Се приближува крајот на уште една учебна година, а со доаѓањето на летото деновите стануваат подолги и посончеви. Сепак, лекарите предупредуваат дека тоа не треба да биде причина за занемарување на сонот. Имено, сонот е од клучно значење за развојот на мозокот и телото, а препораките велат дека децата до 12 години треба да спијат од 9 до 12 часа секоја ноќ.
Експертите истакнуваат дека доволното количество сон помага во заштита од ризикот за развој на хронични заболувања, ментални потешкотии и повреди. Затоа е важно децата кои учествуваат во спортски и други летни активности да го задржат вообичаеното време за легнување, вели д-р Брајан Чен, специјалист по медицина на спиењето. На тој начин, додава тој, родителите можат да бидат сигурни дека нивните деца добиваат доволно сон.
„Децата во различни фази од развојот природно легнуваат и се будат во различно време. Помалите деца обично се будат порано, додека постарите деца, особено тинејџерите, спијат подолго. Тоа сите го знаеме“, вели тој. „Но, дали им е потребен строг распоред? Тоа навистина зависи од нивните летни активности.“
Влијание врз однесувањето и биолошкиот часовник
Редовното време за легнување помага во регулирањето на нашиот внатрешен биолошки часовник, познат како циркаден ритам. Тој влијае врз телесната температура, хормоните, како и врз циклусот на спиење и будење.
Истражување спроведено на 10.000 деца во Велика Британија покажало дека децата кои легнувале доцна и немале редовен распоред за спиење почесто имале проблеми во однесувањето.
Поновите истражувања ги потврдуваат овие наоди, покажувајќи дека колку поголеми биле промените во времето на спиење, толку повеќе се влошувало однесувањето на детето.
„Ако постојано го менувате времето на спиење – една вечер во 19 часот, следната во 21 часот, потоа во 20, па во 22 часот – со таквите постојани промени на крајот предизвикуваме нешто слично на џет-лаг. Тоа значително им ја отежнува регулацијата на однесувањето“, објаснува професорката Ивон Кели, авторка на студијата од 2013 година.
Совети за враќање во рутина
Кај децата кои се помалку активни во текот на летото можеби има повеќе простор за флексибилност, но експертите повикуваат на претпазливост. Преголемото отстапување од распоредот за спиење во текот на летниот распуст може значително да го отежни враќањето во училишната рутина наесен.
Доколку сепак дошло до нарушување на распоредот, д-р Чен препорачува постепено прилагодување.
„Општо земено, советуваме времето за спиење да се поместува најмногу за еден час неделно“, вели тој.
Тој предлага и уште постепен пристап: „Малку по малку, можеби со поместување од само десетина минути дневно. Ако го правите тоа секој ден во текот на еден месец, сè ќе се врати во нормала.“
