Термометарот покажува 36,6 °C. Нема температура, нема причина за загриженост – нели? Но телото боли како некој да ве истепал. Заморот е толку силен што ви се чини невозможно да станете од кревет. Грлото пече, кашлицата не престанува, а носот е целосно затнат. Токму вака може да изгледаат симптомите на грип без температура – тивки, подмолни и често занемарени.
Многу луѓе го поврзуваат грипот исклучиво со високата температура. Тоа е разбирливо. Со децении сме навикнати да ја сметаме треската за еден од главните знаци на болеста. Но вирусот на грип не ги следи учебниците. Тој може да се однесува непредвидливо, а организмот не реагира секогаш на ист начин.
Грип без температура
Кога вирусот на грип ќе навлезе во организмот, имунолошкиот систем ја започнува својата одбрана. Еден од најпознатите одбранбени механизми е токму зголемувањето на телесната температура. Треската му отежнува на вирусот да се размножува и му помага на организмот побрзо да се избори со инфекцијата.
Но, овој механизам не се активира секогаш.
Кај поблагите форми на инфекцијата, имунолошкиот систем понекогаш успева да го контролира вирусот без значително зголемување на телесната температура. Тоа не значи дека болеста не е присутна. Само значи дека организмот се бори на поинаков начин.
Во ризични групи кај кои грипот може да предизвика компликации спаѓаат малите деца, лицата постари од 65 години, бремените жени, лицата со хронични заболувања и оние кои земаат имуносупресивни лекови
Телесната температура повисока од 38 °C обично се смета за треска. Кај децата таа може да биде и многу повисока. Со треската често се јавуваат потење и општа слабост. Но кај грипот без температура, овие знаци може целосно да изостанат или да бидат толку благи што човек едноставно може да не ги забележи.
И токму тука лежи проблемот. Без јасен аларм, како што е високата температура, луѓето продолжуваат со вообичаените активности, одат на работа, ги испраќаат децата на училиште и несвесно го шират вирусот.
Постои и уште една причина зошто грипот понекогаш се јавува без температура. Лицата кои претходно биле вакцинирани или прележале сличен сој на вирусот може да имаат делумен имунитет. Нивниот организам доволно брзо го препознава вирусот за да ги спречи најтешките симптоми, вклучително и треската, но не доволно брзо за целосно да ја спречи инфекцијата. Резултатот е болеста да биде присутна, но без еден од нејзините најтипични знаци.
Симптоми
Замислете еден вообичаен ден. Се будите и веднаш чувствувате дека нешто не е во ред. Телото ви е тешко, мускулите ве болат без очигледна причина, а главата ве боли со тапо пулсирање. Носот е затнат или постојано тече. Грлото е суво и иритирано, а кашлицата се јавува во налети.
Симптомите на грип без температура најчесто вклучуваат изразен замор и чувство на целосна исцрпеност, болки во мускулите и зглобовите, упорна главоболка, болка во грлото проследена со сува и надразнителна кашлица, како и затнат нос или засилено течење на носот. Кај децата може да се јават и дигестивни тегоби, како мачнина, повраќање или дијареја.
Особено внимание треба да се посвети на наглите промени во однесувањето. Ако дете кое вообичаено е активно и весело одеднаш стане апатично, не сака да јаде или пие, кашла и се жали на болки во телото – тоа се знаци што не треба да се игнорираат, без оглед на тоа што термометарот не покажува загрижувачки вредности
Она што ги прави овие симптоми особено збунувачки е нивната сличност со обичната настинка. Човек може да помисли дека само малку настинал и дека симптомите ќе поминат за ден-два. Но грипот, дури и кога се јавува без температура, може да биде многу посериозен отколку што изгледа на прв поглед.
Интензитетот на симптомите не мора да биде поврзан со висината на температурата. Некој со температура од 39 °C може да има поблаги мускулни болки од лице кое нема температура, но едвај се движи од исцрпеност. Токму оваа непредвидливост го прави грипот болест со различна клиничка слика кај различни луѓе.
Децата и скриените знаци
Децата се категорија кај која симптомите на грип без температура може да бидат особено збунувачки. Родителите инстинктивно посегнуваат по термометарот кога ќе се посомневаат дека детето е болно. Ако температурата не е покачена, многумина заклучуваат дека нема причина за загриженост.
Но децата може да реагираат поинаку на грипот отколку возрасните. Дигестивните тегоби – мачнина, повраќање и дијареја – почесто се јавуваат кај помалите деца. Детето може да стане невообичаено мирно, раздразливо или да одбива течности. Дишењето може да биде забрзано, а кожата бледа или со променета боја.
Особено внимание треба да се посвети на наглите промени во однесувањето. Ако дете кое вообичаено е активно и весело одеднаш стане апатично, не сака да јаде или пие, кашла и се жали на болки во телото – тоа се знаци што не треба да се игнорираат, без оглед на тоа што термометарот не покажува загрижувачки вредности.
