Вирусот на Западен Нил се шири низ Европа, а сезоната на пренос на болеста е во полн ек. Локални случаи на инфекција се потврдени во Грција, Италија, Шпанија, Романија и Северна Македонија, покажуваат најновите податоци од Европскиот центар за спречување и контрола на болести (ECDC), пишува Еуроњуз.
Грчката Национална организација за јавно здравје (EODY) пријавила 21 локален случај на инфекција забележан до 22 јули. Кај дваесет пациенти се развиле компликации на централниот нервен систем, како што се енцефалитис и менингитис, додека еден пациент имал полесни симптоми. Смртни случаи засега нема, а тринаесет лица се хоспитализирани.
Околу 80 % од инфекциите кај луѓето поминуваат без манифестација на симптоми. Останатите 20 % симптоматски инфекции најчесто се манифестираат како треска која поминува сама од себе, а помалку од 1 % од WNV-инфекциите кај луѓето се развиваат во сериозни форми, со тешка клиничка слика и се потенцијално смртоносни (на пр. воспаление на мозокот, воспаление на мозочните обвивки или појава на парализи)
Само во изминатата недела пријавени се 14 нови локални случаи. Забележан е и еден случај кај лице кое престојувало во некоја од ендемските земји во странство, но сè уште не е утврдено каде точно се заразило, па тој случај не се води во епидемиолошката анализа на EODY.
Ширење на вирусот низ Европа
Податоците кои ECDC ги собрала до 15 јули покажуваат вкупно 33 локално пренесени случаи во пет европски држави и во соседството. Најпогодена е Италија со 20 случаи во 16 различни подрачја. Три случаи се потврдени во Новара, по два во Кремона и Верона, а поединечни случаи се забележани и во Милано, Фиренца, Неапол, Падова, Модена и Ферара. Во Македонија се забележани два случаи, а по два случаи имаат и Романија, во регионите Арџеш и Сучава, како и Шпанија, во Аликанте и Севиља.
Картата на ECDC покажува брзо географско ширење на вирусот. На пример, во Италија за само една недела на списокот на погодени подрачја се додадени 11 од 16-те региони во кои вирусот сега е присутен.
Грција: Атика е главното жариште
Повеќето од грчките случаи се откриени во поширокиот регион на Атика. Надвор од Атика, по еден случај е евидентиран во округот Лариса и општината Паламас. Иако во нив сè уште нема потврдени случаи на инфекција кај луѓето, EODY ги прогласи и општините Пеанија, Рафина–Пикерми, Маруси, Ираклио Атикис и Филотеи–Психико за подрачја со висок ризик. Одлуката е донесена врз основа на епидемиолошките податоци и близината до подрачјата каде вирусот веќе циркулира.
Од EODY истакнуваат дека појавата на случаи речиси секоја година од 2010 година наваму потврдува дека вирусот на Западен Нил се одомаќинил во Грција, а иста е ситуацијата и во неколку други европски земји.
ECDC во текот на летото објавува неделни извештаи бидејќи врз ширењето на инфекцијата влијаат временските услови, бројноста на комарците и движењето на птиците, кои се природен резервоар на вирусот. Бидејќи е невозможно да се предвиди кои сè подрачја ќе бидат погодени, здравствените власти во целата земја им препорачуваат на граѓаните да се заштитат од убоди од комарци.
Периодот на инкубација трае од 3 до 14 дена
West Nile вирусот (WNV) е арбовирус кој припаѓа на родот флавовирус. Откриен е во 1937 година во Уганда, а неговото присуство е дoкументирано речиси на сите континенти – во Африка, Америка, Азија, Австралија, Европа и Блискиот Исток, пишува на веб-страницата на Институтот за јавно здравје на РСМ.
WNV-инфекцијата се пренесува преку вектори (вектор пренослива инфекција) и најчесто ги зафаќа дивите птици. Инфекцијата помеѓу нив се пренесува преку различни видови комарци. Луѓето и цицачите, а особено коњите се случајни домаќини и имаат ограничена улога во природниот циклус.
Луѓето најчесто се заразуваат по каснување од заразен комарец. Болеста не се пренесува од човек на човек, ако се исклучи можноста за пренесување преку трансфузија и трансплантација на органи.
Периодот на инкубација вообичаено трае од 3 до 14 дена.
Околу 80 % од инфекциите кај луѓето поминуваат без манифестација на симптоми. Останатите 20 % симптоматски инфекции, најчесто се манифестираат како треска која поминува сама од себе, а помалку од 1 % од WNV-инфекциите кај луѓето се развиваат во сериозни форми, со тешка клиничка слика и се потенцијално смртоносни (на пр. воспаление на мозокот, воспаление на мозочните обвивки или појава на парализи).
