Освен што го смирува новороденчето и го поттикнува поврзувањето, контактот „кожа на кожа“ може значително да го намали ризикот од постпородилна депресија кај мајките, а придобивки имаат и татковците и другите негуватели.
Одамна е познато дека контактот „кожа на кожа“ носи бројни придобивки за бебињата, но нова студија открива дека има значајни позитивни ефекти и за родителите. Оваа едноставна практика може да го намали ризикот од постпородилна депресија, бидејќи го зајакнува поврзувањето меѓу родителот и бебето и го намалува стресот.
Постпородилната депресија погодува една од седум жени и е многу почеста отколку што многумина мислат. Добрата вест е дека може да се превенира и успешно да се лекува. Покрај психотерапијата, лековите и поддршката од семејството и околината, научниците сега на листата на ефикасни мерки го додаваат и контактот „кожа на кожа“.
Држењето на бебето директно на голата кожа на родителот може да го намали ризикот од развој на постпородилна депресија. Овие придобивки не се резервирани само за мајките кои дојат или за биолошките родители. Секој што поминува време во директен физички контакт со бебето може да има позитивен ефект врз своето ментално здравје.
Како влијае контактот „кожа на кожа“?
Контактот „кожа на кожа“, познат и како кенгур-метода, одамна е препознаен како начин што му помага на бебето полесно да ја регулира телесната температура, помалку да плаче и да има пониско ниво на стрес.
Познато е и дека мајките имаат физички придобивки, како што се помало крвавење по породувањето и полесно воспоставување на доењето. Но, сè повеќе истражувања покажуваат дека оваа практика има и значајно влијание врз менталното здравје.
Нова метаанализа и систематски преглед на студии од 2026 година, објавени во списанието Pediatric Research, покажуваат дека времето поминато во контакт „кожа на кожа“ е поврзано со значително намалување на симптомите на депресија кај мајките.
„Оваа студија ги надополнува сè побројните докази дека контактот ‘кожа на кожа’ придонесува за успешно доење, подобра регулација на телесната температура, посилно поврзување со бебето, но и за намалување на ризикот од постпородилна депресија“, вели Бренди Филдс, сертифицирана акушерка од групацијата Pediatrix Medical Group.
Истражувачите забележале дека придобивките биле уште поизразени кај мајките на предвремено родени бебиња.
Психотерапевтката и советничка за родители Оливија Бержерон објаснува дека родителите на недоносени бебиња и онака имаат зголемен ризик од постпородилна депресија, па оваа едноставна практика може значително да им помогне.
„Како терапевт што работи со овие родители, гледам дека мајките кои редовно практикуваат физички контакт со своите бебиња полесно се смируваат и подобро се справуваат со секојдневните предизвици“, вели Бержерон.
Зошто оваа практика има толку силен ефект?
Кога мајката е во директен контакт со бебето, во организмот се активираат низа биохемиски процеси, објаснува Бренди Филдс.
Клучна улога има окситоцинот, познат како „хормон на поврзаноста“.
„Окситоцинот создава чувство на смиреност, опуштеност и блискост со бебето. Во исто време, го намалува лачењето на кортизол – хормонот на стресот – и кај мајката и кај бебето. Стравот и анксиозноста се намалуваат, а нивното место го заземаат мирот и самодовербата“, објаснува Филдс.
Но, придобивките не се само биолошки.
Лиценцираната психотерапевтка Кејт Таунер вели дека контактот „кожа на кожа“ создава драгоцени моменти во кои родителите полесно ги препознаваат потребите на своето бебе и учат како да одговорат на нив.
„Кај многу мајки, особено оние што се борат со депресија или анксиозност, овие моменти помагаат негативните мисли, како ‘Јас сум лоша мајка’, постепено да се заменат со мисли како ‘Бебето и јас сè уште се запознаваме’“, вели Таунер.
Со текот на времето, ваквите моменти ја зајакнуваат самодовербата на родителите и ја продлабочуваат емоционалната поврзаност со бебето, што дополнително го намалува ризикот од постпородилна депресија.
Дали доењето е неопходно?
Иако контактот „кожа на кожа“ најчесто се поврзува со доењето, неговите придобивки не зависат од начинот на хранење.
Оваа практика можат да ја применуваат и мајки кои не дојат, татковци, посвоители и други негуватели.
„Близината на родителот, неговиот мирис, допирот и топлината му помагаат на нервниот систем на бебето да се регулира. Хранењето со шише додека бебето е во контакт ‘кожа на кожа’ е прекрасен начин и другите негуватели да ја почувствуваат оваа блискост“, вели Бержерон.
Бренди Филдс потсетува дека постпородилните нарушувања на расположението не ги погодуваат само мајките.
„И партнерите можат да развијат симптоми на постпородилна депресија, а контактот ‘кожа на кожа’ може позитивно да влијае и на нивната емоционална состојба“, нагласува таа.
Како да го практикувате?
Многу родители се чувствуваат несигурни како да започнат, но всушност ова е една од наједноставните практики.
Потребно е бебето, облечено само со пелена, да биде поставено на голите гради на родителот, а преку двајцата може да се стави лесно ќебе.
Дома, родителот треба да биде буден, во исправена положба и постојано да го следи лицето и дишењето на бебето.
Експертите советуваат контактот „кожа на кожа“ да стане дел од секојдневната рутина – на пример, за време на првото утринско хранење, додека бебето заспива или кога се смирува.
Кога е потребна стручна помош?
Иако контактот „кожа на кожа“ има многу придобивки, тој не е замена за стручен третман.
Оливија Бержерон советува родителите да побараат помош доколку не можат да спијат дури и кога бебето спие, имаат вознемирувачки или наметливи мисли, се чувствуваат емоционално отсечени од бебето или овие симптоми траат повеќе од две недели.
„Ако не се чувствувате како себе, побарајте помош. Постпородилната депресија успешно се лекува и не е одраз на тоа какви родители сте“, порачува Бержерон.
