Во последно време наставниците во основните училишта сѐ почесто зборуваат за еден изненадувачки тренд: сѐ повеќе деца доаѓаат на училиште без вештини кои некогаш се сметале за вообичаени за градинка или предучилишна возраст. Тоа вклучува дури и користење нож и вилушка, правилно држење молив или самостојно хранење — способности што порано биле основни детски вештини.
Што се случува?
Наставниците велат дека децата поминуваат сѐ повеќе време во „седечка игра“ — односно пред екрани, таблети, телефони и телевизори — наместо во игра која вклучува движење, манипулација со предмети и активно истражување.
Таквата пасивна „игра“ не бара многу движења на дланките, прстите или телото, па децата недоволно ги развиваат фините моторни вештини — како подготвеност за држење прибор за јадење, пишување или извршување други секојдневни активности.
Што гледаат наставниците во училиштата?
- Децата доаѓаат на училиште без доволна сила или координација на рацете за да држат молив или вилушка.
- Наставниците сѐ повеќе време посветуваат на вештини кои некогаш биле дел од секојдневното детство, уште пред почетокот на формалното учење.
- Училиштата воведуваат креативни активности, како игра со пластелин и глина со музика, за да им помогнат на децата да развијат сила во прстите и подобра координација.
Кои се причините за овој, слободно може да се каже, малку загрижувачки тренд?
Наставниците и стручните лица посочуваат неколку клучни причини, меѓу кои најважни се:
- ПОВЕЌЕ ЕКРАНИ И ПОМАЛКУ ФИЗИЧКА ИГРА — времето поминато пред екран не ги развива моторните вештини.
- ПОМАЛКУ СЛОБОДНА ИГРА НА ОТВОРЕНО — трчањето, качувањето и игрите со предмети им помагаат на децата да ги зајакнат рацете, прстите и целото тело.
- ПРОМЕНИ ВО СЕКОЈДНЕВНИОТ ЖИВОТ — забрзаното семејно темпо и помалку неструктурирани активности ги намалуваат можностите за развој на практични вештини.
Доколку сакате да му помогнете на вашето дете да развие важни способности, корисно е да вклучите игри и активности кои ги стимулираат рацете и телото, како што се:
– цртање и боење
– редење коцки или сложувалки
– игра со пластелин или тесто
– игра и трчање на отворено
– поттикнување на детето самостојно да јаде и да користи прибор за јадење
