Развојот на говорот кај секое дете има свое темпо. Некои деца ги изговараат првите зборови многу рано, додека на други им е потребно повеќе време за да почнат јасно да се изразуваат. Сепак, кога родителите ќе забележат повторување на гласови, застој во говорот или тешкотии при изговарањето зборови, важно е внимателно да го следат развојот и навреме да побараат совет од стручни лица.
Пелтечењето е говорно нарушување чија точна причина сè уште не е целосно разјаснета. Експертите наведуваат дека важна улога може да има генетската предиспозиција, но и средината во која расте детето. Стресни ситуации, големи промени или емоционален товар можат да бидат фактори кои ќе го поттикнат појавувањето на пелтечењето.
Кои се првите знаци на пелтечење?
Покрај повторување на гласови, слогови или зборови, кај некои деца може да се појават и дополнителни реакции поврзани со говорната напнатост.
Стручњаците објаснуваат дека понекогаш може да се забележат и секундарни однесувања, како што се тикови, претерано трепкање, неволни движења со главата или напнатост при обидот детето да го изговори она што го мисли.
Важно е родителите да знаат дека развојот на говорот не е ист кај сите деца. Додека некои деца го кажуваат првиот збор уште околу деветтиот месец, кај други тоа може да се случи дури околу втората година.
Следете го развојот на говорот уште од најрана возраст
Родителите треба внимателно да го следат начинот на кој детето комуницира уште од првите месеци.
До осмиот месец, детето вообичаено треба да реагира на гласовни поттици, да испушта различни звуци и да помине низ фазата на гугање.
Околу 21 месец, детето најчесто треба да користи барем неколку зборови со значење, да ги имитира звуците од околината, да именува предмети и постепено да почне да составува едноставни реченици како: „Дај ми“ или „Ајде мамо“.
Во периодот од втората до четвртата година, говорот постепено станува посложен. Детето треба да користи појасни и подолги реченици и постепено да го збогатува својот речник.
Доколку родителите забележат отстапувања во развојот на говорот, изразено пелтечење или пребрзо зборување, важно е да се консултираат со стручно лице.
Колку често се појавува пелтечењето?
Пелтечењето е едно од почестите говорни нарушувања во детската возраст. Се проценува дека се јавува кај околу 11 проценти од четиригодишните деца.
Според истражувања спроведени на Универзитетот Мелбурн, пелтечењето кај многу деца постепено се намалува со возраста, а почесто се забележува кај момчињата.
Најчесто се појавува во периодот меѓу втората и петтата година од животот, кога говорот кај децата интензивно се развива.
Стручњаците посочуваат дека кај најголем број деца пелтечењето не остава долготрајни социјални или емоционални последици. Најважно е детето да добие поддршка од семејството, разбирање и трпение, без притисок да зборува побрзо или „правилно“.
Родителите треба да му дадат доволно време на детето да се изрази, да го слушаат внимателно и да избегнуваат критикување или довршување на неговите реченици. Со правилен пристап, детето може да изгради сигурност и позитивен однос кон говорот.
