Откако детето ќе има операција за отстранување на крајниците (тонзилектомија) или на третиот крајник (аденоидектомија), едно од првите прашања со кои се соочуваат родителите е: Што смее детето да јаде? Операцијата на грлото може да биде болна, па природно е да не сакате да му дадете нешто што би можело да го забави заздравувањето или да ја влоши состојбата.
Вистината е дека по овие операции не постојат строги правила во однос на храната. „Нема официјални ограничувања во исхраната по операција на крајниците или на третиот крајник“, вели детскиот оториноларинголог д-р Марк Фадел. „Најважно е детето да биде добро хидрирано и да се чувствува удобно.“
Д-р Фадел објаснува што може да јаде и пие детето по операцијата – ден по ден.
Што да јаде детето по операција на крајниците или на третиот крајник?
Најважната цел на исхраната по операцијата е детето да се чувствува што е можно поудобно. Главниот приоритет? Хидратацијата.
„Доволната хидратација е најважниот дел од закрепнувањето“, нагласува д-р Фадел. „Таа помага во контролирањето на болката, го намалува ризикот од крвавење и спречува дехидратација, која може да доведе до повторна хоспитализација.“
Закрепнувањето по операција на крајниците или на третиот крајник се разликува од дете до дете. Повеќето деца повторно јадат и пијат како и обично околу две недели по операцијата
Откако детето ќе може удобно да пие, постепено може да му понудите мека храна која лесно се голта и обезбедува енергија и хранливи материи.
Некои луѓе советуваат децата да избегнуваат крцкава храна додека заздравуваат, поради претпоставката дека острите парчиња би можеле да го повредат ткивото во грлото. Но, според д-р Фадел, тоа не е потврдено. Од медицинска гледна точка, нема потреба детето строго да се придржува само до мека храна. Најважно е што му одговара. „Ако не го боли, може да јаде“, вели тој.
Исхрана по операцијата: ден по ден
Закрепнувањето по операција на крајниците или на третиот крајник се разликува од дете до дете. Според д-р Фадел, повеќето деца повторно јадат и пијат како и обично околу две недели по операцијата.
Ден 0: Денот на операцијата
Главен приоритет: Хидратација
Операцијата на крајниците и на третиот крајник кај повеќето деца се изведува без потреба од подолг престој во болница. Пред да си заминат дома, медицинскиот тим проверува дали децата можат да внесуваат течности. Тоа е важно за да не дехидрираат и за да можат да ги земат препишаните течни лекови против болка.
По операцијата на крајниците или на третиот крајник, храната генерално не мора строго да се ограничува. Најважно е детето да внесува доволно течности и да јаде храна што му одговара и не му предизвикува болка
„Овие операции може да предизвикаат значителна болка во грлото“, вели д-р Фадел. „Ако грлото е суво, болката може да биде уште посилна. Затоа, особено во првите денови, важно е да се спречат сувоста на грлото и дехидратацијата.“
Влажното грло полесно заздравува. Поттикнувајте го детето често да зема по неколку голтки, наместо да пие големи количества одеднаш.
Добар избор се:
- вода;
- парченца мраз;
- раствори со електролити;
- сладолед на стапче.
Важно е детето да внесува течности и во текот на ноќта. Во првите неколку ноќи, будењето еднаш во текот на ноќта за внес на течности и земање лек против болка може да помогне. По операцијата може да се понуди и мека храна која лесно се голта. Анестезијата може да предизвика мачнина, па најдобро е детето постепено да почне со внесување храна.
Денови 1–2: Почеток на заздравувањето
Главен приоритет: Често да пие и постепено да внесува мека храна
Во првите неколку дена по отстранувањето на крајниците или на третиот крајник, детето може да биде поспано или малаксано. Ако сака нешто повеќе од течности, најдобро е да му понудите блага храна која лесно се вари, како:
- јаболково пире;
- јогурт;
- пире од компири;
- обични тестенини;
- макарони со сирење;
- смути или протеински шејк;
- супа или крем-супа;
- пудинг или желатинест десерт.
И понатаму, најважно е детето да внесува доволно течности. „Само проверете дали пие доволно. Тоа и понатаму е најважно“, советува д-р Фадел.
Денови 3–4: Најтешкиот период
Главен приоритет: Контрола на болката и доволно течности и калории
По операцијата во грлото се создаваат красти како дел од нормалниот процес на заздравување на ткивото. Тоа е нормална и очекувана реакција. Но, додека се создаваат крастите, болката може да се засили, особено при голтање. „Ова често се најтешките денови од закрепнувањето“, вели д-р Фадел.
Ладната храна може да му помогне на детето во овој период, но во ред е и храната да биде на собна температура. Продолжете да нудите мека и пријатна храна и, секако, поттикнувајте го детето да пие.
Денови 5–10: Состојбата постепено се подобрува
Главна цел: Доволно течности и хранливи материи
Во овој период детето постепено може да почне да се чувствува подобро. Продолжете да нудите разновидна храна и дозволете му да јаде онолку колку што може и колку што му одговара. Во овој период може да се внесат и повеќе намирници богати со протеини, како хранливи шејкови, грчки јогурт и блендирани оброци, за да се одржи силата. Продолжете да го поттикнувате внесот на течности за да се намали ризикот од дехидратација и крвавење.
Денови 10–14: Постепено враќање во нормала
Главна цел: Постепено враќање на вообичаената исхрана
Ако детето се чувствува подобро и може да јаде без болка, постепено може да почнете да ја враќате вообичаената храна, доколку тоа веќе не сте го направиле. Но, набљудувајте го детето. Ако некоја храна му предизвикува болка при голтање, нема потреба да инсистирате.
Во овој период, повеќето деца може да се вратат и во градинка, училиште или на вообичаените активности, доколку се чувствуваат добро. Добар знак дека детето се вратило во нормала е кога повторно јаде разновидна храна и може да го помине денот без лекови против болка.
Најважно: Нека удобноста на детето биде водич
По операцијата на крајниците или на третиот крајник, храната генерално не мора строго да се ограничува. Најважно е детето да внесува доволно течности и да јаде храна што му одговара и не му предизвикува болка.
Во текот на закрепнувањето, внимавајте на можни знаци на компликации. Контактирајте со лекар ако детето има:
- крв во плунката;
- не мокри осум или повеќе часа, што може да биде знак на дехидратација;
- често повраќа;
- ненадејни промени во говорот или, неколку недели по операцијата на третиот крајник, течност му излегува низ носот – ретка компликација по оваа операција.
Повеќето деца закрепнуваат без компликации. Со малку дополнителна грижа – и многу сладоледи на стапче – детето наскоро треба да се врати на вообичаените активности. (Извор: Кливленд Клиника)
