Расипувањето на забите (дентален кариес) е една од најчестите хронични детски болести. Добрата вест е што постојат начини да се спречи. Дури и најмалите заби можат да се расипат, но постојат навики со кои можете да започнете уште сега за да ги одржите забите на вашето бебе здрави. А кога ќе се појави првото запче, постојат начини и вашиот педијатар да помогне во неговото здравје.
Во клиничкиот извештај „Одржување и подобрување на оралното здравје кај малите деца“, Американската академија за педијатрија ги објаснува клучните фактори на ризик и начините за заштита.
Дали бебињата можат да добијат кариес?
Да, секој може да добие кариес, па дури и бебињата. Статистиките покажуваат дека децата кои живеат во сиромаштија, припадниците на етничките или расните малцинства, како и децата со посебни здравствени потреби, се изложени на поголем ризик. Други фактори на висок ризик:
- Мајката или главниот негувател имале кариес во последните 12 месеци или немале редовна дентална грижа.
- Појава на бели дамки на забите – овие дамки се знак дека забот губи калциум и минерали што го одржуваат цврст.
- Појава на кафеави или црни дамки или видливи дупчиња (кратери) на забите. Ова е знак дека забот се расипува.
Како водата помага во превенцијата
Флуорот е природен минерал кој може да го забави или сопре создавањето на кариес. Кога пиете вода секој ден, флуорот им отежнува на бактериите во вашата уста да создаваат киселина. Исто така, флуорот го обновува забниот емајл (надворешниот слој на забот) и дури ги прави забите посилни.
Здравјето на забите и непцата е темел за правилен раст и развој, јасен говор, здрава исхрана и силна самодоверба кај секое дете
Проверете во претпријатието за водовод за да дознаете дали вашата вода содржи флуор. Здравствените придобивки се најефикасни кога водата за пиење има концентрација од 0,7 mg/L флуор. Ако вашето локално водоснабдување нема флуор или ако користите вода од приватен бунар, прашајте го вашиот лекар дали треба да добиете рецепт за капки со флуор или таблети за џвакање за вашето дете.
Кога да се започне со употреба на паста со флуор?
Штом ќе никне првото запче кај вашето бебе, време е да започнете со користење паста за заби со флуор. Еве како да го правите тоа:
До 3-годишна возраст: Користете само мал слој паста — со големина на зрно ориз. Чистете ги забите најмалку двапати дневно. Најдобро е да ги чистите веднаш по појадокот и пред спиење.
Од 3-годишна возраст: Користете количина на паста со големина на зрно грашок. Научете го вашето дете да ја исплука пастата без да ја плакне устата со вода.
Надзор: Помагајте им или надгледувајте ги децата за време на четкањето сè додека целосно не ја совладаат вештината, што обично се случува околу 10-годишна возраст.
Четката за заби треба да биде последното нешто што ќе ги допре забите на вашето дете секоја вечер…
Не го ставајте вашето бебе во кревет со шише навечер или за време на попладневната дремка. Исто така, не е добра идеја да му дозволувате на вашето бебе да користи шише наполнето со сладок пијалак или да ја потопувате цуцлата во нешто слатко, како шеќер или мед. Ако сепак го ставате бебето во кревет со шише, наполнете го само со вода. Можете да му давате на вашето бебе околу 120–240 мл вода дневно почнувајќи од околу 6-месечна возраст. (Запомнете, Американската академија за педијатрија препорачува доењето да биде единствен извор на исхрана за вашето бебе до околу 6 месеци.)
Специјални чекори за запирање на кариесот кај децата
Кога вашето бебе ќе наполни 6 месеци, вашиот педијатар ќе започне со прегледи на оралното здравје и ќе нанесува флуорен лак. Педијатрите се обучени да нанесуваат флуорен лак бидејќи многу мали деца не посетуваат стоматолог сè додека не пораснат. Сите доенчиња и деца треба да примаат флуорен лак на секои 6 месеци до 5-годишна возраст. На децата кај кои постои поголем ризик од расипување на забите, лакот може да им биде потребен на секои 3 месеци.
Превенцијата е наједноставниот и најбезболниот пат до здрави заби
Лакот се користи за да помогне во спречување или забавување на расипувањето на забите. Се премачкува на горниот дел и страните на секој заб и брзо се стврднува. Процесот е безбеден и не боли.
Пронаоѓање стоматолог за вашето дете
Оралното здравје започнува рано. Сите деца треба да имаат пристап до стоматолог за редовна нега. Посетете го стоматологот на вашето дете до неговиот прв роденден или во рок од шест месеци по никнувањето на првиот заб. На оваа прва посета, вашиот стоматолог може лесно да ги провери забите на вашето дете и да ја одреди зачестеноста на идните стоматолошки прегледи.
Извор: Американската академија за педијатрија, Оддел за орално здравје
