Од 1–7 август 2026 година се одбележува Светската недела на доењето, глобална кампања поддржана од Светската здравствена организација (СЗО), УНИЦЕФ и бројни здравствени организации, со цел промовирање, заштита и поддршка на доењето. Темата за 2026 година гласи: „Доење за одржлив почеток во животот: да го зајакнеме она што функционира“, а акцентот е ставен на:
- следење на напредокот во поддршката на доењето;
- проценка на ефектите од постојните програми;
- проширување на докажаните мерки кои им помагаат на мајките успешно да дојат;
- создавање силна мрежа на поддршка („топол синџир на поддршка“) за мајките и бебињата – од здравствените работници и семејството до работните места и заедницата.
Зошто е важно доењето?
Мајчиното млеко е природна и најсоодветна храна за новороденчето и доенчето. Тоа обезбедува хранливи материи, антитела и биоактивни компоненти кои го поддржуваат растот и развојот на бебето.
Светската недела на доењето во 2026 година испраќа порака дека успехот на доењето не зависи само од мајката – потребна е поддршка од целото општество: семејството, здравствениот систем, работодавачите и заедницата
СЗО препорачува:
- ексклузивно доење во првите шест месеци од животот;
- продолжување со доење заедно со воведување соодветна дополнителна храна до 2 години или подолго, според желбата на мајката и детето.
Докажани мерки што го зголемуваат доењето
Истражувањата покажуваат дека одредени интервенции можат значително да помогнат:
- Советување и поддршка од обучени здравствени работници – може значително да ги зголеми стапките на исклучиво доење. Истражувањата покажале зголемување од околу 58 % кога поддршката се обезбедува во здравствени установи, заедницата и дома.
- Иницијатива „Болница – пријател на бебињата“ – примената на „Десет чекори за успешно доење“ е поврзана со повисоки стапки на исклучиво доење и подолго продолжување на доењето.
- Поддршка на мајките на работното место – политиките што овозможуваат услови за доење по враќањето на работа се поврзани со подобри стапки на доење.
Придобивки од доењето за бебето и мајката
Доењето придонесува за:
- подобра заштита од инфекции кај бебињата, особено респираторни, гастроинтестинални и инфекции на увото;
- оптимален раст и развој, обезбедувајќи ги сите хранливи материи потребни во првите шест месеци од животот;
- поддршка на правилниот развој на мозокот и когнитивните способности, благодарение на единствениот состав на мајчиното млеко;
- намален ризик од дебелина, дијабетес тип 2 и некои хронични заболувања подоцна во животот;
- создавање силна емоционална поврзаност меѓу мајката и детето, што придонесува за чувството на сигурност и правилниот психоемоционален развој;
- побрзо закрепнување на мајката по породувањето, бидејќи доењето го поттикнува враќањето на матката во нормална состојба и го намалува крвавењето;
- намален ризик кај мајката од рак на дојка и јајчници, како и од дијабетес тип 2 и некои срцево-садови заболувања;
- поддршка на менталното здравје на мајката, преку поттикнување на блискоста со бебето и намалување на ризикот од постпородилна депресија кај дел од жените.
Светската недела на доењето во 2026 година испраќа порака дека успехот на доењето не зависи само од мајката – потребна е поддршка од целото општество: семејството, здравствениот систем, работодавачите и заедницата.
Мајчиното млеко е природна и најсоодветна храна за новороденчето и доенчето. Тоа обезбедува хранливи материи, антитела и биоактивни компоненти кои го поддржуваат растот и развојот на бебето
Многу мајки започнуваат со доење со големи очекувања, но уште во првите денови можат да се соочат со болка при доење, тешкотии со правилно прифаќање на градата, загриженост дали имаат доволно млеко, замор, спротивставени совети и недостиг на навремена стручна помош. Затоа, доењето треба да се гледа како одговорност на целиот систем, а не само како индивидуална задача на жената.
Покрај бројните здравствени придобивки за мајката и детето, доењето придонесува и за поодржлив развој. Не бара индустриско производство, пакување или транспорт, создава помалку отпад и има помало влијание врз животната средина во споредба со замените за мајчино млеко. На тој начин, доењето не само што го поддржува здравјето на сегашните генерации, туку придонесува и за поздрава и поодржлива иднина.
Заедничка одговорност за одржлива иднина
Светската недела на доењето 2026 нè повикува да го зајакнеме она што веќе дава резултати – стручната поддршка, политиките засновани на докази и соработката меѓу здравствениот систем, семејството, работодавачите и заедницата. Кога мајките добиваат навремена стручна помош и охрабрување, повеќе деца ќе го добијат најдобриот можен почеток во животот. Затоа, поддршката за доењето е инвестиција во здравјето на децата, мајките и идните генерации.
