Нова студија откри дека при температури на воздухот повисоки од 20 °C се раѓаат помалку момчиња отколку девојчиња. Истражувачите од Универзитетот Оксфорд утврдија дека изложеноста на жештина може да го зголеми ризикот од губење на плодот во раната бременост, особено кај машките плодови, пишува Euronews.
Влијание врз губењето на плодот во бременоста
Авторите на студијата наведуваат дека долго време се сметало дека соодносот на половите при раѓањето е генетски одреден и непроменлив, односно дека на него не влијаат ниту општествените ниту климатските промени. Но, резултатите објавени во списанието Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) покажуваат дека екстремните горештини можат да влијаат на соодносот на родени момчиња и девојчиња низ целиот свет.
Студијата покажала дека 20 °C во воздухот е прагот на кој соодносот почнува да се менува
Истражувачите анализирале податоци од повеќе од пет милиони породувања во 33 земји од Супсахарска Африка и во Индија. Во двата региона откриле дека повисоката температура на воздухот може да го зголеми ризикот од губење на плодот во раната бременост, особено кај машките плодови. „Покажавме дека температурата силно влијае на човечката репродукција бидејќи влијае на тоа кои плодови ќе преживеат до породувањето“, изјави коавторот на студијата, Абдел Гани.
Тој додава дека наодите укажуваат на мерливи последици од температурата врз преживувањето на плодот и врз одлуките за планирање на семејството, што потоа се одразува на составот на населението и на рамнотежата на половите. „Разбирањето на тие процеси е клучно за предвидување како околината ќе влијае на општествата во услови на сè потопла клима“, додаде тој.
Праг од 20 °C во воздухот
Студијата покажала дека 20 °C во воздухот е прагот на кој соодносот почнува да се менува, иако повисоките температури не го засилуваат тој ефект рамномерно. Претходните истражувања покажаа дека изложеноста на жештини за време на бременоста го отежнува ладењето на телото на трудницата, со што расте ризикот од губење на бременоста. Ако трудницата е дехидрирана, плодот можеби нема да добива доволно крв, кислород и хранливи материи.
Не е само биолошка реакција
Изложеноста на топлина не му штети само на здравјето на трудницата, туку влијае и на одлуките за планирање на семејството. Авторите наведуваат дека високите температури би можеле да го отежнат пристапот до абортус поради отежнато движење, но и поради поголема финансиска несигурност и помали приходи.
Истражувачите анализирале податоци од повеќе од пет милиони породувања во 33 земји од Супсахарска Африка и во Индија. Во двата региона откриле дека повисоката температура на воздухот може да го зголеми ризикот од губење на плодот во раната бременост, особено кај машките плодови
Студијата предупредува и дека последиците од жештините не се еднакво распоредени. Жените со помалку ресурси и оние кои живеат во поранливи услови се повеќе погодени, што отвора загриженост дека климатските промени би можеле дополнително да ги продлабочат здравствените нееднаквости.
Во Европа температурите растат, а региони како Албанија, Грција, Португалија и Шпанија имаат повеќе од 100 многу топли летни денови во годината. Според Светската метеоролошка организација, во 2024 година е забележан вториот најголем број денови со топлински стрес и тропски ноќи, кога температурата не паѓа под 20 °C.
Влијание на климатските промени врз плодноста
Бидејќи се очекува понатамошен раст на глобалните температури, истражувачите повикуваат на дополнителни проучувања на факторите на животната средина за подобро да се заштити здравјето на мајките и да се подобри пристапот до здравствена заштита, со цел намалување на долгорочните последици за репродукцијата и движењето на населението.
И други истражувања покажаа дека климатските промени влијаат на плодноста кај мажите и кај жените. Многу европски земји во 2024 година забележаа најниски стапки на наталитет во последните неколку децении. Додека експертите наведуваат дека за одржување на стабилен број на жители се потребни 2,1 дете по жена, неколку земји бележат стапка пониска од 1,5.
Неодамнешен систематски преглед на истражувачи од Католичкиот универзитет во Чиле покажа дека зачестените климатски настани и природни катастрофи сериозно го нарушуваат репродуктивното здравје и процесите поврзани со зачнувањето, бременоста, породувањето, плодноста и родителството.
