Животот на денешните деца значително се разликува од детството што го имале нивните родители. Паметните телефони, социјалните мрежи, современите стилови на воспитување и сè поголемите очекувања кон децата целосно го променија начинот на растење.
Децата кои растеле во 70-тите и 80-тите години имале многу повеќе слобода – сами смислувале како да се забавуваат, самостојно ги решавале секојдневните проблеми и поминувале часови надвор без постојан надзор од возрасните. Иако таквото детство не било совршено, им овозможило да развијат чувство на независност и контрола врз сопственото време – нешто што денешните деца ретко го доживуваат.
- Играње надвор без постојан надзор
Порано беше сосема вообичаено децата да си играат во маало без родителите постојано да ги следат. Самите ги бараа другарите, ги измислуваа игрите и учеа да се снаоѓаат во различни ситуации.
Таквата слобода била важен дел од детството, но денес е сè поретка. Правилото „врати се дома кога ќе се запалат уличните светилки“ речиси исчезна, а децата сè повеќе време поминуваат пред екраните.
- Самостојно одење на училиште
Она што некогаш било секојдневие, денес за многу родители е незамисливо.
Пред неколку децении децата сами одеа на училиште, до продавница или на игралиште. Денес родителите сакаат постојано да знаат каде се нивните деца, а дел од нив стравуваат и од осуда ако им дозволат поголема самостојност.
- Учење преку сопствените грешки
Современите родители често се обидуваат да ги решат проблемите наместо своите деца. Желбата да ги заштитат од непријатни искуства е разбирлива, но така понекогаш им ја одземаат можноста самите да најдат решение.
Токму грешките некогаш ги учеа децата како да се справуваат со неуспехот, да решаваат проблеми и полесно да закрепнуваат по разочарувањата.
- Досадата не беше непријател
Денешните деца речиси секогаш имаат начин да ја избегнат досадата – доволно е да го земат телефонот или да вклучат телевизор.
Но, психолозите потсетуваат дека досадата има важна улога во развојот. Токму во тие моменти се развиваат креативноста, фантазијата и способноста детето само да си создаде забава.
Децата од 70-тите и 80-тите често немале друг избор освен сами да смислат што ќе прават, а тоа ја поттикнувало нивната имагинација.
- Живот без постојано фотографирање и објавување
Денес многу деца чувствуваат потреба секој важен момент да го фотографираат и да го споделат на социјалните мрежи.
Некогаш спомените се чуваа во семејните фотоалбуми и во приказните што се раскажуваа дома. Немаше потреба секој излет, концерт или патување да биде објавено на интернет, па луѓето повеќе уживаа во самиот момент.
- Повеќе време за едноставно да бидат деца
Современите деца често имаат исполнети распореди со спортови, курсеви, часови по музика и други воннаставни активности. Покрај тоа, постојано се достапни преку мобилните телефони и социјалните мрежи.
Поради тоа, останува сè помалку време за одмор, спонтана игра или едноставно – да не прават ништо.
Во минатото децата имаа повеќе простор да бидат само деца, без чувство дека постојано треба нешто да постигнуваат или дека пропуштаат нешто важно.
- Спонтани дружења со другарите
Кога родителите однапред го организираат речиси секој дел од денот, останува малку простор за спонтани средби.
Порано беше сосема нормално детето да затропа на вратата кај другарчето и да праша: „Ќе излезеш ли надвор?“
Денес повеќето договори се прават преку родителите или преку пораки.
Иако и тогаш постоеле правила – како враќање дома навреме или за вечера – децата самостојно одлучувале како ќе го поминат слободното време, граделе пријателства и учеле сами да го организираат својот ден.
Не станува збор за тоа дека порано било подобро
Иако многумина со носталгија се сеќаваат на детството од минатите децении, експертите нагласуваат дека целта не е враќање во минатото, туку пронаоѓање рамнотежа.
Технологијата носи бројни предности, но децата и денес имаат потреба од слободна игра, време без екрани, можност сами да решаваат проблеми и простор да ја развиваат својата самостојност. Токму тие искуства остануваат важен дел од здравото детство, без разлика во кое време растат.
