
Кога ќе кажеме дека нешто е заразно, најчесто помислуваме на настинка, грип или некоја друга инфекција што можеме да ја добиеме од болно лице.
Но, некои работи меѓу луѓето можат да се шират на сосема поинаков начин. Насмевката, зевањето, расположението, па дури и стресот можат на некој начин да се „пренесат“ од една личност на друга.
Ова е особено интересно кога зборуваме за децата. Тие голем дел од своето однесување го учат набљудувајќи ги родителите, браќата и сестрите, пријателите и другите луѓе околу себе.
Еве осум работи кои можат да се шират меѓу луѓето, иако не се заразни во класичната смисла на зборот.
- Смеа
Дали некогаш сте почнале да се смеете само затоа што некој покрај вас се смее, иако воопшто не сте знаеле на што?
Смеата е еден од најпознатите примери на социјално заразно однесување.
Кога детето ќе слушне како родителот или пријателот искрено се смее, голема е веројатноста и самото да почне да се смее.
Затоа не е необично во едно семејство смеата многу брзо да премине од една личност на друга. Притоа, децата дури и не мора да ја разберат шегата – доволно е да ја видат и слушнат емоционалната реакција на блиската личност.
- Зевање
„Заразното“ зевање не им се случува само на возрасните.
Доволно е да видиме друга личност како зева, па и самите да почувствуваме потреба да направиме исто. Истражувањата покажуваат дека склоноста кон имитирање на зевањето се развива во текот на детството.
Ако детето почне да зева веднаш штом ќе зевне мама, тато или братот, тоа не мора да значи дека одеднаш станало многу поспано.
Можеби едноставно го „фатило“ туѓата реакција.
- Стрес и нервоза
Ова е особено интересно за родителите.
Децата можат да бидат многу чувствителни на емоционалната состојба на возрасните околу нив.
Ако родителот со денови е напнат, нервозен или под голем стрес, детето може да ги забележи промените во неговото однесување и и самото да стане понапнато.
Секако, тоа не значи дека секој родителски стрес автоматски ќе премине врз детето.
На тоа влијаат бројни фактори, меѓу кои возраста на детето, односот со родителот и ситуацијата во која се наоѓаат.
Сепак, истражувањата кај родители и деца покажуваат дека меѓу нив може да постои поврзаност во доживувањето и физиолошките показатели на стресот.
- Расположение
И доброто расположение може да се „прошири“, исто како и лошото.
Кога детето поминува време со личност која е ведра, насмеана и опуштена, нејзиното расположение може да влијае и врз детето.
Истото важи и обратно.
Затоа децата понекогаш многу брзо забележуваат дека „нешто не е во ред“ со родителот, дури и кога родителот ништо не им кажал.
Тие не мора да ја разберат причината за лошото расположение за да го забележат тонот на гласот, изразот на лицето, начинот на зборување или однесувањето.
- Страв
Децата учат многу работи набљудувајќи ги реакциите на возрасните.
Ако родителот на некоја ситуација реагира со изразен страв или непријатност, детето може да научи дека таа ситуација е нешто од кое треба да се плаши.
Тоа може да се случи и без директно објаснување.
Детето може да го набљудува лицето, гласот или однесувањето на родителот и од тоа да заклучи како и самото треба да се чувствува.
Затоа, на пример, детските стравови понекогаш можат да се развијат или засилат преку реакциите на луѓето на кои детето им верува.
- Чешање
Ова звучи малку смешно, но и чешањето може на некој начин да биде „заразно“.
Ако видиме друга личност како се чеша, ја гледаме како допира одреден дел од телото или дури само размислуваме за чешање, можеме и самите да почувствуваме потреба да се почешаме.
Станува збор за интересна реакција на мозокот на туѓото однесување, а не за тоа дека човекот навистина „го добил“ чешањето од друга личност.
Токму затоа ова е една од оние појави кои се совршени за семеен експеримент: доволно е некој на масата да почне да се чеша, па наскоро сите да си помислат: „Чекај, зошто и мене сега ме чеша?“

- Ентузијазам и возбуда
Емоциите не се пренесуваат само кога станува збор за нервоза или страв.
Децата можат да реагираат и на туѓата возбуда, ентузијазам и добро расположение.
Ако родителот со искрено воодушевување зборува за излет, патување, концерт, натпревар или нешто што ќе го прават заедно, детето може да преземе дел од таа возбуда.
Истото се случува и меѓу пријателите – едно дете се радува на нешто, а многу брзо и другите сакаат да учествуваат.
- Навики и однесување
За крај, нешто што можеби не е „заразно“ во буквална смисла, но и тоа како се шири меѓу децата и возрасните – однесувањето.
Децата секојдневно ги набљудуваат родителите и другите блиски луѓе и од нивното однесување учат што е нормално и вообичаено.
Ако родителот постојано посегнува по мобилниот телефон, детето веројатно почесто ќе бара свој екран.
Ако родителот ужива во читањето, вежбањето или заедничкиот разговор без мобилен телефон, и таквото однесување може да му стане поприродно на детето.
Затоа, она што децата го „преземаат“ од родителите не е секогаш нешто што родителите директно им го кажуваат.
Понекогаш е доволно само она што го гледаат секој ден.

















