Синдромот на аспирација на мекониум (Meconium aspiration syndrome – MAS) се случува кога бебето има проблеми со дишењето бидејќи мекониумот влегол во неговите бели дробови непосредно пред или за време на раѓањето. Мекониумот е леплива материја која станува првиот измет на вашето бебе. Ако вашето бебе испушти мекониум пред раѓањето, постои можност да го вдише. Вдишувањето на мекониум може да ги блокира или иритира дишните патишта на вашето бебе, да го оштети белодробното ткиво и да го блокира сурфактантот (материјата која помага за отворање на белите дробови на бебето при раѓање). MAS може да предизвика респираторни проблеми, а во ретки случаи може да биде опасен по живот.
Што е мекониум?
Мекониумот е првиот измет на вашето бебе. Тој е густ, леплив и сличен на катран, а се состои од клетки, слуз, влакна, жолчка и други материјали. Бебињата обично исфрлаат мекониум во рок од 48 часа по раѓањето. Во некои случаи, бебињата го исфрлаат мекониумот за време на породувањето, што ги изложува на ризик од аспирација (вдишување) на оваа леплива материја.
Зошто е опасна аспирацијата на мекониум?
Мекониумот има густа и леплива текстура. Толку е леплив што често е тешко да се отстрани од бебешкиот задник со влажна марамче. Замислете ја оваа материја во белите дробови на новороденчето. Може да се заглави во дишните патишта на бебето, да спречи надувување на белите дробови и да му го одземе воздухот.
Колку е чест синдромот на аспирација на мекониум?
Мекониумот се испушта во плодовата вода (амнионската течност) кај 12 % до 20 % од сите раѓања. Ова е познато како амнионска течност обоена со мекониум. Оваа појава е почеста кај бебиња родени во термин (40-та недела) или по терминот (по 42-та недела). Само 2 % до 10 % од бебињата родени со мекониум во плодовата вода развиваат MAS.
СИМПТОМИ И ПРИЧИНИ
Кои се симптомите на аспирација на мекониум?
Вдишувањето на мекониум може да биде опасно. Некои од најчестите знаци дека вашето бебе вдишало мекониум се:
- Тешкотии со дишењето.
- Бавен срцев ритам.
- Сина боја на кожата (цијаноза).
- Забрзано дишење.
- „Грофтање“ при дишење.
- Вовлекување на градите.
- Млитавост на телото.
Што предизвикува аспирација на мекониум?
Аспирацијата на мекониум може да се случи од неколку причини, но стресот е најчестата. Примери за стрес може да бидат инфекција или ниско ниво на кислород. Стресот го тера вашето бебе да прави силни, длабоки вдишувања. Ова присилно вдишување предизвикува тие да ја вовлечат плодовата вода длабоко во нивните бели дробови. Ако плодовата вода содржи мекониум, тој влегува во белите дробови, ги исполнува дишните патишта и го отежнува дишењето.
Мекониумот има густа и леплива текстура. Толку е леплив што често е тешко да се отстрани од бебешкиот задник со влажна марамче. Замислете ја оваа материја во белите дробови на новороденчето. Може да се заглави во дишните патишта на бебето, да спречи надувување на белите дробови и да му го одземе воздухот
Кои се знаците за амнионска течност обоена со мекониум?
Плодовата вода што содржи мекониум ќе изгледа зелено-кафеава кога ќе пукне водењакот. Бебињата изложени на ваква плодова вода може да имаат жолта кожа и нокти при раѓањето. Здравствените работници знаат што да бараат и се обучени да ја откријат аспирацијата на мекониум.
Што се случува ако бебето го проголта мекониумот?
Проголтувањето на мекониум е во ред. Фетусот вежба голтање пиејќи од плодовата вода. Значи, ако испуштат мали количини мекониум и го проголтаат, тоа не е причина за грижа. Од друга страна, вдишувањето на мекониум во белите дробови може да биде опасно.
