Повеќето родители сфаќаат дека, без разлика колку се силни нивните уверувања или колку е голема љубовта кон децата, хаотичната реалност – заморот од работа, домашните обврски, грижата околу децата, изливите на бес, викањето и тестирањето на границите – понекогаш доведува до „експлозија“ дури и кај најтрпеливиот родител.
А по губењето на нервите и викањето, следува чувство на вина, срам и ветување дека „ова беше последен пат“. Но, често и тие ветувања брзо паѓаат во вода.
Важно е да знаете дека не сте сами. Истражувањата покажуваат дека речиси 100 проценти од родителите се нашле во ваква ситуација. Ако сакате да престанете да викате на своите деца – тоа е можно. Кога ќе почувствувате потреба да викате, обидете се да обрнете внимание на тоа што мислите, што чувствувате и што правите.
- Размислете за вашите автоматски мисли
Лутото „самоговорење“ често ја поттикнува реакцијата. Кога ситуацијата ќе предизвика бес, мислите обично минуваат низ главата пред да го покачиме тонот. Тоа се таканаречени автоматски лути мисли.
На пример:
- „Повторно плачеш? Не можам повеќе!“
- „Како се осмелуваш да ја фрлаш храната?“
- „Не ми даваш ни три минути мир!“
- „Ова е најлошото нешто што можеше да се случи!“
- „Толку сум лут/а што можам да врескам!“
- „Сè е твоја вина!“
- „Ќе видиш последици! Јас сум родителот овде!“
Овие мисли лесно се препознаваат – кога сте смирени, ретко би ги изговориле на глас. А кога ќе ги изговорите во афект, најчесто следи каење.
Што да направите?
Кога ќе почувствувате дека сакате да викате, набљудувајте ги вашите автоматски мисли. Замислете дека се возови што поминуваат низ вашата глава. Пуштете ги да поминат. Можете и да ги запишете или да ги снимите на телефон. Кога подоцна ќе ги прочитате или преслушате, тоа може да биде силна лекција за сопствените реакции. Со време, ќе научите да ги претворате автоматските лути мисли во посвесни и поразумни.
- Почувствувајте ги емоциите
Повеќето луѓе никогаш не научиле како навистина да ги почувствуваат своите емоции. Често сме воспитувани да се „смириме“, да се оттурнеме од лутината или да си го одвлечеме вниманието. Но така се оттурнуваат и важните чувства што треба да се обработат.
Наместо да ја оттурнувате лутината, обидете се да ја почувствувате.
Истражување спроведено во Финска покажало дека луѓето најчесто го чувствуваат бесот во горниот дел од телото. Запрашајте се: каде го чувствувате вие?
Што да направите?
Кога ќе почувствувате дека ќе викате, забележете каде во телото ја чувствувате лутината.
На пример: „Сега чувствувам притисок во градите.“ „Имам стегање во стомакот.“
Самото препознавање често ја намалува нејзината сила.
- Не правете ништо
Ако ги практикувате првите два чекори, ќе стигнете до третиот – изборот.
Кога сте свесни за мислите и чувствата, ја признавате лутината без веднаш да реагирате. Без да викате. Без да казнувате. Без да одговарате во афект.
Што да направите?
Следниот пат кога детето (или партнерот, или околностите) ќе ве налутат, набљудувајте ги автоматските мисли, признајте ја лутината и – не правете ништо.
Во нереагирањето има моќ. Кога не реагирате импулсивно, ѝ давате простор на смиреноста да се врати. А токму во тој простор се случува промената.
