
Вештачката интелигенција сè повеќе се користи и во училишните задачи, но експертите предупредуваат дека тоа може да има последици врз развојот на детскиот мозок. Едукаторите од Bright Heart Education истакнуваат дека кај децата кои премногу се потпираат на ВИ (вештачка интелигенција) наместо на сопственото размислување, се јавуваат три клучни проблеми, кои ги нарекуваат „когнитивен долг“.
Решението не е целосна забрана на ВИ, туку учење на правилно користење на тие алатки
„Забележуваме промена во самиот процес на размислување, а кога децата ѝ ја препуштаат логиката на вештачката интелигенција, помалку ги вежбаат вештините кои овозможуваат трајно усвојување на знаењето“, објаснува д-р Рајан Стивенсон, коосновач и директор на компанијата, пренесува Your Tango. Сепак, тој нагласува дека решението не е целосна забрана на ВИ, туку учење на правилно користење на тие алатки. Според едукаторите и учителите, овие три однесувања најчесто ги откриваат децата кои се потпираат на ВИ:
- Го прескокнуваат самостојното размислување
Учителите предупредуваат дека учениците сè почесто воопшто не се ни обидуваат сами да се соочат со проблемот, туку веднаш посегнуваат по ВИ алатките. Таквото однесување е особено проблематично бидејќи детскиот мозок сè уште се развива, па прескокнувањето на процесот на размислување може долгорочно да влијае врз учењето и разбирањето.

- Сè послабо поднесуваат збунетост и несигурност
Експертите забележуваат дека децата кои се потпираат на ВИ потешко поднесуваат ситуации во кои не го знаат одговорот веднаш. Еден учител опишал ученик кој „прснал во плач“ кога требало да објасни како дошол до решението на задачата, што покажува колку им недостасува искуство во самостојно решавање проблеми.
- Премногу ѝ веруваат на вештачката интелигенција
Едукаторите предупредуваат дека многу ученици „ја третираат ВИ како авторитет, а не како алатка која треба да се преиспитува“. Како пример ги наведуваат студентите по медицина кои прераскажувале дијагнози засновани на одговори од ChatGPT. Ова се смета особено опасно бидејќи ВИ алатките не се секогаш веродостојни.
Забележуваме промена во самиот процес на размислување, а кога децата ѝ ја препуштаат логиката на вештачката интелигенција, помалку ги вежбаат вештините кои овозможуваат трајно усвојување на знаењето

Како можат да помогнат родителите? Експертите истакнуваат дека родителите можат да помогнат да се ублажат овие ефекти преку едноставни навики:
- Секојдневно пишување со рака: Д-р Стивенсон го препорачува ова бидејќи „пишувањето со рака го забавува процесот на размислување“ и им помага на децата да ги организираат идеите. Истражувањата покажуваат дека тоа посилно го поттикнува мозочниот ангажман отколку пишувањето на тастатура.
- Музика: Студиите покажуваат дека музичкото образование ги подобрува меморијата и когнитивната флексибилност.
- Критичко размислување: Важно е поттикнувањето активности кои бараат поставување прашања. „Голем дел од ‘когнитивниот долг’ всушност е губење на навиката за поставување прашања“, наведува д-р Стивенсон.

















