Уринарните инфекции (УТИ) се чести кај малите деца, особено кај девојчињата. Повеќето уринарни инфекции настануваат кога бактериите ќе навлезат во организмот преку уретрата – малата цевка низ која урината се исфрла од телото. Оттаму бактериите можат да се искачат до мочниот меур, каде што се складира урината. Понекогаш инфекцијата се шири и понатаму низ уринарниот тракт до бубрезите, кои ја филтрираат крвта, ги отстрануваат отпадните материи и создаваат урина.
Кај доенчињата, уринарните инфекции можат да бидат предизвикани и од бактерии кои преку крвотокот стигнуваат до бубрезите од друг дел на телото.
Видови уринарни инфекции
Уринарна инфекција (УТИ) е општ поим за инфекции кои можат да се појават во различни делови од уринарниот тракт. Називот зависи од тоа кој дел е зафатен.
- Циститис – инфекција на мочниот меур.
- Пиелонефритис – инфекција на бубрезите.
- Уретритис – инфекција на уретрата.
Мочниот меур е најчесто зафатениот дел од уринарниот тракт. Циститисот најчесто е предизвикан од бактерии кои навлегуваат во уринарниот тракт преку уретрата. Кај девојчињата уретрата е многу кратка, па бактериите кои нормално живеат на кожата, во дебелото црево и во вагината полесно можат да стигнат до мочниот меур. За среќа, овие бактерии најчесто се исфрлаат од организмот при мокрење.
Симптоми на уринарна инфекција кај децата
Инфекцијата на мочниот меур може да предизвика:
- болка во долниот дел на стомакот;
- повраќање;
- чувствителност и болка во пределот на мочниот меур;
- болка или печење при мокрење;
- често мокрење;
- крв во урината;
- повторна појава на дневно или ноќно мокрење кај дете кое претходно веќе било научено да користи тоалет;
- благо покачена температура.
Уринарните инфекции мора да се лекуваат со антибиотици што е можно побрзо. Затоа, доколку се сомневате дека вашето дете има уринарна инфекција, веднаш контактирајте го вашиот педијатар. Ова е особено важно кај доенчињата, кај кои необјаснета висока температура (која не е поврзана со респираторна инфекција или дијареја) може да биде единствениот знак за уринарна инфекција
Инфекцијата на бубрезите обично предизвикува:
- поопшта болка во стомакот;
- висока температура;
- може, но и не мора, да биде придружена со често и болно мокрење.
Кај доенчињата и малите деца (до двегодишна возраст), уринарната инфекција често нема препознатливи симптоми освен покачена температура. Во оваа возраст постои и поголем ризик инфекцијата да предизвика оштетување на бубрезите отколку кај постарите деца.
Што да направите ако се сомневате дека вашето дете има уринарна инфекција?
Уринарните инфекции мора да се лекуваат со антибиотици што е можно побрзо. Затоа, доколку се сомневате дека вашето дете има уринарна инфекција, веднаш контактирајте го вашиот педијатар. Ова е особено важно кај доенчињата, кај кои необјаснета висока температура (која не е поврзана со респираторна инфекција или дијареја) може да биде единствениот знак за уринарна инфекција.
Ако вашето доенче има температура повеќе од три дена без други симптоми, задолжително консултирајте се со педијатар.
Како се поставува дијагнозата и како се лекуваат уринарните инфекции?
Кога постои сомневање за уринарна инфекција, особено кај дете со симптоми, педијатарот ќе го измери крвниот притисок, бидејќи неговото покачување може да укажува на заболување на бубрезите. Ќе изврши и физикален преглед, при што ќе провери дали постои чувствителност во долниот дел на стомакот, што може да укажува на инфекција. Може да биде направен и преглед на гениталната регија за да се исклучи габична инфекција или иритација.
Лекарот ќе праша и што јадело и пиело детето, бидејќи одредени намирници можат да го иритираат уринарниот тракт и да предизвикаат симптоми слични на уринарна инфекција. Исто така, запекот (ретка или отежната столица) може да предизвика слични симптоми.
Земање примерок од урина
Педијатарот ќе побара примерок од урина за анализа. Кај доенчињата и малите деца кои сè уште не користат тоалет, најпрво може да се постави специјална ќесичка околу гениталиите за собирање урина. Ако анализата покаже можни знаци на инфекција, потребно е да се земе примерок со катетер за да се потврди дијагнозата.
Навременото лекување е многу важно за да се отстрани инфекцијата, да се спречи нејзиното ширење и да се намали ризикот од оштетување на бубрезите. Многу е важно детето да ја прими целата препишана терапија, дури и ако симптомите исчезнат по неколку дена. Во спротивно, бактериите можат повторно да се размножат, што може да доведе до нова инфекција и посериозно оштетување на уринарниот тракт
Кај децата кои веќе користат тоалет, урината се собира со методот „чист среден млаз“. Најпрво, со сапун и вода или со специјални марамчиња треба добро да се исчисти отворот на уретрата. Потоа детето треба да почне да мокри, но првите неколку секунди урината не се собира. По кратко време, примерокот се собира во стерилен сад што го обезбедува лекарот. На тој начин бактериите кои можеби се наоѓаат околу отворот на уретрата се исфрлаат со првиот млаз урина и не го загадуваат примерокот.
Во ретки случаи, лекарот може да направи супрапубична пункција, при што со тенка игла се влегува низ кожата на долниот дел од стомакот директно во мочниот меур за да се земе примерок од урина.
Примерокот ќе биде испитан за присуство на крвни клетки и бактерии, а ќе се направи и уринокултура за да се утврди кој вид бактерија ја предизвикал инфекцијата.
Лекување на уринарните инфекции со антибиотици
Ако постои сомневање за уринарна инфекција, детето ќе започне со антибиотска терапија уште пред да бидат готови резултатите од уринокултурата. Откако ќе се добијат резултатите, лекарот може да го промени антибиотикот доколку е потребно.
Во согласност со препораките за лекување на уринарни инфекции кај доенчиња и деца до 24-месечна возраст, педијатарот обично препишува антибиотска терапија во траење од 7 до 14 дена.
Навременото лекување е многу важно за да се отстрани инфекцијата, да се спречи нејзиното ширење и да се намали ризикот од оштетување на бубрезите. Многу е важно детето да ја прими целата препишана терапија, дури и ако симптомите исчезнат по неколку дена. Во спротивно, бактериите можат повторно да се размножат, што може да доведе до нова инфекција и посериозно оштетување на уринарниот тракт.
Кога се потребни дополнителни тестови?
Понекогаш кај деца со уринарна инфекција е потребно да се направат снимања на уринарниот тракт за подетално да се испитаат бубрезите, мочниот меур и другите структури. Овие испитувања може да вклучуваат ултразвук, рендгенски снимки или други дијагностички методи.
Дали ќе бидат потребни вакви испитувања зависи од возраста на детето и од тоа колку уринарни инфекции имало досега. Педијатарот може да побара и дополнителни анализи за да ја процени функцијата на бубрезите.
Доколку испитувањата покажат абнормалности во структурата на мочниот меур, уретерите (цевките што ја пренесуваат урината од бубрезите до мочниот меур) или бубрезите, детето може да биде упатено кај детски уролог или детски нефролог – специјалисти за заболувања на уринарниот систем и бубрезите кај децата.
(Извор: Американска академија за педијатрија)
