Неуспехот е дел од животот, а иако родителите на своите деца им го посакуваат само најдоброто, дефиницијата за тоа „најдобро“ се менува од генерација во генерација, како и начините како се доаѓа до него. Денес многу родители веруваат дека неуспехот може да им наштети на децата.
Сепак, стручњаците предупредуваат дека и претерано заштитничкото однесување – кое ги држи децата подалеку од секој неуспех – може да биде штетно. Таквиот пристап може да доведе до тоа детето да поверува дека е совршено или да развие толкав страв од неуспех што ќе се плаши воопшто да проба нешто.
Дозволете му на детето да не успее
Само сетете се на првите обиди на вашето дете да прооди. Повеќето бебиња стануваат и паѓаат безброј пати пред да ја совладаат таа вештина. Се сопнуваат, паѓаат, стануваат и повторно се обидуваат, испробувајќи различни начини сè додека на крај не научат да одат, а потоа и да трчаат. Гордоста на нивните лица тогаш е непроценлива. Истото важи и за зборувањето или за која било друга вештина што децата ја учат самостојно.
Лиценцираната клиничка социјална работничка д-р Џини Кристерна се согласува со ова. „Неуспехот е клучен дел од растот и развојот. Тој ги учи децата дека е во ред да се греши, сè додека учат од своите грешки“, истакнува таа. Таа предупредува дека ако родителите постојано се вмешуваат за да ги спречат децата да се соочат со тешкотии, тие може да пораснат со страв од неуспех и целосно да избегнуваат ризици, што ги прави неспособни самостојно да се справуваат со животните предизвици.
Зошто ни е прифатливо децата да учат некои работи преку неуспех, а други не? Една од причините е што учењето да се оди не го доживуваме како неуспех, бидејќи знаеме дека детето на крај ќе успее. Затоа треба да научиме да веруваме дека ќе ги совлада и другите вештини. За нивниот развој во возрасни личности е клучно да прифатат дека неуспехот е можен и дека тој нема да ги уништи.
Неуспехот како можност за учење
Една мајка го споделила своето искуство на социјалните мрежи. Нејзината постара ќерка заминала на факултет со многу искуства стекнати преку обиди и грешки – од одење и зборување, преку возење велосипед, до подготовка за тешки испити. Таа имала самодоверба затоа што знаела како да пристапи кон учењето.
Ѝ раскажала дека некои нејзини поранешни соученици, кои исто така се запишале на истиот факултет, имале проблеми. Нивните родители им ги проверувале домашните задачи, а понекогаш и ги пишувале наместо нив, па имале подобри оценки. Но, кога се нашле во студентски дом без родителски надзор, не знаеле како да се организираат.
„Книгите им останаа неотворени“, раскажала ќерката, додавајќи дека некои од тие „подобри“ ученици никогаш не се снајдоа. Таа самата понекогаш имала потешкотии со задачите во основно и средно училиште, но тие вештини ги стекнала пред факултет, што ѝ помогнало да биде успешна. Поуката е дека децата понекогаш мора да погрешат – и подобро е тоа да се случи кога последиците се помали.
Не дозволувајте децата да се плашат од неуспех
Ако не му дозволите на детето да учи од неуспех, може да развие толкав страв – и од неуспех и од тоа дека ќе ве разочара – што нема ни да се осмели да се обиде.
Што треба да направи родителот? Одговорот е едноставен: дозволете им на децата да пробаат сè што ги интересира и што им е достапно. Гледајте на „неуспехот“ како на „процес на учење“. Дајте им емоционална поддршка кога се вознемирени, охрабрете ги да продолжат да се обидуваат и пофалете ги за нивниот труд, упорност и храброст. Така воспитувате дете кое е подготвено за успех.
