Дали начинот на кој бебињата го насочуваат вниманието може да се разликува уште од првите денови од животот? Ново научно истражување сугерира дека одредени разлики можат да се забележат многу рано, уште пред детето да има значајно искуство со околината.
Во истражувањето учествувале 130 новороденчиња, кои биле тестирани во првите 72 часа по раѓањето. Истражувачите сакале да утврдат кон какви визуелни стимули бебињата природно го насочуваат вниманието.
На бебињата истовремено им биле прикажувани две видеа – едното со човечко лице, а другото со подвижни метални топчиња од Њутновото нишало. Со помош на следење на движењата на очите, научниците анализирале на што бебињата гледаат и колку долго го задржуваат погледот.
Резултатите покажале дека девојчињата во просек почесто го насочувале погледот кон човечкото лице и подолго го задржувале вниманието на него. Кај момчињата вниманието полесно се пренасочувало кон другите визуелни стимули.
Што значи тоа за развојот на бебињата?
Бидејќи бебињата биле тестирани само неколку часа или денови по раѓањето, истражувачите сметаат дека резултатите не можат едноставно да се објаснат со воспитувањето или со долгогодишното влијание на околината.
Според професорот Сер Барон-Коен, кој го предводел истражувањето, резултатите можат да придонесат кон подобро разбирање на тоа како биолошките фактори и средината заедно влијаат врз развојот.
Тоа значи дека прашањето не треба да се поставува само како „природа или воспитување“. Развојот на детето е резултат на сложена интеракција меѓу повеќе фактори.
Истражувачите се обиделе да ги отстранат недостатоците од постарите истражувања
Новото истражување се надоврзува на студија од 2000 година во која било забележано дека новородените момчиња почесто гледале предмети, додека девојчињата почесто го насочувале вниманието кон лица.
Сепак, таа студија подоцна била критикувана поради методологијата, а резултатите не биле повторно потврдени со иста студија.
Во новото истражување научниците се обиделе да создадат посоодветна споредба. Наместо директно да им прикажуваат различни видови стимули, на бебињата им биле прикажани споредливи видеа – едното со непозната личност, а другото со подвижен предмет.
Дополнително, истражувачите кои ги следеле движењата на очите не знаеле од кој пол е бебето што го набљудуваат. На тој начин се намалувала можноста очекувањата на истражувачите да влијаат врз резултатите.
Научниците предупредуваат дека не треба да се генерализира
Иако резултатите се интересни, истражувачите нагласуваат дека не треба да се извлекуваат заклучоци дека сите девојчиња природно повеќе ги интересираат луѓето, а сите момчиња предметите.
Истражувањето покажува разлика во просекот на испитаната група, а не правило кое важи за секое дете.
Главната авторка на истражувањето, Јумна Кан, истакнува дека воспитувањето и околината и понатаму имаат важна улога во обликувањето на развојот. Фактот дека одредена разлика е забележана уште при раѓањето не значи дека нејзината причина е целосно биолошка.
Ќе се следи развојот на децата
Научниците сега сакаат да откријат дали ваквите рани разлики во вниманието имаат некаква поврзаност со подоцнежниот развој на мозокот и однесувањето.
Особено внимание се посветува на развојот на социјалниот интерес и можната поврзаност со аутизмот, кој почесто се дијагностицира кај момчињата.
Сепак, истражувачите нагласуваат дека за вакви заклучоци се потребни дополнителни истражувања. Во тек е и долгорочно следење на истата група деца, кое треба да покаже дали разликите забележани веднаш по раѓањето ќе бидат поврзани со некои карактеристики во подоцнежниот развој.
