Разгалените деца не се нова појава, но бројот на вакви деца во последните дваесетина години е значително поголем отколку порано. Стручњаците велат дека една од главните причини се самите родители, кои поради брзиот начин на живот што го диктира денешното време, им дозволуваат сè на децата за да „надоместат“ за малкуто време што го поминуваат со нив.
Поради тоа, на родителите им е тешко да постават граница и рамнотежа меѓу покажувањето љубов и желбата да му го дадат најдоброто на своето дете – и создавањето разгалено дете. Истражување на Parenting и Today Moms од 2011 година покажало дека 59 % од родителите сметаат дека нивните деца се поразгалени отколку што биле тие на иста возраст.
Со цел да им помогнат на родителите да го препознаат овој проблем, стручњаци за воспитување и родителство ги издвоиле знаците што укажуваат дека детето е разгалено – а ние ви ги пренесуваме во продолжение.
Какво дете се смета за разгалено?
Разгаленото дете е навикнато да го добие она што го сака – тогаш кога го сака.
„Секое дете има ‘лоши’ денови, исто како и возрасните, но разгалените деца многу почесто ги доживуваат тие денови“, вели Мишел Борба, педагошки психолог.
Клиничкиот психолог Лора Маркам смета дека терминот „разгалено дете“ е проблематичен, бидејќи сугерира дека детето е „расипано“ и дека нема враќање назад. Таа не сака ниту користење на зборот „детиште“.
„Децата го прават она на што ние, родителите, ги учиме – и она што го очекуваме од нив“, објаснува Маркам.
Кога родителите ги разгалуваат своите деца, нивните намери најчесто се добри, но погрешни. Тие сакаат да им обезбедат најдобар можен живот и да им дадат сè што самите немале додека растеле.
7 знаци дека детето е разгалено
Ако не сте сигурни дали вашето дете е разгалено или само има „лош ден“, еве ги седумте знаци поддржани од стручњаци:
- Кога ќе му кажете „не“, следуваат тантруми сè додека не му се удоволи
Сите деца знаат да покажат разочарување кога ќе им се каже „не“, но разгалените деца не ја прифаќаат таа граница. „Разгалените деца не можат да ја поднесат оваа зборчиња. Тие очекуваат да го добијат она што го сакаат – и најчесто навистина го добиваат“, вели Борба.
- Никогаш не се задоволни со она што го имаат
Може да имаат многу играчки и облека, но тоа никогаш не е доволно – секогаш сакаат уште. Наместо благодарност, фокусот им е насочен кон следното нешто што го посакуваат.
- Мислат дека светот се врти околу нив
Разгалените деца често размислуваат само за своите потреби и желби, без да се грижат како нивното однесување влијае врз другите.
- Бараат сè да добијат – и тоа веднаш
Трпението не им е силна страна. „Често е полесно да им попуштите отколку да го одложите барањето, бидејќи одложувањето води до тантруми“, вели Борба.
- Не поднесуваат губење
Ниту едно дете не сака да губи, но кај разгалените деца тоа е особено изразено. Ако секогаш ги обвинуваат другите, викаат или не признаваат туѓ успех – тоа е сериозен знак, вели терапевтката Вирџинија Вилијамсон.
- Не се откажуваат додека не го добијат она што го сакаат
Разгалените деца знаат да користат манипулација – лажење, свртување кон другиот родител или измислување одобрение што не постои.
- Одбиваат да извршуваат и наједноставни обврски без мито
Ако детето постојано одбива да направи основни работи сè додека не му понудите пари, играчки или награда – голема е веројатноста дека станува збор за разгалено дете.
„Ако го мотивирате детето со мито, не се изненадувајте ако следниот пат ве праша: ‘А што ќе добијам за возврат?’“, предупредува клиничкиот психолог Сузан Гелб.
Како да го „од-разгалите“ детето?
Добрата вест е дека разгалени деца не се раѓаат – тие се создаваат. Тоа значи дека однесувањето може и да се промени.
„Нема ген за разгаленост. Тоа е научено однесување што може да се одучи – и колку побрзо, толку подобро“, вели Борба.
Совети од стручњаците:
- Предвидете отпор и бидете доследни – поставете граници и држете се до нив.
- Научете да кажувате „не“ без чувство на вина.
- Нагласувајте дека давањето е поважно од поседувањето.
- Практикувајте благодарност како семејство.
- Насочете го детето од „јас“ кон „ние“.
- Потпирајте се повеќе на охрабрување, а помалку на казни.
- Помогнете му да ги цени едноставните радости во животот – природата, времето со семејството и пријателите.
