Ново истражување ја поврза употребата на ВИ четботови за емоционални цели со полоши исходи поврзани со емоционалното здравје кај децата и тинејџерите. Студијата, објавена во понеделникот во списанието JAMA Pediatrics, анализирала податоци од речиси 40.000 ученици од четврто до дванаесетто одделение во канадската покраина Онтарио.
Резултатите покажале дека повеќе од 21 отсто од учениците користат вештачка интелигенција за таканаречени „афективни цели“, односно бараат од неа емоционална поддршка и совети поврзани со односите со пријателите и семејството.
Речиси двојно поголем ризик од значајни симптоми на стрес
Истражувањето покажало дека ваквата употреба на четботови е поврзана со значително полоши резултати на тестовите за емоционални проблеми. Кај учениците кои се обратиле до вештачката интелигенција за поддршка бил забележан речиси двојно поголем ризик од клинички значајни симптоми на стрес.
Сепак, важно е да се нагласи дека студијата покажува поврзаност, а не докажува дека користењето ВИ директно предизвикува емоционални проблеми кај младите.
Експертите го оценуваат проблемот како сериозен
Д-р Консуело Каганде, раководителка на детска и адолесцентна психијатрија во њујоршките болници Закер Хилсајд и Коен медицински центар, го оценила проблемот со „чиста десетка“ на скалата на сериозност од 1 до 10.
Иако не учествувала во истражувањето, Каганде за The Post изјавила дека фактот што младите се свртуваат кон четботови за помош е исклучително загрижувачки.
Според неа, младите постепено ги заменуваат традиционалните социјални групи и моделите на третман со четботови и алгоритми.
Како клучни проблеми таа го посочува недостигот од заштитни механизми, стручен надзор и системи за кризна интервенција наменети за корисници на четботови кои се во ризик.
Страв од осуда и недостиг од поддршка
Истражувачите откриле и дека младите кои бараат емоционална поддршка од ВИ често се чувствуваат осамено и веруваат дека не им се важни на другите.
Сепак, поврзаноста меѓу користењето вештачка интелигенција и емоционалните проблеми останала статистички значајна и откако истражувачите ги земале предвид овие фактори.
Каганде смета дека младите можеби се плашат од осуда доколку за своите проблеми разговараат со други луѓе. Токму затоа, доколку веќе користат четботови, од особена важност се надзорот и едукацијата за дигитална писменост, со цел да се намали ризикот од изложеност на дезинформации.
Што треба да знаат родителите?
Каганде предупредува и дека дел од децата и тинејџерите можеби го кријат користењето ВИ алатки за задоволување на своите емоционални потреби.
Таа нагласува дека вештачката интелигенција не треба да биде првиот избор кога детето се соочува со емоционални тешкотии или проблеми со менталното здравје. ВИ може да се користи само како помошна алатка, но не и како замена за стручна помош.
Доколку детето користи ВИ четбот за разговори поврзани со менталното здравје, важно е за тоа да му каже на својот лекар. Информациите и одговорите добиени од четботот не треба да се прифаќаат како конечен медицински совет.
Првиот чекор при појава на емоционални или психички тешкотии и понатаму треба да биде разговор со лекар, кој може да помогне при упатување до соодветен стручњак. Поддршка може да се побара и од наставниците или училишните советници.
