Паѓањата се најчестата причина за повреди кај сите возрасни групи. Бебињата се особено изложени на ризик додека учат да се превртуваат, да се качуваат и да одат. Колку и да сте внимателни, не можете да ги спречите сите незгоди, затоа е важно да знаете што да направите кога вашето бебе ќе падне.
Прво: проценете го падот
Кога ќе видите или ќе слушнете дека бебето паднало, нормално е да паничите. Првиот инстинкт е веднаш да го земете во раце, но застанете за момент и проценете ја ситуацијата. Понекогаш е потребен лекарски преглед, а понекогаш бебето е сосема во ред. Ако има повреда, експресното подигнување може да ја влоши. Ризикот од повреда на вратот е значително поголем кај децата отколку кај доенчињата.
Пред да се фрлите во акција, оценете ја сериозноста на падот. Размислете за следново:
- Од која висина паднало бебето? Колку е поголема висината, толку е поголем ризикот. Пад од повеќе од 1 метар или 5 скалила е сериозен за бебе или дете под 2 години и треба веднаш да се однесе кај лекар.
- На каква подлога паднало? Тврдите површини се поопасни од меките. Проверете дали бебето паднало на бетон, керамички плочки, камен, набиен песок или друга тврда подлога.
- Дали удрило во нешто за време на падот? Пад врз стакло или удирање во остри рабови на мебел може да предизвика сериозни повреди. Ако има обилно крвавење или нешто е забодено во телото на бебето, веднаш повикајте брза помош.
Проверете го бебето
Не е секогаш лесно да се препознае повреда, но постојат важни знаци на кои треба да внимавате. Повикајте брза помош ако бебето:
- повраќа,
- има крв или течност што истекува од носот или ушите,
- не може да се разбуди,
- не дише или тешко дише,
- има напад (грч),
- има отечена или испакната фонтанела,
- има очигледна повреда на главата (вдлабнатина, модринка или исеченица).
Колку е поголема висината, толку е поголем ризикот. Пад од повеќе од еден метар или пет скалила е сериозен за бебе или дете под две години и треба веднаш да се однесе кај лекар
Ако се присутни овие симптоми, не го подигајте бебето. Почекајте медицинскиот тим да го стабилизира. Исклучок е ако има напад – тогаш внимателно свртете го на страна додека чекате брза помош. Ако не дише, започнете со реанимација (CPR) доколку знаете како.
Проверка за скршеници
Следно, уверете се дека детето нема скршени коски или фрактури. Знаци и симптоми на скршени коски може да вклучуваат:
- оток,
- деформиран екстремитет,
- тешкотии при движење на рака или нога,
- тешкотии при потпирање,
- болка при допир или движење,
- бледило.
Ако се сомневате на скршеница, веднаш побарајте лекарска помош. Потребно е правилно местење и имобилизација (гипс или лонгета) за да се спречат трајни последици.
Проверете знаци на потрес на мозок
Ако бебето паднало на глава или ја удрило главата, можно е да има потрес на мозок – лесна и привремена повреда на мозокот. Симптомите најчесто се појавуваат во првите 24 часа, но понекогаш и до три недели подоцна.
Внимавајте ако бебето:
- било без свест, но сега е будно,
- изгледа збунето или „зашеметено“,
- повратило еднаш,
- плаче повеќе од вообичаено,
- има промени во расположението или однесувањето.
Во вакви случаи, однесете го бебето на лекар. Симптомите најчесто се повлекуваат за неколку дена, но целосното закрепнување може да трае до четири недели.
По лесна повреда на главата, можно е да се појават промени во однесувањето или сонот неколку недели. Ова се нарекува когнитивен замор и е честа, привремена појава која обично поминува сама
По потрес на мозок, бебето може да биде поспано – нема потреба постојано да го будите, освен ако лекарот не ви каже поинаку. Но, ако не може да се разбуди или тешко се буди, веднаш побарајте медицинска помош.
Веднаш одете на лекар ако:
- повраќа повеќе од еднаш,
- има проблеми со рамнотежата (ако веќе оди),
- се појави слабост во рацете или нозете,
- има напад.
Утешување на бебето по падот
Ако вашето бебе е будно и плаче, не повраќа и нема ниту еден од горенаведените симптоми, земете го во раце и утешете го. Ако има помали повреди или удари, можете да примените домашна нега за да го смирите.
- Пробајте ладен облог. Ако има модринка или оток, натопете крпа во ладна вода и ставете ја на местото. Повторно натопете ја крпата кога ќе се стопли или исуши. Ова помага да се намали болката и отокот.
- Користете мраз или замрзнат зеленчук. Пакет со мраз или кеса замрзнат грашок исто така може да помогне за модринки и оток. Завиткајте го во тенка крпа или кујнска салфета за да ја заштитите кожата.
- Дајте средство против болка (само ако е потребно). Ако бебето изгледа дека има болка:
- Бебиња постари од 2 месеци можат да земаат ацетаминофен.
- Бебиња постари од 3 месеци можат да земаат ибупрофен.
Секогаш читајте ја етикетата и давајте ја точната доза. НИКОГАШ НЕ ДАВАЈТЕ АСПИРИН НА БЕБЕ!
- Оставете го да се одмори. По падот, бебето може да биде уморно, особено во првите 24–48 часа. Дозволете му да спие и да има доволно време за одмор и закрепнување.
*Побарајте лекарска помош ако е потребно. Ако се обидувате да го утешите, но ништо не помага, најдобро е да посетите лекар за да се исклучат евентуални проблеми.
Следете го бебето внимателно во следните 24 часа
Понекогаш вашето бебе може да изгледа добро по падот, но важно е внимателно да го набљудувате во текот на следните 24 часа. Повредите може да се појават со задоцнување, затоа следете дали ќе се појават нови или ќе се влошат постоечките знаци и симптоми.
По лесна повреда на главата, можно е да се појават промени во однесувањето или сонот неколку недели. Ова се нарекува когнитивен замор и е честа, привремена појава која обично поминува сама. Вашето бебе може да изгледа особено нервозно или раздразливо, или да има промени во шемата на спиење. Ова е често и обично се подобрува само по себе со текот на времето.
Заклучок
Ако вашето бебе падне од кауч или кревет, останете смирени и проверете го. Иако падовите можат да предизвикаат сериозни повреди кај бебињата, повеќето падови се помали и бебето ќе заздрави само со одмор. Ако падне од висина поголема од еден метар, на тврда површина или ако има симптоми на повреда, побарајте лекарска помош.