Раната реакција е особено важна. Децата може брзо да дехидрираат, а компликациите, како воспаление на белите дробови или бронхитис, може да се развијат брзо.
Грип или настинка?
Едно од најчестите прашања е како да се разликува грипот од обичната настинка. И двете заболувања се предизвикани од вируси кои го напаѓаат респираторниот систем, но постојат одредени разлики. Настинката обично се развива постепено. Почнува со благи симптоми – малку течење на носот, лесна иритација на грлото и кивање. Симптомите се непријатни, но поретко значително го нарушуваат секојдневното функционирање.
Грипот, од друга страна, често започнува нагло. Човек може да се разбуди и да се чувствува како „да го прегазил воз“. Болките во мускулите може да бидат изразени, заморот силен, а кашлицата интензивна и упорна. Дури и кога се јавува без температура, наглиот почеток и интензитетот на симптомите може да укажуваат на грип, а не на обична настинка. Важна разлика е и ризикот од компликации. Грипот може да предизвика сериозни здравствени проблеми, особено кај лица со ослабен имунитет, постари од 65 години, бремени жени и мали деца. Воспаление на белите дробови, бронхитис, синузитис или влошување на хронични заболувања, како астма и дијабетес, се меѓу можните компликации.
И времетраењето може да се разликува. Настинката обично поминува за три до пет дена. Грипот, дури и во поблага форма без температура, може да трае една недела или подолго, додека чувството на замор и слабост понекогаш може да продолжи и две до три недели по исчезнувањето на останатите симптоми.
Лекување дома
Во повеќето случаи грипот може да се лекува дома. Одморот е на прво место – и тоа вистински одмор, а не лежење со лаптоп и одговарање на електронска пошта. На организмот му требаат време и енергија за да се избори со вирусот.
Внесувањето течности е исто така важно. Вода, билни чаеви, супи – сè што помага организмот да остане хидриран. Дехидратацијата може да ги влоши симптомите.
А што е со лековите? Аналгетиците и антипиретиците може да ги ублажат болките и непријатноста, но не ја лекуваат причината за болеста. Антивирусните лекови може да бидат ефикасни доколку се применат во првите два дена од појавата на симптомите. Сепак, овие лекови не треба да се земаат на своја рака – ги препишува лекар, најчесто кај лица од ризични групи или кај пациенти со поизразени симптоми.
Грипот може да предизвика сериозни здравствени проблеми, особено кај лица со ослабен имунитет, постари од 65 години, бремени жени и мали деца. Воспаление на белите дробови, бронхитис, синузитис или влошување на хронични заболувања, како астма и дијабетес, се меѓу можните компликации
Важно е да се напомене дека антибиотиците немаат ефект врз грипот бидејќи тој е вирусна, а не бактериска инфекција. Земањето антибиотици „за секој случај“ не помага, а може да придонесе за развој на отпорност на бактериите кон антибиотиците.
Во ризични групи кај кои грипот може да предизвика компликации спаѓаат малите деца, лицата постари од 65 години, бремените жени, лицата со хронични заболувања и оние кои земаат имуносупресивни лекови.
Кога на лекар?
Повеќето луѓе оздравуваат од грипот без компликации во рок од неколку дена до една недела. Но, постојат ситуации кога е потребен лекарски преглед. Ако се појават отежнато дишење, болка во градите или стомакот, силна вртоглавица, збунетост или упорно повраќање – треба да се побара медицинска помош. Истото важи и ако симптомите прво се подобрат, а потоа ненадејно се влошат. Таквиот тек може да укажува на секундарна бактериска инфекција која бара соодветен третман.
Кај децата, лекарски преглед е потребен при забрзано дишење, невообичаена поспаност, одбивање течности или осип проследен со температура.
Превенција
Колку и да сме успешни во препознавањето на симптомите, спречувањето на инфекцијата секогаш е подобар пристап. Редовното миење на рацете, избегнувањето близок контакт со заболени лица, правилната исхрана и доволното спиење може да помогнат во намалувањето на ризикот од инфекција.
Сезонската вакцинација против грип особено се препорачува за лицата од ризичните групи, иако не обезбедува 100-процентна заштита. Зошто е тоа важно кај грипот без температура? Вакцинацијата може да придонесе за поблага клиничка слика дури и кога нема целосно да ја спречи инфекцијата.
Симптомите на грип без температура лесно може да се занемарат, но отсуството на треска не значи дека инфекцијата не постои. Затоа, кога телото ќе почне да испраќа сигнали – необјаснив замор, болки во мускулите, кашлица што не престанува – вреди да се обрне внимание. Термометарот можеби нема да покаже покачена температура, но тоа не значи дека симптомите треба да се игнорираат, пишува Н1.