ДИЈАГНОЗА И ТЕСТОВИ
Како се дијагностицира синдромот на аспирација на мекониум?
Ако лекарите откријат мекониум во вашата плодова вода, тие ќе ги следат знаците на аспирација по раѓањето на бебето. Тоа што бебето испуштило мекониум пред раѓањето не значи дека задолжително ќе го вдиши. Внимателното набљудување на бебето за знаци на дистрес е првиот чекор во дијагностицирањето на MAS. Лекарите можат да ги слушнат градите на бебето и да направат рендген на граден кош.
Кои тестови се користат за дијагноза?
Рендген на граден кош е најчестиот тест. Резултатите ќе покажат дали има течност во белите дробови на бебето. Лекарите исто така можат да користат гасни анализи на крвта за да ги проверат нивоата на кислород и јаглероден диоксид и да ја потврдат дијагнозата.
ТРЕТМАН
Каков е третманот за синдром на аспирација на мекониум?
Третманот зависи од количината и густината на мекониумот и степенот на респираторен дистрес кај бебето. Ако бебето се роди со плачење и е активно, третманот обично не е потребен.
Првиот третман за MAS е сукција (вшмукување). Здравствените работници ќе го отстранат мекониумот од устата, носот и грлото на бебето со помош на аспиратор. Може да вметнат цевка во грлото на бебето за да го отстранат дополнителниот мекониум од дишните патишта. Ако бебето сè уште има проблеми со дишењето, може да му се постави маска со кислород.
Бебе со MAS можеби ќе треба да остане во единицата за интензивна нега на новороденчиња (NICU) за внимателно следење и понапреден третман. Ова може да вклучува:
- Употреба на вентилатор.
- Сурфактант или антибиотици за отворање на белите дробови и лекување на евентуална инфекција.
- Екстракорпорална мембранска оксигенација (ECMO).
- Грејач што зрачи за помош при контролирање на температурата на бебето.
- CPAP апарат за постојан позитивен притисок во дишните патишта.
Третманот зависи од количината и густината на мекониумот и степенот на респираторен дистрес кај бебето. Ако бебето се роди со плачење и е активно, третманот обично не е потребен. Првиот третман за MAS е сукција (вшмукување). Здравствените работници ќе го отстранат мекониумот од устата, носот и грлото на бебето со помош на аспиратор
ИЗГЛЕДИ/ПРОГНОЗА
Кои се компликациите од синдромот на аспирација на мекониум?
Долготрајните компликации се ретки. Обично состојбата се решава во рок од неколку дена. Новороденчињата со MAS имаат малку поголем ризик од:
- Пневмонија (воспаление на белите дробови).
- Астма.
- Пулмонална хипертензија кај новороденче (PPHN).
- Колапс на белите дробови (пневмоторакс).
- Хипоксија (недостаток на кислород).
Повеќето бебиња кои вдишуваат мекониум не развиваат MAS. Кај оние што ќе го развијат, само мал број ќе имаат долготрајни здравствени проблеми. MAS е состојба која успешно се лекува, особено ако се открие рано.
Колку време е потребно за закрепнување?
Повеќето бебиња закрепнуваат во рок од неколку часа. Во посериозни случаи, на бебето може да му биде потребно повеќе време во NICU или користење дополнителен кислород неколку дена или недели.
ПРЕВЕНЦИЈА
Може ли да се спречи аспирацијата на мекониум?
Не, не можете да го спречите вашето бебе да вдиши мекониум. Најдоброто нешто што можат да го направат лекарите е да ја следат плодовата вода и да внимаваат на фетален дистрес. Некои фактори на ризик за MAS вклучуваат:
- Бременост по терминот (42 недели).
- Дијабетес или висок крвен притисок кај мајката.
- Продолжено или тешко породување.
- Намален кислород кај фетусот за време на бременоста.
- Ограничување на феталниот раст (FGR).
-
Извор: Cleveland Clinic