Врз ширењето на инфекцијата влијаат временските услови, бројноста на комарците и движењето на птиците, кои се природен резервоар на вирусот
Не постои специфична терапија, а третманот главно е насочен кон лекување на симптомите. Соодветната интензивна медицинска нега дава можност за поголемо преживување на заболените со тешки форми. Кај тешките случаи, стапката на смртност е од 3-15 % и се зголемува кај повозрасните категории. За оние кои ќе преживеат, закрепнувањето е долготрајно, со опстојување на замор, слабост на мускулатурата, тешко одење, загуба на помнењето, депресија и слично.
Не постои вакцина за луѓето. Најдобар начин за превенција е избегнување убод од комарци кои се преносители на заболувањето.
Превенција од болести кои се пренесуваат преку комарци
- Мерки насочени кон животната средина (намалување на популацијата на комарци и нивниот престој во животниот простор на луѓето)
- Спречете го размножувањето на комарците во вашата средина: не оставајте отворени буриња, канти, пловни објекти (чамци, кануа) и стари гуми по дворовите во кои може да се собира дождовница!
- Редовно чистете ги олуците за да се овозможи истекување на водата!
- Одржувајте ги чисти базените за капење, украсните базени, фонтаните!
- Не создавајте бари (застоени води) по дворовите.
- Намалете ја можноста да бидете изложени на убоди од комарци:
- Користете миризливи свеќи, спирали, како заштитни репелентни средства додека престојувате во надворешни услови (градина, двор).
- Користете специјални сијалици, фенери (спржување на комарците), апаратчиња кои со звук ги одбиваат комарците!
- Поставете заштитни мрежи на вратите и прозорците во домот!
- Одбегнувајте излегување и престој надвор во зори или на самрак, кога комарците се најактивни!
- Мерки за лична заштита од убоди на комарци
- Носете соодветна облека, најдобро во светли бои, која ќе остава што помалку откриени делови од телото/кожата (долги ракави, долги панталони, чорапи, шапки…)!
- Применувајте заштитни средства (репеленти) во облик на лосион, стик, аеросол-спреј или крем за кожата и за облеката, кои ги одбиваат комарците!
- Не употребувајте средства за заштита на посекотини, отворени рани, под облека, околу очите и устата, на дланките! Внимание кај малите деца!
- Патниците кои патуваат/престојуваат во земји или предели каде што се евидентираат болести кои се пренесуваат со комарци, задолжително да употребуваат репеленти за време на престојот, а прозорците и креветите за спиење да бидат затворени со заштитни мрежи, импрегнирани со адекватен инсектицид!
- По враќањето дома, овие лица да бидат свесни за нивното можно заразување додека престојувале во такви предели, и да ја следат својата здравствена состојба. Доколку се појават симптоми на заболување, веднаш да побараат лекарска помош и да го известат докторот за скорешниот престој во предели каде што егзистираат болести кои се пренесуваат со комарци. Раното дијагностицирање и навремениот третман, можат да спречат појава на тешка форма на болест, која може да заврши со сериозно нарушување на здравјето и тешки последици или смртен исход. (Извор: ИЈЗ на РСМ)
Посебни мерки за заштита на бебињата и децата од убоди од комарци
Децата се посебно чувствителни на убодите од комарци, но кај нив е потребно дополнително внимание при изборот и употребата на заштитните средства. Не користете репеленти (средства против комарци) кај бебиња помлади од 2 месеца. Наместо тоа, заштитете ги со покривање на количката или креветчето со заштитна мрежа против инсекти. Изберете средства наменети за деца: секогаш проверувајте ја декларацијата. Нанесувајте внимателно – никогаш не прскајте го репелентот директно на лицето на детето. Нанесете го прво на вашите дланки, а потоа нежно размачкајте го по лицето, избегнувајќи ги очите и устата. Не нанесувајте репелент на дланките и прстите на децата, бидејќи често ги ставаат рацете во уста или ги тријат очите. По враќањето дома, задолжително измијте ја третираната кожа на детето со вода и сапун.
Облекувајте ги децата во лесна, комотна облека од природни материјали со долги ракави и долги ногавици, по можност во светли бои. Заштитните мрежи за детските колички и транспортери треба да бидат со добро затегнати рабови за комарците да не можат да се провлечат под нив. Во домот не оставајте ги електричните апаратчиња против комарци (со таблети или течност) на дофат на децата, ниту во непосредна близина на нивната глава додека спијат.
