Тх1 дел од имуниот систем и се поподложни на инфекции

Дали Lactobacillus reuteri Protectis има заштитен ефект во однос на интестиналните инфекции?

Да, Lactobacillus reuteri Protectis делува на ова ниво со тријас во смисол на зајакнување на микробиотот (преку ослободување на ацетична киселина, лактична киселина и реутерин кои директно ги уништуваат патогените бактерии), затегање на интестиналната мукоза и унапредување на имунолошкиот одговор преку ламина проприја со активација на СД4+Т-хелпрните клетки.

До денеска ефикасноста и безбедноста на овој пробиотик е документирана во 184 клинички студии кај 15.500 луѓе од различна возраст. Резултатите се досега публицирани во 159 различни научни часописи заклучно со февруари 2018.

ДРАГИ РОДИТЕЛИ,
НЕ ЗАБОРАВЕТЕ ДЕКА ТЕРМИНОТ ПРОБИОТИК ДОАЃА ОД ЗБОРОВИТЕ „
PRO BIOS“ ШТО ЗНАЧИ „ЗА ЖИВОТ“.