Многу родители се трудат нивните деца да бидат успешни ученици, да ги завршуваат домашните задачи и да имаат добри оценки. Но, покрај знаењето што го стекнуваат на училиште, постои уште една важна вештина која ќе им биде потребна целиот живот – способноста да размислуваат самостојно.
Психолозите посочуваат дека периодот од околу 10 до 14 години е особено значаен за развојот на оваа способност. Тогаш детето постепено преминува кон поапстрактно размислување, почнува да ги преиспитува работите и да создава сопствени ставови.
Но, токму во овој период започнуваат и големите промени поврзани со адолесценцијата. Детето станува посамостојно, почесто се спротивставува и сака да има свое мислење. За родителите ова може да биде предизвик, но токму тогаш нивната улога е особено важна.
Не е доволно детето само да учи факти
Училиштето им дава на децата многу знаење – формули, правила, историски факти и информации од различни области. Но, вистинското размислување не се состои само во помнење на податоци.
На пример, детето може да знае дека треба да биде љубезно со другите, но дали навистина разбира зошто е важно тоа?
Кога ќе го прашаме некого зошто треба да им помагаме на другите, зошто треба да бидеме фер или зошто некои одлуки имаат последици, одговорите често не се едноставни.
Причината е што самостојното размислување бара повеќе од научени правила – бара способност да се поставуваат прашања и да се бараат објаснувања.
Научете го детето да прашува „зошто?“
Размислувањето со своја глава не значи само добро помнење. Тоа значи детето да биде љубопитно, да се чуди и да сака да разбере како функционира светот околу него.
Ако детето решава задача по математика за воз кој треба да стигне од една до друга точка, не треба само механички да ја примени формулата што ја научило.
Поттикнете го да размислува:
- Колку брзо се движи возот?
- Што може да влијае на неговото пристигнување?
- Што би се случило ако има пречка на патот?
- Дали постои друг начин да се реши проблемот?
Токму ваквите прашања го развиваат логичкото и критичкото размислување.
Љубопитноста е основа за учење
Децата природно се љубопитни. Тие постојано прашуваат, истражуваат и сакаат да откриваат нови работи.
Родителите понекогаш се обидуваат брзо да им ги дадат сите одговори, но понекогаш е покорисно да ги поттикнат самите да размислат.
Наместо веднаш да кажете:
„Тоа е така затоа што…“
можете да прашате:
„Што мислиш ти?“
или
„Како би можеле да го дознаеме тоа?“
На овој начин детето учи дека неговото мислење е важно и дека до одговорите може да стигне преку размислување и истражување.
Дозволете му на детето да мечтае и да истражува
Мечтаењето, поставувањето прашања и размислувањето за различни можности не се губење време. Напротив, тие се важен дел од развојот на интелигенцијата и креативноста.
Дете кое се прашува, истражува и се обидува да разбере, постепено развива самодоверба во сопственото расудување.
Најголемата задача на родителите не е да им дадат на децата готови одговори за секоја ситуација, туку да им помогнат да научат како самите да доаѓаат до одговори.
Затоа, дозволете им да се чудат. Додека детето поставува прашања, размислува и бара објаснувања – токму тогаш учи најмногу.
