ДИЈАБЕТЕС ТИП 2 КАЈ ДЕЦА И ТИНЕЈЏЕРИ: Совети за контрола на шеќерот во крвта и за здрав живот

Здравата исхрана и физичката активност се особено важни за децата со дијабетес тип 2. Нивото на гликоза во крвта полесно се контролира кога детето има здрава телесна тежина

Правилната исхрана и физичката активност придонесуваат за добро здравје во текот на целиот живот

Ако кај вашето дете е дијагностициран дијабетес тип 2, Американската академија за педијатрија споделува корисни совети кои ќе помогнат во контролата на нивото на гликоза (шеќер) во крвта и во одржувањето на доброто здравје.

Што е гликоза во крвта?

Гликозата е вид шеќер што се наоѓа во крвта. Храната што ја јаде вашето дете организмот ја разградува до гликоза. Гликозата обезбедува енергија за речиси секоја клетка во телото и е главниот извор на енергија.

На нашите клетки им е потребна помошта од инсулинот за да ја преземат гликозата од крвта. Инсулинот го создава органот наречен панкреас. Кај децата со дијабетес тип 2, панкреасот не произведува доволно инсулин, а клетките не го користат инсулинот доволно ефикасно.

Зошто е важно да се контролира нивото на гликоза во крвта?

Ако клетките не можат да ја искористат гликозата, таа ќе се натрупува во крвта. Високото ниво на гликоза во крвта може да оштети многу делови од телото, како што се очите, бубрезите, нервите и срцето.

Можеби ќе биде потребно нивото на гликоза во крвта кај вашето дете да се проверува според редовен распоред за да се осигури дека вредностите не стануваат премногу високи. Лекарот на вашето дете ќе ви каже кое ниво на гликоза во крвта е соодветно за него.

Вие и вашето дете ќе треба да научите како да користите глукомер. Со глукомерот, нивото на гликоза во крвта може брзо и лесно да се измери. Најпрво, со ланцета се боцка кожата, а потоа капка крв од прстот на детето се става на тест-лента која се внесува во глукомерот.

Дали постојат лекови за дијабетес тип 2?

Лекарот на вашето дете може да препише лек што се зема преку уста или, доколку е потребно, инсулински инјекции. Овие терапии помагаат во контролата на нивото на гликоза во крвта.

Кај децата со дијабетес тип 2, проблемот е двоен – панкреасот не произведува доволно инсулин и клетките не го користат ефикасно. Затоа е важно раното препознавање и промената на животниот стил (здрава исхрана, физичка активност), а понекогаш има потреба и од лекови или инсулинска терапија

Доколку лекарот му препишал лек на вашето дете, важно е тој да се зема точно според упатствата. Несаканите ефекти на одредени лекови може да вклучуваат надуеност или појава на гасови. Ако имате прашања, консултирајте се со лекарот на вашето дете. Покрај лековите, лекарот ќе препорача промени во исхраната на вашето дете и ќе го поттикне да биде физички активно.

СОВЕТИ ЗА ЗДРАВА ИСХРАНА И ФИЗИЧКА АКТИВНОСТ

Здравата исхрана и физичката активност се особено важни за децата со дијабетес тип 2. Нивото на гликоза во крвта полесно се контролира кога детето има здрава телесна тежина.

Направете план за здрава исхрана

Разговарајте со лекарот на вашето дете и со сертифициран диететичар за план на исхрана што ќе ги задоволува неговите потреби. Следните совети можат да ви помогнат да избирате намирници кои се здрави и богати со хранливи материи (протеини, витамини и минерали):

  • Јадете најмалку 5 порции овошје и зеленчук дневно.
  • Вклучете намирници богати со растителни влакна и цели зрна, како што се кафеав ориз, интегрални тестенини, пченка, грашок, интегрален леб и житарки за појадок. Добар избор се и слатките компири.
  • Избирајте преливи и додатоци со малку масти или без масти, како што се рендан пармезан со намалена масленост, салца, младо сирење со билки и малку масти, сосови без масти или со малку масти, павлака со намалена масленост, преливи за салата со малку масти или јогурт.

Ако клетките не можат да ја искористат гликозата, таа ќе се натрупува во крвта. Високото ниво на гликоза во крвта може да оштети многу делови од телото, како што се очите, бубрезите, нервите и срцето

  • Одбирајте посно месо, како што се пилешко и мисиркино месо без кожа, риба, посни парчиња говедско месо (бут, слабина, плешка, филе, мелено говедско месо со најмногу 15 % масти) и посни парчиња свинско месо (филе, котлети). Отстранете ја целата видлива маснотија. Отстранете ја кожата од зготвеното пилешко или мисиркино месо пред јадење.
  • Во исхраната користете здрави масла, како што се маслото од канола или маслиновото масло. Избирајте маргарин и растителни масла без трансмасти, произведени од канола, пченка, сончоглед, соја или маслинки.
  • При готвењето користете растителни спрејови за готвење што не лепат.
  • Подготвувајте месо, живина и риба со методи што не бараат додавање масти, како што се печење во рерна, печење на скара, варење во течност (поширање) или готвење на пареа.
  • Послужувајте супи од зеленчук или супи на база на бујон, а при подготовка на крем-супи користете обезмастено или нискомаслено (1 %) млеко или обезмастено кондензирано млеко.
  • Читајте ја табелата со нутритивни вредности на пакувањата за да изберете производи што содржат помалку заситени масти по порција. Внимавајте на големината на порцијата кога правите избор. Имајте предвид дека процентите на дневните вредности наведени на декларациите се пресметани врз основа на порции и калориски потреби на возрасни лица.

Поттикнувајте го вашето дете да биде физички активно најмалку еден час дневно. Активната игра е најдобрата форма на вежбање за помалите деца. И родителите можат да им се придружат и заедно да уживаат во активностите. Децата на училишна возраст треба секој ден да учествуваат во најмалку еден час умерена до интензивна физичка активност што е соодветна за нивната возраст, им причинува задоволство и вклучува разновидни активности

НАПРАВЕТЕ ПЛАН ЗА ФИЗИЧКА АКТИВНОСТ

Физичката активност, заедно со правилната исхрана, придонесува за добро здравје во текот на целиот живот. Еве неколку начини како да ја поттикнете физичката активност:

  • Поттикнувајте го вашето дете да биде физички активно најмалку еден час дневно. Активната игра е најдобрата форма на вежбање за помалите деца. И родителите можат да им се придружат и заедно да уживаат во активностите. Децата на училишна возраст треба секој ден да учествуваат во најмалку еден час умерена до интензивна физичка активност што е соодветна за нивната возраст, им причинува задоволство и вклучува разновидни активности.
  • Внимавајте на времето поминато пред екран. Направете семеен план за користење медиуми, кој ќе им помогне на децата и тинејџерите да воспостават рамнотежа меѓу користењето дигитални уреди и другите здрави активности.
  • Водете дневник за физичка активност. Дневникот може да им помогне на децата да го следат својот план за вежбање и физичка активност. Корисни можат да бидат и онлајн алатките.
  • Вклучете го целото семејство. Тоа е одличен начин да поминувате квалитетно време заедно. Освен тоа, децата кои редовно ги гледаат своите родители како уживаат во спорт и физичка активност имаат поголема веројатност и самите да бидат физички активни.

Извор: Американска академија за педијатрија