Почетокот на новата учебна година кај многу деца носи возбуда, но и нервоза и несигурност. За родителите, пак, не е секогаш лесно да знаат како да реагираат кога детето се плаши или не сака да се врати на училиште.
Клиничкиот психолог д-р Марта Деирос Коладо објаснува дека некои од вообичаените реченици со кои родителите се обидуваат да ги утешат децата можат да имаат спротивен ефект. Таа споделува совети кои можат да помогнат враќањето на училиште да биде полесно.
Прифатете ги чувствата на детето
„Анксиозноста се засилува ако ја игнорирате или ако постојано го убедувате детето дека сè ќе биде добро. Почнува да слабее дури кога ќе ѝ создадете безбеден простор“, објаснува д-р Марта.
Затоа, наместо да му кажете „Те молам, немој да плачеш“, таа советува да му дозволите на детето да ги изрази емоциите.
На пример, можете да кажете: „Слободно плачи. Исплачи се, јас сум тука.“
„Не треба да се плашиме од солзите. Тие се природна реакција на телото и можат да му помогнат на детето да се смири. Дозволете му да плаче со ваша поддршка, наместо да се обидувате веднаш да го запрете“, вели психологинката.
Родителите треба да избегнуваат и реченици со кои ги минимизираат грижите на детето, како: „Престани да се грижиш. Училиштето е забавно, ќе ти се допадне.“
Наместо тоа, д-р Марта предлага да признаете дека одредени работи навистина ќе бидат нови, но истовремено да го потсетите детето на работите што му се познати.
На пример: „Некои работи на училиште ќе бидат нови – нова наставничка и можеби нови деца во одделението. Но, некои работи ќе останат исти, како одморот, училишните активности или трпезаријата.“
Ваквиот пристап му помага на детето да ја согледа ситуацијата пореално, без неговите чувства да бидат занемарени.
„Нервозата на вашето дете е вистинска и веројатно постои добра причина за неа. Можете да му помогнете да ја прошири перспективата и да ја види пошироката слика, а не само она што во моментот го загрижува“, додава таа.
Постепено вратете ја училишната рутина
Семејствата можат да направат неколку практични чекори уште во последната недела од распустот.
Д-р Марта препорачува постепено враќање на вообичаеното време за легнување и станување, како и прилагодување на вечерните оброци и ритуалите пред спиење.
Децата можат однапред да ја вежбаат утринската рутина, патот до училиште или неделниот распоред. Едноставен визуелен распоред може да помогне новата рутина да изгледа попредвидлива.
Корисно е и поттикнувањето на самостојноста.
На децата може да им се дозволи сами да донесуваат мали одлуки – на пример која училишна торба, обувки, шише за вода или прибор за пишување ќе користат.
Родителите потоа можат заедно со нив да вежбаат отворање и полнење на шишето, како и самостојно обување и собување.
Можеби изгледаат како ситници, но сигурноста во извршувањето на ваквите задачи може да му даде на детето чувство дека има поголема контрола врз новата ситуација.
Внимавајте и на сопствените реакции
Родителите треба да размислат и за тоа како нивните сопствени искуства од училиштето влијаат врз пораките што им ги испраќаат на децата.
Д-р Марта советува да се присетат како се чувствувале кога самите биле ученици и да ги запишат своите надежи и стравови поврзани со детето.
Децата можат да ги препознаат емоционалните сигнали кај родителите дури и кога тие ништо не кажуваат.
„Ако сте вознемирени поради училиштето, вашите чувства се оправдани. Разговарајте за тоа со друг возрасен човек на кого му верувате и побарајте поддршка ако ви е потребна“, советува таа.
Добрата вест е дека смиреноста и самодовербата на родителот можат позитивно да влијаат и врз детето, помагајќи му да се чувствува посигурно.
Кога е време да побарате дополнителна помош?
Одредено ниво на нервоза и анксиозност поврзано со почетокот на учебната година е сосема нормално. Во периодот на адаптација, кој може да трае и неколку недели, родителите може да забележат промени во апетитот, спиењето или расположението на детето.
Сепак, ако грижите не се намалуваат или ако промените во исхраната, спиењето и расположението станат поизразени по три до четири недели од почетокот на наставата, добро е ситуацијата да се сфати посериозно.
Во таков случај, д-р Марта советува родителите да разговараат со наставниците. Целта е заеднички да се разбере што му се случува на детето и да се размисли за дополнителна поддршка или одредени прилагодувања кои би му помогнале да се чувствува посигурно на училиште.
И најважно – барањето помош не значи дека родителот потфрлил.
„Ако тоа му се случува на вашето дете, запомнете: не сте потфрлиле и не сте направиле ништо погрешно. На некои деца им е потребна поголема поддршка од други во различни фази од школувањето. Барањето помош не е знак на слабост, туку знак дека правите одлична работа како родител кој се грижи за потребите на своето дете.“
