Многу родители без двоумење ќе кажат дека раѓањето дете е најубавото нешто што им се случило во животот. За други, пак, иако неизмерно ги сакаат своите деца, родителството значи и откажување од слободното време, спонтаноста и начинот на живот што го имале порано. Овие две спротивставени чувства често коегзистираат, што го прави прашањето – дали децата навистина нè прават посреќни – многу покомплексно отколку што изгледа на прв поглед.
Во минатото, во многу општества раѓањето деца се сметало за должност и очекување, а не за личен избор. Денес, таа слика значително се променила. Сè почесто слушаме луѓе кои отворено зборуваат дека не сакаат да имаат деца – одлука која е целосно легитимна. Сепак, кога ќе се погледне пошироката слика, се чини дека сè уште преовладуваат оние кои посакуваат родителство, иако со доза на неизвесност и сомнеж.
Токму тие неодлучни луѓе најчесто си го поставуваат прашањето: дали ќе бидам посреќен ако имам деца или, пак, ќе се каам за таа одлука? Науката се обидела да даде одговор, но резултатите покажуваат дека работите не се црно-бели. Постојат бројни фактори кои влијаат врз тоа како родителството ќе се одрази на квалитетот на животот.
Што се случува со мозокот кога ќе станеме родители?
Силни и интензивни емоции
Промените низ кои поминува мајката по породувањето се длабоки и интензивни. Самото породување, како и доењето, предизвикуваат зголемено лачење на окситоцин – таканаречениот „хормон на гушкањето“, кој игра клучна улога во создавањето емоционална поврзаност и чувство на задоволство. Тешко е да се замисли посилна врска од онаа помеѓу мајката и новороденчето.
Сепак, овие силни емоции не се резервирани само за мајките. Истражувањата покажуваат дека и кај татковците, како и кај другите блиски лица, мозокот реагира на бебињата со зголемена чувствителност. Човечкиот мозок е, едноставно, програмиран да реагира позитивно на бебиња, што значи дека родителството носи емоции кои се многу поинтензивни од оние што најчесто ги доживуваме без деца.
Вродена желба за заштита
Мирисот на бебе, неговите мали раце, крупните очи и целосната зависност од возрасните будат силен заштитнички инстинкт. Ова не е случајност – мозокот реагира на овие карактеристики со засилено чувство на грижа и потреба за поврзување.
Но, со текот на времето, оваа почетна еуфорија и неопислива среќа постепено се намалуваат. Не затоа што љубовта исчезнува, туку затоа што грижата за децата е исклучително полна со барања. Бебињата, а подоцна и децата, носат постојани обврски, а одговорноста целосно паѓа врз родителите.
И убавата, и помалку убавата страна
Со родителството доаѓаат и непроспиени ноќи, валкани пелени, финансиски трошоци, неред во домот и значителни промени во слободното време и начинот на живот. Сето тоа може да го зголеми нивото на стрес и да предизвика замор, раздразливост и чувство на преоптовареност.
Истовремено, родителите доживуваат радост поради првите чекори, првите зборови и секое мало достигнување на своето дете. Тука се и моментите на игра, смеа и гордост додека го гледаат како расте и созрева во личност.
Кога сè ќе се „собере и одземе“, научните сознанија сугерираат дека децата можат да нè направат и посреќни, но и поуморни, под стрес или емоционално исцрпени. Она што е речиси сигурно е дека родителството ги прави сите емоции поинтензивни – и позитивните и негативните.
На крајот на денот, без разлика дали ќе одлучите да имате деца или не, тоа останува длабоко лична одлука. Не постои универзален одговор ниту „правилен“ избор – постои само она што е најдобро за вас и за животот што сакате да го живеете.
