Предвременото раѓање, пневмонијата и маларијата се меѓу водечките причини за смрт кај децата под петгодишна возраст ширум светот. Поголемиот дел од 4,9 милиони деца кои починале во 2024 година можеле да бидат спасени, се вели во новиот извештај на ОН кој предупредува дека кратењето на помошта би можело да ја попречи глобалната цел за ставање крај на смртните случаи кај децата кои можат да се превенираат.
Напредокот кон искоренување на превентабилната смртност кај децата под пет години до 2030 година е забавен за 60 % од 2015 година, открива извештајот, што ги поттикна експертите на ОН да повикаат на континуирани инвестиции во здравствените системи за да се постигне зацртаната цел.
„Ниту едно дете не треба да умре од болести за кои знаеме како да ги спречиме. Но, гледаме загрижувачки знаци дека напредокот во преживувањето на децата се забавува – и тоа во време кога се соочуваме со дополнителни кратења на глобалните буџети“, изјави извршната директорка на УНИЦЕФ, Кетрин Расел.
Клучни жаришта и причини
Супсахарска Африка и Јужна Азија постојано бележат најлоши стапки на детска смртност, во голема мера поради смртноста кај новороденчињата, кои сочинуваат речиси половина од вкупниот број починати деца под пет години.
Најчестите причини беа:
- Предвремено раѓање.
- Пневмонија.
- Трауми претрпени за време на породувањето.
Инфективните болести исто така се значаен фактор, при што маларијата е причина за 17 % од смртните случаи кај децата кои го преживеале својот прв месец од животот.
Влијанието на неухранетоста и кратењето на помошта
Извештајот утврдил дека 100.000 деца починале директно од тешка акутна неухранетост – со најголем број во Пакистан, Сомалија и Судан, но се додава дека тешката неухранетост била и основна причина за многу деца кои починале од други состојби.
Сите овие причини за смрт би можеле да се спречат со подобри инвестиции во здравствените системи и вакцинација, но наместо тоа, кратењето на помошта се заканува со затворање на објекти кои спасуваат животи, велат хуманитарните работници.
„Ниту едно дете не треба да умре од болести за кои знаеме како да ги спречиме. Но, гледаме загрижувачки знаци дека напредокот во преживувањето на децата се забавува и тоа во време кога се соочуваме со дополнителни кратења на глобалните буџети“, изјави извршната директорка на УНИЦЕФ, Кетрин Расел
Според мониторингот на Global Health Cluster, 6.600 здравствени установи биле погодени од минатогодишните кратења на помошта, при што една третина биле принудени да се затворат.
Двоен предизвик: Конфликти и климатски промени
Данжен Ју, раководител на Одделот за демографија и здравје во УНИЦЕФ, истакна дека напредокот веќе бил забавен бидејќи биле потребни повеќе средства за здравствените системи и грижата за новороденчињата, но сега тоа е дополнително усложнето од ефектите на конфликтите и климатската криза.
„Насоката е јасна: кога финансирањето се намалува, услугите се прекинуваат, а животите на децата се изложени на поголем ризик. Без одржливи инвестиции, напредокот веројатно дополнително ќе се забави, а во некои средини би можеле да видиме и враќање наназад на веќе постигнатите резултати“, заклучи Ју. (Гардијан)
