Постојат низа причини зошто сè почесто се одлучуваме за родителство подоцна во животот. Некои се економски, други здравствени или психолошки. Времињата се менуваат и денес малку нешта се како некогаш. А некогаш жените многу рано станувале мајки — нешто што модерниот начин на живот целосно го промени.
Новите податоци покажуваат дека жените во Европската унија во просек го раѓаат своето прво дете непосредно пред 30-тиот роденден. Тоа значи дека Европејките сè подолго чекаат да станат мајки — а експертите велат дека засега нема знаци дека овој тренд ќе се забави.
Според најновите официјални податоци, низ Европската унија жените стануваат мајки во просек на 29,8 години, што е околу една година подоцна во споредба со состојбата пред една деценија. Возраста при првото породување моментално се движи од 24,7 години во Молдавија до 31,8 години во Италија.
Одложување не значи откажување
Податоците покажуваат дека одложувањето на родителството не значи нужно и откажување од деца. Некои од земјите во кои жените најдолго чекаат да станат мајки воедно имаат и повисоки стапки на наталитет. Меѓу нив се Данска, Германија, Ирска, Кипар, Холандија, Португалија, Шведска, Лихтенштајн и Норвешка — во сите овие земји просечната возраст за прво дете е над 30 години.
Швајцарија е убедливо на врвот, каде просечната возраст веќе подолг период се движи меѓу 32,1 и 32,4 години.
„Всушност станува збор за чекање“, вели демографката Естер Лацари од Универзитетот во Виена, специјализирана за плодност. „Нема многу докази дека луѓето повеќе не сакаат деца; идеалната големина на семејството речиси и не се променила. Станува збор за времето“, додава таа.
Кои се причините?
Според Лацари, постојат неколку фактори што Европејците ги сметаат за „предуслови“ за раѓање деца. Најчесто сакаат да го завршат образованието и да постигнат финансиска стабилност, а потребно им е и повеќе време за да изградат стабилни партнерски односи отколку порано.
Жените во источна и централна Европа најчесто стануваат мајки во средните или доцните дваесетти години, додека во западна и јужна Европа почесто чекаат до раните триесетти, покажуваат податоците од 2023 година.
Сепак, трендот на одложување на раѓањето деца е присутен низ цела Европа. „Затоа е многу тешко да се издвои еден единствен фактор што би го објаснил овој тренд“, вели Лацари.
Има ли здравствени последици?
Експертите предупредуваат дека оваа промена може да има и здравствени последици. Иако многумина сакаат да имаат деца подоцна во животот, одложувањето на родителството го зголемува ризикот од проблеми со плодноста. Тоа значи дека кога конечно ќе се почувствуваат подготвени, можеби нема да можат да имаат онолку деца колку што посакуваат.
„Претпочитаниот репродуктивен прозорец се промени, а биолошки – тој не се променил“, истакнува Лацари.
Токму тоа делумно го објаснува и порастот на третманите за плодност во Европа во последните години. Само во 2021 година биле спроведени повеќе од 1,1 милион циклуси на лекување во речиси 1.400 клиники ширум континентот.
