Екраните денес се дел од секојдневието на речиси секое дете, па затоа родителите често се прашуваат дали времето поминато пред телевизор, таблет или телефон може да има последици подоцна во животот.
Ново лонгитудинално истражување дава интересни сознанија. Научниците следеле 502 деца од најрана возраст до 8 години, а потоа проверувале како нивното претходно време пред екран е поврзано со училишните резултати и работната меморија.
Научниците следеле што се случува од првата година
Во истражувањето, родителите пријавувале колку време нивните деца поминувале пред екрани на возраст од 1, 1,5, 2, 3, 6 и 8 години.
Кога децата достигнале 9 години, истражувачите ги процениле нивните академски способности, а на 10,5 години била проценувана и работната меморија – способноста привремено да задржуваме и користиме информации додека извршуваме одредена задача.
Два возрасни периода особено го привлекле вниманието
Резултатите покажале дека поголемото време пред екран на возраст од 1, 1,5 и 6 години било поврзано со послаби академски резултати на 9-годишна возраст.
Најсилните поврзаности биле забележани во најраната возраст, односно во периодот околу првата година од животот.
Истражувачите забележале и поврзаност меѓу поголемото време пред екран на 1 и 6 години и послаба работна меморија на возраст од 10,5 години.
Што значи ова за родителите?
Резултатите не значат дека секое дете кое гледа екран ќе има проблеми со учењето или меморијата. Исто така, студијата не докажува дека екраните директно ги предизвикуваат овие разлики.
Станува збор за статистички поврзаности, а на развојот на детето влијаат многу фактори.
Сепак, резултатите укажуваат дека најраните години од животот можеби се особено важни кога станува збор за навиките поврзани со екраните.
Не е важен само бројот на минути
Кога се зборува за времето пред екран, важно е да се земат предвид и возраста на детето, содржината што ја гледа, начинот на кој го користи уредот и што заменува времето пред екран.
Екраните можат да бидат дел од учењето и секојдневието, но премногу време пред нив може да значи помалку време за активности важни за детскиот развој, како игра, разговор со родителите, читање, движење и сон.
Родителите не треба да паничат
Новото истражување не испраќа порака дека родителите треба целосно да ги отстранат екраните од животот на детето.
Наместо тоа, резултатите се уште еден потсетник дека навиките создадени во раното детство можат да бидат важни, особено кога времето пред екран почнува да зазема голем дел од денот.
Најважно е родителите да се стремат кон разумна рамнотежа и да му обезбедат на детето доволно време за игра, движење, сон, разговор и други активности што го поттикнуваат развојот.
