Првото одвојување на детето – било да тргнува во јасли, градинка, останува кај баба и дедо или оди во летен камп – често е емотивен момент за целото семејство. Иако најчесто се зборува за сепарациската анксиозност кај децата, стручњаците предупредуваат дека подеднакво силни емоции можат да доживуваат и родителите.
Оваа појава се нарекува родителска сепарациска анксиозност и е многу почеста отколку што повеќето луѓе мислат.
Што е родителска сепарациска анксиозност?
Родителската сепарациска анксиозност претставува силно чувство на вознемиреност, страв или вина кога родителот треба да биде разделен од своето дете.
Најчесто се јавува во првите месеци по раѓањето, при тргнување во градинка, кога родителот се враќа на работа или при првото подолго одвојување од детето.
Сосема е нормално родителот да чувствува грижа. Но, проблемот настанува кога анксиозноста станува толку силна што го нарушува секојдневното функционирање или го спречува родителот да се одвои од детето дури и на кратко.
Како да ја препознаете?
Родителите кои се соочуваат со оваа состојба најчесто ги опишуваат следните чувства:
- постојана грижа дека на детето може да му се случи нешто;
- чувство на вина кога не се покрај него;
- потреба постојано да проверуваат како е детето преку телефон или пораки;
- тешкотии со концентрацијата додека се разделени;
- избегнување ситуации во кои детето треба да остане со друга доверлива личност.
Овие чувства може да бидат особено изразени кај родители на прво дете или по тешко породување, но можат да се појават кај секој родител.
Зошто се појавува?
Стручњаците наведуваат повеќе фактори што можат да го зголемат ризикот:
- претходни искуства со анксиозност;
- трауматски искуства или несигурна емоционална приврзаност;
- недостаток од поддршка од семејството или пријателите;
- тешка бременост или породување;
- големите животни промени што ги носи родителството.
Дополнителен притисок создава и убедувањето дека „добриот родител“ мора постојано да биде со своето дете, па многумина чувствуваат вина дури и кога ќе одвојат малку време за себе.
Како родителската анксиозност влијае врз детето?
Децата многу лесно ги препознаваат емоциите на своите родители. Ако родителот покажува силен страв при секое разделување, детето може да почне да ја поврзува самостојноста со опасност или несигурност.
На долг рок, тоа може да влијае врз развојот на неговата самодоверба и чувството на сигурност.
Затоа, грижата за менталното здравје на родителите не е важна само за нив, туку и за здравиот емоционален развој на детето.
Што може да помогне?
Стручњаците препорачуваат неколку едноставни стратегии кои можат да го олеснат разделувањето:
- Почнете постепено – прво со разделби од 30 минути до еден час.
- Воспоставете рутина – кратка прегратка, бакнеж или мал ритуал пред разделбата може да му помогне и на детето и на родителот.
- Користете техники за релаксација – длабоко дишење, водење дневник или кратки вежби за свесност можат да ја намалат анксиозноста.
- Разговарајте со други родители – нивните искуства можат да ви помогнат да сфатите дека не сте единствени.
- Прифатете помош – времето што детето го поминува со други сигурни и грижливи возрасни е корисно и за неговиот развој, но и за вас.
Кога треба да побарате стручна помош?
Повремената загриженост е сосема очекувана. Но, ако родителот:
- целосно избегнува да се одвои од детето;
- чувствува постојана паника;
- не може да спие или да се концентрира;
- не успева да се смири иако знае дека детето е безбедно,
добро е да разговара со психолог или лекар.
Стручната поддршка може да помогне полесно да се разбере причината за анксиозноста и да се пронајдат начини за успешно справување со неа.
Не сте единствени
Родителството носи многу радости, но и бројни емоционални предизвици. Нелагодата кога треба да се разделите од детето не значи дека сте лош родител – напротив, таа покажува колку ви е важно.
Но, исто толку важно е да се грижите и за сопственото ментално здравје. Кога родителот ќе воспостави рамнотежа меѓу грижата за детето и грижата за себе, придобивките ги чувствува целото семејство.
