Речиси 60 % од децата ширум светот имаат една заедничка болка – главоболките.
Не станува збор само за мала непријатност. Станува збор за значајни главоболки, со силно пулсирачко чувство кое може да им отежни на децата да одат на училиште, да се концентрираат или да уживаат во секојдневните активности.
Како да знаете дали главоболката кај детето е нешто повеќе од вообичаена болка? И што можете да направите? Одговори дава детскиот психолог д-р Итан Бенор, специјалист за интервенции при болка.
Знаци на главоболки кај децата
Најлесниот начин да дознаете дали вашето дете има главоболка е тоа само да ви каже дека го боли главата. Но, како што знаат сите родители, децата не секогаш лесно ги споделуваат своите чувства. Помалите деца може да имаат тешкотии да објаснат што чувствуваат. Тинејџерите, пак, понекогаш не сакаат да зборуваат за своите проблеми или едноставно не се чувствуваат удобно да ги споделат.
Силните и исцрпувачки главоболки можат да влијаат врз квалитетот на животот на детето
Ако детето не кажува дека го боли главата, знаци на сериозни нарушувања поврзани со главоболки може да бидат:
- Изразена поспаност и безволност;
- Проблеми со рамнотежата;
- Повраќање со или без мачнина;
- Збунетост;
- Раздразливост;
- Нарушен сон;
- Треска.
- Главоболка што го буди детето од сон;
- Главоболка присутна веднаш по будењето наутро;
- Главоболка по повреда на главата;
- Главоболка локализирана во задниот дел на главата.
„Некои деца едноставно може да изгледаат отсутно или различно од вообичаено без очигледна причина“, вели д-р Бенор. Децата со вакви симптоми без позната причина треба да бидат прегледани за да се утврди дали проблемот е поврзан со главоболки.
Проблемите поврзани со училиштето, исто така, може да бидат предупредувачки знак. Истражувањата покажуваат дека децата со главоболки почесто отсуствуваат од настава или имаат тешкотии додека се на училиште.
Што ги предизвикува главоболките кај децата?
Дали знаете дека постојат повеќе од 150 различни видови главоболки? Поради оваа разновидност, не постои едно едноставно објаснување зошто вашето дете може да има силна, па дури и исцрпувачка болка во главата.
„Повеќе фактори можат да предизвикаат главоболки или да ја зголемат веројатноста тие да се појават“, вели д-р Бенор. „Се чини дека причините се индивидуални и зависат од тоа што ја активира главоболката кај секое дете.“
Но, ако постои еден чест фактор, тоа е стресот.
„Можно е 40 до 50 % од главоболките да се поврзани со стрес. Ако детето е во стресна средина, тоа може да биде главен причинител“, додава тој.
Кога треба да побарате помош?
Повремената главоболка е честа појава кај децата. Но, честите и силни главоболки бараат внимание поради можните здравствени проблеми и влијанието што можат да го имаат врз квалитетот на животот на детето. „Ако вашето дете има силна главоболка во просек повеќе од еднаш неделно, треба да побарате дополнителен совет од лекар“, препорачува д-р Бенор.
Совети за ублажување на главоболките кај децата
Ако вашето дете често има главоболки, д-р Бенор предлага пристап во три чекори за намалување на болката.
Промени во животниот стил
Секојдневните навики на детето можат да придонесат за појава на хронични главоболки. Понекогаш воведувањето промени според S.M.A.R.T. пристапот може да помогне во намалување или спречување на главоболките.
- S = Sleep (Сон)
Постојат јасни докази дека недостатокот на сон или неквалитетниот сон може да предизвика главоболки, вели д-р Бенор. Ова е особено важно бидејќи истражувањата покажуваат дека околу една третина од децата не спијат доволно.
- M = Meals and drinks (Оброци и течности)
Нискиот шеќер во крвта, недостатокот на хранливи материи и дехидратацијата може да предизвикаат главоболки. Погрижете се детето да има здрава и балансирана исхрана и да внесува доволно течности.
- A = Activity (Активност)
Долгото време пред телевизор или компјутер може да придонесе за појава на главоболка. „Важно и здраво е децата да играат и да бидат физички активни“, нагласува д-р Бенор.
- R = Relaxation (Релаксација)
Животот е исполнет со стресови кои можат да предизвикаат главоболки. Помогнете му на детето да најде начини да се опушти и да се ослободи од напнатоста. Можеби ќе му помогнат техники за релаксација или медитација.
- T = Trigger management (Препознавање на предизвикувачите)
Кога детето добива главоболка, обрнете внимание што се случува во тој момент. „Истражете малку и обидете се да откриете што ја предизвикува главоболката“, советува д-р Бенор. Тоа може да биде бучава, одреден мирис, па дури и некоја храна. Откако ќе се открие причината, детето може полесно да го избегнува тој фактор.
„S.M.A.R.T. пристапот навистина треба да биде првата линија на одбрана против главоболките. Решавањето на овие фактори често има многу позитивен ефект“, додава д-р Бенор.
Повторливите или силните главоболки може да бидат знак дека детето е преоптоварено, под стрес или дека постои здравствен проблем. Не ги игнорирајте повторливите болки само со давање лекови без да ја барате причината
Превентивни лекови
Ако детето има повеќе главоболки месечно, лекарот може да процени дали се потребни лекови за нивно спречување. „Истражувањата за придобивките од овој пристап не се целосно усогласени. Некои деца реагираат добро на овие лекови, а кај други нема ефект“, вели д-р Бенор.
Лекови за ублажување на болката
Во речиси секоја домашна аптека има лекови против болка. Д-р Бенор советува дозата и зачестеноста на употребата да се одредат во договор со матичниот лекар.
„Повеќето деца реагираат добро ако добијат соодветна доза што е можно порано. Не чекајте да видите дали главоболката ќе стане многу силна. Ако предолго се чека, понекогаш лековите нема да помогнат.“
Сепак, важно е да се избегнува прекумерна употреба на лекови против болка. „Може да предизвикате главоболки поради прекумерна употреба на лекови“, предупредува д-р Бенор. Општо правило е лековите против болка да не се користат повеќе од трипати неделно или 10 пати месечно, освен ако лекар не препорача поинаку.
Заклучок
Повторливите или силните главоболки може да бидат знак дека детето е преоптоварено, под стрес или дека постои здравствен проблем. Не ги игнорирајте повторливите болки само со давање лекови без да ја побарате причината.
„Одвојте време да погледнете како се чувствува детето во целина“, советува д-р Бенор. „Дали е под стрес или има проблеми со врсниците? Дали спие доволно или прескокнува оброци? Можеби му се потребни очила? Причината за главоболките понекогаш може да се открие во секојдневниот живот.“ (Cleveland Clinic)
