Кога детето не слуша, прави нешто што не треба или едноставно одбива да направи нешто што родителот го бара, најлесно е да се подигне гласот.
„Колку пати треба да ти кажам?“
„Престани веднаш!“
„Не ме терај да викам!“
На краток рок можеби изгледа дека викањето функционира. Детето престанува, се повлекува или го прави она што му е кажано.
Но, тоа не значи дека научило зошто неговото однесување било проблем.
Детето можеби ќе престане, но стравот не е исто што и воспитување
Според Сенија Тахиревиќ, доктор по социолошки науки и специјалист за трауматска психологија, начинот на кој родителите ги воспитуваат децата е една од важните теми со кои се соочуваат семејствата што бараат советување.
Постојат различни воспитни стилови. Во оние авторитарни и многу строги пристапи, родителите очекуваат детето да се однесува токму онака како што тие замислиле, а понекогаш користат присила, казнување или агресивна комуникација за да го постигнат тоа.
Таквиот начин на воспитување може да биде поврзан со различни тешкотии кај децата, меѓу кои анксиозност, агресивни реакции и проблеми со регулирањето на сопственото однесување.
Особено важно е што детето во таква средина може постепено да почне да верува дека не е доволно добро, дека постојано прави нешто погрешно или дека љубовта и прифаќањето зависат од неговото однесување.
Наместо постојано да ги истакнуваме грешките, треба да забележиме и што прават добро
Комуникацијата е еден од важните делови од односот меѓу родителот и детето.
Ако детето најчесто слуша викање, казни и критики, а неговите успеси и напори остануваат незабележани, со текот на времето може да почне да развива негативна слика за себе.
Тоа не значи дека родителот треба да го фали детето за сè што прави.
Детето има потреба од граници, правила и последици кога ќе погреши.
Но, постои голема разлика меѓу: „Повторно направи нешто погрешно!“
И „Ова што го направи не е во ред. Ајде да видиме како можеш следниот пат поинаку.“
Во вториот случај, родителот го коригира однесувањето, но не ја напаѓа личноста на детето.
Самодовербата се гради и дома
Самодовербата е важен дел од здравиот психолошки развој на детето.
Таа не се создава со постојано убедување на детето дека е најдобро во сè. Се гради кога детето чувствува дека е вредно, сакано и прифатено, но истовремено знае дека постојат правила и граници.
Кога родителот може да каже „не“ без понижување, да постави граница без закана и да укаже на грешка без навредување, детето добива важна порака: „Можеш да погрешиш, а сепак да бидеш сакан.“
Тоа е многу поразлично од воспитување во кое секоја грешка е проследена со викање или омаловажување.
Викањето не мора да биде единствениот начин да поставите граница
Родителите понекогаш викаат затоа што се уморни, под стрес или затоа што имаат чувство дека детето во спротивно нема да ги послуша.
Но, мирниот тон не значи попустливост.
Можно е да се биде цврст и без да се биде агресивен.
„Не можеш сега да играш на телефон затоа што е време за спиење.“
„Разбирам дека си лут, но не можеш да го удираш брат ти.“
„Можеш да не се согласуваш со мене, но не можеш да ме навредуваш.“
Овие реченици поставуваат граници, но истовремено му покажуваат на детето дека неговите чувства се дозволени, додека одредени однесувања не се.
На децата им треба родител кој ќе ги води, а не кој ќе ги плаши
Целта на воспитувањето не е детето да се плаши од родителот доволно за да биде послушно.
Целта е постепено да научи само да го контролира своето однесување, да ги разбира последиците од своите постапки и да развива сигурност во себе.
Затоа, следниот пат кога ќе почувствувате дека гласот ви се подига, можеби вреди да застанете за момент.
Не затоа што детето секогаш треба да биде поштедено од критика.
Туку затоа што начинот на кој му кажуваме дека погрешило е исто толку важен како и самата граница што сакаме да ја поставиме.
Детето ќе заборави многу од нашите реченици.
Но, начинот на кој се чувствувало покрај нас може да го памети многу подолго.
