Во нашите деца сакаме да всадиме многу особини – секој според своите вредности, уверувања и животни ставови. Но, љубезноста речиси секогаш е високо на листата. Или барем сакаме да веруваме дека е така.
Љубезноста е она што нè прави луѓе со големо „Л“ – квалитет што сè почесто недостига во современиот свет. Сочувство, емпатија, великодушност… сето тоа се темели на љубезноста.
Некои деца природно покажуваат одредена доза нежност и грижа, но најголемиот дел од оваа особина се учи – и тоа најмногу во семејството, од родителите. Затоа е важно уште од најрана возраст свесно да ја негуваме љубезноста и со збор, но уште повеќе со пример.
Бидете пример – секогаш и секаде
Ова е убедливо најважното правило. Децата најмногу учат набљудувајќи нè нас. Не можеме да им ја наметнеме љубезноста, но можеме да им покажеме како изгледа таа во пракса.
Тие внимателно го следат нашиот однос кон другите – од суптилните секојдневни интеракции, до очигледните гестови како помагање на сосед, љубезен поздрав или трпелив разговор.
Подеднакво важно е и како се однесуваме кон нив. Љубезност значи да им дадеме љубов, пофалба, внимание и време. Но значи и да бидеме љубезни кон самите себе – затоа што децата учат и од тоа како се третираме себеси.
Поттикнувајте љубезни навики
На децата им е полесно да ја разберат љубезноста преку конкретни постапки:
- да споделат со другарче
- да вклучат некого во игра
- да утешат тажен пријател
- да застанат во одбрана на некој што не може сам
- да отстапат место на повозрасна личност
Разговарајте за овие постапки и охрабрувајте ги. Многу е поважно љубезноста да се прикаже како нешто позитивно и вредно, отколку да се прекорува детето кога ќе погреши.
Учете ги да размислуваат од туѓа перспектива
На децата не им е лесно веднаш да се стават „во туѓи чевли“. Затоа е важно да ги насочуваме со прашања како: „Како би се чувствувал/а ти на негово место?“
Игрите со улоги се одличен начин за развивање емпатија. На пример: „Твојата кукла падна и се удри. Што мислиш, што треба да направиме за да ѝ помогнеме?“
Како што растат, разговорите можат да станат посложени: „Замисли како е да немаш свој дом“ или „Ако другарот ја заборавил ужината, како можеш да му помогнеш?“
Прифатете дека љубезноста не е секогаш лесна
Важно е и ние и децата да разбереме дека љубезноста понекогаш е тешка. Не секогаш доаѓа природно и нема секогаш да ни биде прва реакција.
Тешко е да се биде љубезен кон некој што не се однесува убаво. Понекогаш е страшно да застанеш во одбрана на некого, непријатно е да сочувствуваш со туѓа болка, или збунувачки кога некој е поразличен од нас.
Но, ако децата постојано се потсетуваат дека и другите имаат чувства, љубезното однесување постепено станува навика – а со време и природен дел од нивниот карактер.
Покажете им ја моќта на љубезноста
Насочете го вниманието на детето кон резултатите од љубезното однесување.
„Виде ли колку беше среќна тетката кога ѝ го отстапи местото? Со мал гест ја израдувавме.“
Кога детето ќе ја види позитивната реакција и влијанието што го има врз другите, љубезноста престанува да биде само правило – станува вредност што ја чувствува.
