Иако врската меѓу децата и домашните миленици често се смета за корисна, ново истражување од Шпанија покажува дека влијанието на животните врз менталното здравје на децата е посложено отколку што можеби се претпоставува.
Според студијата, видот на животното, како и континуитетот на заедничкиот живот со него, можат да бидат важни фактори. Истражувањето опфатило речиси 1.900 семејства, а резултатите покажуваат дека одговорот не е едноставно „да“ или „не“.
Како било спроведено истражувањето?
Научниците користеле податоци од долгорочниот шпански проект INMA, кој го следи здравјето и развојот на децата од бременоста до шестата или седмата година.
Од речиси 1.900 опфатени семејства, 52,3 отсто во одреден период имале домашно милениче. Најчести биле кучињата, кои ги имале 19,1 отсто од семејствата, потоа мачките со 8,7 отсто, птиците со 14,8 отсто, како и други животни – хрчаци, зајаци, желки и риби – со 28,6 отсто.
Првата анализа донела изненадувачки резултат: децата кои никогаш не живееле со животно имале најдобри показатели за ментално здравје.
Но, кога истражувачите во анализата ги земале предвид и другите фактори, како социјалниот статус, полот, возраста и местото на живеење, оваа разлика исчезнала. Не била забележана јасна разлика меѓу децата без милениче и оние кои живееле со животни постојано или повремено.
Видот на животното може да има значење
Еден од специфичните наоди се однесува на мачките. Студијата покажала дека живеењето со мачка на возраст од четири или пет години било поврзано со нешто почести проблеми со менталното здравје кај децата.
Сепак, истражувачите нагласуваат дека ова не докажува причинско-последична врска. Можно е врз резултатите да влијаеле и други фактори кои не биле измерени во истражувањето.
Како можни објаснувања се наведуваат начинот на кој мачките комуницираат со луѓето, но и причините поради кои семејствата избираат токму мачка за домашно милениче.
Во студијата се споменува и можната, иако мала, поврзаност со токсоплазмозата – инфекција која почесто се поврзува со мачките. Некои претходни истражувања ја испитувале нејзината можна поврзаност со промени во однесувањето и одредени психички нарушувања, но овие наоди не значат дека мачките предизвикуваат проблеми со менталното здравје кај децата.
Од друга страна, кај децата кои постојано живееле со помали животни, како хрчаци, зајаци, желки или риби, бил забележан можен заштитен ефект. Изгледа дека заедничкиот живот со овие животни во раното детство имал позитивно влијание и кај момчињата и кај девојчињата.
Миленичето може да биде важен дел од емоционалниот свет на детето
Миленичињата можат да имаат значајна улога во емоционалниот развој на детето. Односот со животното може да обезбеди утеха и можности за развивање социјални и емоционални вештини.
Живеењето со животно може да им помогне на децата да научат подобро да ги контролираат своите емоции и да се смират, да развиваат чувство на одговорност и емпатија, како и подобро да ја разбираат невербалната комуникација.
Преку грижата за миленичето, децата вежбаат и просоцијално однесување, а животното може да им биде извор на утеха кога родителите или старателите не се во близина.
Заедничкиот интерес и грижата за животното можат да придонесат и за зајакнување на семејните врски. Научниците претпоставуваат дека токму помалите животни, како рибите, желките и хрчаците, можат да создадат стабилни и едноставни можности за детето да учи за одговорноста, емпатијата и самоконтролата.
Важна е и континуираноста на односот
Студијата покажала дека децата кои постојано живееле со мали животни, како хрчаци, зајаци или риби, имале подобри резултати од оние кои со нив имале само повремен контакт.
Ова упатува на можноста дека долготрајниот однос со животното може да биде покорисен. Сепак, авторите нагласуваат дека се потребни дополнителни истражувања за да се разберат точните причини.
Наодите за кучињата и птиците биле помалку јасни. Една од причините, според авторите, е тоа што истражувањето се фокусирало на многу раното детство – период во кој емоционалната врска меѓу детето и животното можеби сè уште не е целосно развиена.
Што значи ова за родителите?
Дали ова значи дека треба да му набавите милениче на вашето дете? Не нужно.
Истражувањето не докажува дека поседувањето милениче може да спречи проблеми со менталното здравје, ниту пак препорачува одреден вид животно како најдобар избор за благосостојбата на детето.
Наодите пред сè покажуваат дека важни можат да бидат природата на односот меѓу детето и животното, возраста на детето и целокупното семејно опкружување.
Истражувачите нагласуваат дека се потребни дополнителни студии кои ќе следат постари деца и ќе го анализираат развојот на нивните односи со миленичињата во подолг временски период.
За родителите кои размислуваат за нов член на семејството, резултатите се добар потсетник дека животно треба да се земе затоа што одговара на начинот на живот и можностите на семејството, а не како средство за подобрување на менталното здравје на детето.
