Велат дека родителството е најубавата, но и една од најпредизвикувачките „работи“ што многумина од нас некогаш ќе ја имаат. Животот може да биде тежок и за децата, особено кога минуваат низ емоционално предизвикувачки периоди.
Што можат да направат родителите за да им помогнат на своите деца да се справат со епизодите на лутина, тага или анксиозност предизвикани од училиштето, од браќата и сестрите или од секојдневните ситуации? Без разлика дали сте родител на дете од основно училиште, дете на возраст од 8 до 12 години или тинејџер, практикувањето на две вештини може да ви помогне и на вас и на вашето дете: потврдување и прифаќање на емоциите и развивање вештини за справување.
Практикување на потврдување и прифаќање на емоциите
Потврдувањето на емоциите му помага на детето да разбере дека е во ред да ги чувствува и да ги изразува своите емоции.
„Кога родителите го користат овој пристап, му покажуваат на детето дека е во ред да има емоции и дека тие не треба да се потиснуваат“, вели д-р Чејс Самсел од Одделот за психијатрија и бихевиорални науки во Детската болница во Бостон, поврзана со Универзитетот Харвард. „На тој начин му покажуваат дека ги разбираат неговите чувства и гледиште и градат доверба. Тоа, пак, може да му помогне на детето да се чувствува поддржано и да биде поотворено за разговор за можните решенија.“
Почнете со препознавање на емоциите
Препознајте ги емоциите на детето со реченици како: „Звучи како да си фрустриран или лут“ или „Гледам дека си имал тежок ден на училиште“.
Но, која емоција или емоции, всушност, ги чувствува вашето дете? „На родителите понекогаш може да им биде тешко да ја препознаат вистинската емоција со која се бори детето“, вели д-р Самсел. „Често децата имаат силна емоционална реакција, но не можат да објаснат што се случува, не сакаат да зборуваат за тоа или, пак, изразуваат повеќе различни емоции истовремено.“
Понекогаш зад емоцијата што детето ја покажува се кријат и други чувства. Ова е особено често кај тинејџерите, кои можат да покажуваат лутина, додека вистинската емоција всушност е страв, анксиозност или тага. „Во такви ситуации, доволно е едноставно само да препознаете дека минуваат низ нешто тешко“, вели д-р Самсел.
Практикувајте го тоа често
Детето можеби нема веднаш да реагира на ваквиот пристап. Можеби нема да сака да зборува за своите емоции или ќе го игнорира вашиот интерес. Но, постојаното покажување разбирање и прифаќање на неговите чувства со текот на времето ќе даде резултати.
Понекогаш зад емоцијата што детето ја покажува се кријат и други чувства. Ова е особено често кај тинејџерите, кои може да покажуваат лутина, додека вистинската емоција всушност е страв, анксиозност или тага
„Кога родителите постојано ги потврдуваат чувствата на детето во моменти на емоционална криза, тоа постепено ќе се чувствува поудобно да ги изразува своите емоции“, вели д-р Самсел. „Кога ќе сфати дека родителите ги прифаќаат неговите чувства и нема да го прекоруваат, ќе биде поотворено да споделува детали.“
Создавање „кутија со алатки“ за справување со тешки емоции
Вештините за справување се начини на кои родителите можат да ги научат своите деца како да се справуваат со емоционалните тешкотии кога ќе се појават.
- Пробајте вежба за дишење заедно
Вежбите за дишење се популарна стратегија бидејќи лесно се учат и можат брзо да се применат. Д-р Самсел препорачува некоја од следниве техники: триделно дишење, уџаји дишење и абдоминално, односно стомачно дишење.
Децата често имаат силна емоционална реакција, но не можат да објаснат што се случува, не сакаат да зборуваат за тоа или, пак, изразуваат повеќе различни емоции истовремено
Други вештини за справување вклучуваат водена медитација, визуелизација, стискање топче за ослободување од напнатоста, прошетка или играње надвор, како и заедничко читање, што е особено погодно за деца од предучилишна и училишна возраст. „Понекогаш добро функционира и едноставното оставање на детето да помине малку време само во својата соба или да си даде малку простор“, вели д-р Самсел.
- Користете ги овие вештини и самите
Исто така, важно е и родителите да ги применуваат овие стратегии кога се справуваат со сопствените емоции, вели д-р Самсел. Тоа не само што може да ви помогне да се смирите, туку е и одличен начин да му покажете на детето дека вештините за справување им помагаат на сите – и на возрасните.
На пример, кажете им на вашите деца кога се чувствувате вознемирено или фрустрирано поради нешто што ви се случило во текот на денот. Кажете им дека планирате да прошетате за да се ослободите од напнатоста или да направите вежба за дишење. Подоцна, споделете со нив како сте пристапиле кон решавањето на проблемот. „Децата го набљудуваат она што го прават нивните родители и често го имитираат нивното однесување“, вели д-р Самсел. „Ако ве видат како конструктивно се справувате со сопствените емоции, ќе бидат поотворени и самите да го направат истото.“
- Бидете флексибилни
Никогаш немојте да инсистирате постарите деца да користат одреден начин на справување, дури и кога ситуацијата навидум го налага тоа. Тие може да го доживеат тоа како казна, што може автоматски да предизвика отпор. Наместо тоа, д-р Самсел им предлага на родителите да ги запознаат своите деца со различни начини за справување со тешките емоции, а потоа да им дозволат самите да одлучат кои од нив сакаат да ги испробаат.
„Можеби ќе треба да експериментираат со различни техники за да ги пронајдат оние што лесно можат да ги применуваат и што навистина им помагаат“, вели д-р Самсел. (Harvard Health)
