Родителите кои сакаат да го поттикнат интелектуалниот развој на своите деца често чувствуваат притисок дека мора да ја купат „вистинската“ едукативна играчка, да ја преземат најдобрата апликација или да инвестираат во скапи работни тетратки. Но, според експертка за рана писменост, поттикнувањето на детскиот коефициент на интелигенција дома е многу поедноставно отколку што многумина мислат.
„Често ме прашуваат: Што можам да правам со моето дете дома?“, вели Мелиса МекКол. „Во суштина, најдобриот начин за градење интелигенција е да разговарате, пеете, читате и да се играте со детето уште од денот кога ќе се роди.“
МекКол, која има магистерска диплома по педагогија и специјална едукација и обучува воспитувачи и семејства за науката за читањето, објаснува дека овие секојдневни интеракции се длабоко вкоренети во начинот на кој се развива детскиот мозок. „Смислените, повторливи поврзувања и цврстите односи ги градат темелите за секое идно учење“, истакнува таа.
Ова се пет едноставни, научно поткрепени начини со кои родителите можат да го поддржат когнитивниот развој дома – без посебна опрема.
Читајте рано, често и насекаде
МекКол ги охрабрува родителите да им читаат на децата повеќе пати во текот на денот и книгите да не ги ограничуваат само на времето пред спиење. „Искрено, дотогаш сите сме веќе изморени“, забележува таа. Аудиокниги во автомобил, книги за време на бањање или приказни за време на ужина – сè се брои. „Колку е поголема изложеноста, толку подобро.“
Не ја прескокнувајте публицистика
Иако сликовниците се драгоцени, МекКол нагласува дека публицистиката, односно нефикциските книги играат клучна улога во развојот на мозокот. „Читањето публицистика ја поттикнува љубопитноста и води кон побрз раст на речникот и подлабоки разговори за светот околу нас. Кога децата можат да го поврзат наученото со реалниот свет, учењето се забрзува“, објаснува таа.
Пејте заедно
Пеењето може да изгледа како обична игра, но всушност ги поддржува раните вештини за читање. „Песните се базираат на повторување и ја зајакнуваат фонолошката свесност, што е клучно за идниот успех во читањето“, вели МекКол.
Неодамнешна студија објавена во списанието Frontiers in Psychology покажала дека децата кои редовно учествувале во пеење и музички активности засновани на ритам развиле посилна фонолошка свесност. Тоа вклучува препознавање рима, раздвојување зборови на гласови и ментално манипулирање со тие гласови – вештини клучни за подоцнежното учење да се чита.
Разговарајте и внимателно слушајте
Разговорот, според МекКол, е една од најмоќните алатки што родителите ги имаат. Таа се повикува на студија објавена во списанието Journal of Experimental Child Psychology, која покажала дека честите двонасочни разменувања меѓу родителите и децата се поврзани со поголеми и поактивни јазични области во мозокот.
Истражувачите откриле и дека за когнитивниот раст не е најважен бројот на зборови што децата ги слушаат, туку квалитетот на интеракцијата – односно количината на двонасочна комуникација. МекКол ги поттикнува родителите за време на заедничкото читање да застанат и да им дадат простор на децата самите да ги разработат своите мисли. „Токму тие заемни разговори навистина го развиваат мозокот“, нагласува таа.
Одвојте време за игра
„Играта ја поттикнува љубопитноста и го користи природниот начин на кој децата учат“, вели МекКол. „Дајте им слобода да истражуваат. Исполнете го домот со играчки од отворен тип што не зависат премногу од електроника. Намерно комбинирајте различни играчки за да ја поттикнете креативноста.“
Таа исто така ги советува родителите да се воздржат од гледање во мобилните телефони за време на играта, за да можат целосно да им се посветат на своите деца.
Пред сè, МекКол нагласува дека е важно родителите да се ослободат од притисокот дека сè мора да биде совршено.
„Опседнатоста со најскапите материјали или најновите програми често ги спречува родителите да направат едноставни чекори. Најважни се вашето присуство, вашиот глас и вашето внимание. Токму секојдневните моменти го обликуваат мозокот“, заклучува таа.
