Кога ќе започне летниот распуст, повеќето деца со задоволство ги затвораат лаптопите, ги тргаат ранците настрана и ги оставаат домашните задачи зад себе. Но, ако сте загрижени дека долгиот одмор може да влијае врз нивниот училиштен успех, можеби ќе бидете во искушение да го замените времето поминато на сонце со дополнително учење.
„Летен пад“ (summer slide) е поим што го опишува губењето на дел од стекнатите знаења и вештини кај некои деца за време на долгиот летен распуст. Добрата вест е дека неговото спречување не мора да биде стресно. Малку структура и многу забава можат да направат голема разлика, вели Емили Мад, доктор по психологија од Кливленд клиника.
Што претставува летниот пад во учењето?
Летниот пад може да го забави академскиот напредок на децата, особено кај оние кои немаат пристап до организирани едукативни активности или поддршка дома.
„Истражувањата не се едногласни“, објаснува д-р Мад. „Се проценува дека летниот пад може да резултира со губење на знаење еквивалентно на околу еден месец учење. Но, тоа не се случува кај сите деца. Многу зависи од фактори врз кои семејствата често немаат влијание, како што се социоекономскиот статус и пристапот до квалитетна грижа за децата.“
Одржувањето на детскиот мозок активен за време на летниот распуст може да помогне да се спречи губењето на знаењето. Но, летното учење не треба да изгледа како училиште
Децата најчесто губат повеќе знаење по математика отколку по читање. Исто така, учениците од пониските одделенија во основното образование се повеќе изложени на ризик од летен пад отколку повозрасните деца.
Сепак, според д-р Мад, нема причина за паника. „Повеќето училишта очекуваат дека на почетокот од новата учебна година ќе биде потребно кратко потсетување и повторување на материјалот, а наставниците се подготвени да ги прилагодат часовите на нивото на кое се наоѓаат учениците.“ Иако некои деца можат привремено да заостанат, повеќето брзо го надоместуваат пропуштеното штом ќе започне новата учебна година.
Како да го спречите летниот пад во учењето?
Одржувањето на детскиот мозок активен за време на летниот распуст може да помогне да се спречи губењето на знаењето. Но, летното учење не треба да изгледа како училиште – всушност, не треба ни да биде такво.
„На децата им се потребни одмор и игра, но нивниот ум може да остане активен преку забавни активности без притисок“, вели д-р Мад. Во продолжение, нејзините совети како да го избегнете летниот пад во учењето.
- Одржувајте одредена дневна рутина
Децата напредуваат кога имаат рутина – истото важи и за возрасните. Релативно стабилниот дневен распоред им помага да се чувствуваат сигурно и им дава чувство на стабилност. „Предвидливата структура придонесува и за емоционалната благосостојба и за учењето на детето“, нагласува д-р Мад.
Децата најчесто губат повеќе знаење по математика отколку по читање. Исто така, учениците од пониските одделенија во основното образование се повеќе изложени на ризик од „летен пад“ отколку повозрасните деца
Тоа не значи дека секој ден треба да биде строго испланиран, но е корисно да постојат неколку редовни активности, како на пример:
- утринска прошетка;
- време за читање по ручекот;
- семејна вечер со друштвени игри еднаш неделно.
„Најважно е детето да има структура во текот на денот. Тоа е еден од најсилните показатели за неговата благосостојба“, додава таа.
- Читајте секој ден
Читањето е од огромно значење за развојот на мозокот и за идниот училиштен успех на детето. Но, тоа не значи дека треба секој ден да чита цел роман. „Доволни се 15 минути читање дневно“, советува д-р Мад. „Можете да му читате вие, тоа да ви чита вам или заедно да ја читате истата книга како мал семеен читателски клуб. Најважно е читањето да биде забавно.“
Што ако на детето му недостига мотивација?
„Понудете му едноставни награди, како семејна филмска вечер, малку дополнително време пред екран или време поминато насамо со родител. Не мора да чини ништо – важно е наградата да му биде посебна.“
- Претворете ги секојдневните ситуации во можности за учење
Летното учење не мора да значи работни тетратки и картички за повторување. „Едноставни активности, како собирање на цените во продавница, читање сообраќајни знаци за време на прошетка или следење рецепт при готвење, се одлични можности за учење“, објаснува д-р Мад.
Можете да пробате и:
- броење ситни пари заедно;
- барање интересни факти за местото каде што ќе патувате или за локалниот парк;
- следење на временската прогноза и изработка на едноставни табели или предвидувања;
- водење дневник за природата во дворот – цртање и именување инсекти, птици и растенија;
- заедничко градење тврдина, сложувалка или конструкција од коцки, при што ќе разговарате за процесот;
- гледање документарни емисии за теми што го интересираат детето, како природа или патувања.
„Не е потребно цел ден да биде исполнет со организирани образовни активности. Децата треба да уживаат во летото, а учењето природно да биде дел од нивното секојдневие.“
Движењето помага во создавање мозочни врски кои ги поддржуваат учењето и емоционалното здравје. Затоа, дозволете им на децата да трчаат, да играат и едноставно – да бидат деца
- Искористете едукативни апликации и игри
Ако детето сака да поминува време пред екран, насочете го кон математички апликации или едукативни игри. Исто така, друштвените игри како карти или монопол можат да помогнат во развивањето на математичките вештини, логичкото размислување, стратегијата и разбирањето на веројатноста.
- Не заборавајте на физичката активност и играта со врсници
Не секое учење се одвива преку книги. „Престојот на отворено, физичката активност и играта со други деца се исто толку важни за развојот на мозокот како и академското учење“, вели д-р Мад.
Движењето помага во создавање мозочни врски кои ги поддржуваат учењето и емоционалното здравје. Затоа, дозволете им на децата да трчаат, да играат и едноставно – да бидат деца.
- Бидете пример
Децата многу често го имитираат однесувањето на возрасните. Ако поголемиот дел од времето го поминувате на телефонот, и тие ќе сакаат да го прават истото. Но, ако ве гледаат како читате книга, голема е веројатноста и тие да посакаат да читаат.
„Личниот пример е исклучително важен. Нашите деца постојано нè набљудуваат и учат од нас“, нагласува д-р Мад.
Не дозволувајте летниот пад да стане причина за грижа
Учењето не мора да престане со почетокот на летниот распуст, но не треба ниту да го обележи целото лето. По напорната учебна година исполнета со домашни задачи, тестови и обврски, на детето му е потребен одмор – а истото важи и за родителите.
„Најважно е да не се оптоварувате премногу“, советува д-р Мад. „Учењето не се случува само на училишна клупа. Правете го она што најдобро му одговара на вашето семејство. Нека летото биде исполнето со лесни, забавни активности и не потценувајте ја моќта на читањето, рутината и играта.“
