Бебињата ја совладуваат уметноста на измамата уште пред првиот роденден, покажува студија. Најмладото дете кое лажело имало само осум месеци, велат истражувачите.
Околу една четвртина од децата ја разбираат измамата до десет месеци, а бројката расте на половина до 17 месеци. До третата година стануваат сè повешти, покреативни и почесто лажат.
Истражувањето е спроведено од Универзитетот во Бристол, каде што биле анкетирани родители на повеќе од 750 деца од Велика Британија, САД, Австралија и Канада. Од нив, 130 родители пријавиле дека нивните деца користеле 16 различни видови измама пред да наполнат 47 месеци.
Проф. Хојка нагласува дека родителите можат да бидат спокојни – лажењето е целосно нормален дел од развојот на малите деца
Тие вклучувале преправање дека не слушаат за да избегнат задача, сокривање предмети за да не ги добие некој друг, користеле негација, тајно правеле забранети активности, измислувале изговори, претерувале или потценувале, намерно изоставувале детали и користеле одвлекување на вниманието.
Елена Хојка, истражувач, изјави: „Фасцинантно беше да откриеме како разбирањето и користењето на измамата се развиваат од изненадувачки рана возраст и се надградуваат во првите години, така што децата стануваат прилично вешти ‘мали лажговци’.“
Таа додаде дека од две години измамата најчесто е поврзана со дејства или едноставни вербални одговори – како преправање дека не слушаат кога им велат „време е за средување“, криење предмети или негирање („јаделе чоколадо, но одмавнуваат со глава дека не јаделе“). Може да вклучува и тајно правење забранети активности, како гледање во торба која им било забрането да ја отворат или изговори („морам во тоалет“ кога треба да средуваат).
Професор Хојка нагласува: „Родителите може да бидат спокојни – лажењето е целосно нормален дел од развојот на малите деца. Нашите наоди им помагаат да знаат какви видови измама да очекуваат според возраста, за подобро да ги разберат и комуницираат со своите деца,“ пренесува Сан.
