Животот на родителите кои имаат тврдоглаво дете може да биде вистински предизвик: од миење заби, преку јадење, до одење на спиење – сè изгледа како битка во која најчесто нема победник.
Иако понекогаш станува збор за развојна фаза или карактеристика со која ќе треба да научите да се справувате, добро е да знаете дека децата кои од рана возраст покажуваат силна волја и ги тестираат границите всушност имаат светла иднина. Истражување објавено од Американската асоцијалција на психолози, покажува дека тврдоглавите деца имаат поголеми шанси да станат успешни и да постигнат добри академски резултати.
Родителите на тврдоглави деца се соочуваат со специфични предизвици кога станува збор за дисциплина. Едноставни барања или казни брзо се претвораат во борба за моќ, во која ништо не помага детето да го промени однесувањето. Во такви моменти, родителите може да почувствуваат дека нивното дете е „неказниво“, што создава фрустрација. Но, кога станува збор за дисциплина – чија цел е да се пренесат вредности – казната не е главната алатка.
„Ако имате тврдоглаво дете кое не слуша, не сака граници или реагира бурно на нив, признајте си дека немате контрола врз неговата личност, но имате контрола врз тоа што го учи“, објаснува педагог и основач на организација за поддршка на родители.
Со други зборови, не можете да го промените тоа какво е вашето дете, но можете да направите прилагодувања за да му помогнете да научи кој е и да стане најдобрата верзија од себе – во рамките на границите што ги поставувате.
Како да поставите граници?
Првиот чекор е јасно да покажете дека не се откажувате од авторитетот. Поставете граница која не смее да се премине, без разлика на емоциите. Кога детето има излив на бес, вика или се однесува агресивно – покажете му каде е границата.
Бидете возрасниот во ситуацијата и преземете контрола врз реакцијата. Можете да кажете:
„Гледам дека си навистина лут/а. Колку е голема твојата лутина од 1 до 10? Што може да ти помогне да се чувствуваш подобро? Дали сакаш да дишеш длабоко, да прошеташ или да разговараме?“
Со ваков пристап го зајакнувате детето и му давате чувство дека е слушнато. Колку повеќе детето се чувствува разбрано, толку повеќе ќе биде подготвено да слуша.
Следниот чекор е поставување јасни правила. Како семејство, седнете заедно во мирен момент (не за време на конфликт) и договорете три едноставни правила што ќе важат за сите ситуации – дома, на училиште и во односите со другите. Тие правила се: безбедност, љубезност и почит.
Објаснете му на детето дека ако однесувањето не е безбедно, љубезно и со почит – тогаш не е прифатливо.
Но, постои и важен услов: правилата мора да се применуваат доследно. „Начинот на кој се однесуваме кон другите влијае на тоа како тие ќе се однесуваат кон нас“, објаснува педагогот.
Ако детето ви вика „Не те слушам“ или „Те мразам“, а вие веднаш реагирате со викање – влегувате во борба за моќ. Наместо тоа, не викајте и не реагирајте агресивно. Таквата реакција создава конфликт, а вие не сте непријател на вашето дете.
Како возрасни, ваша одговорност е да покажете смиреност и да му дадете до знаење на детето дека сте тука за него, дека го слушате и дека ништо не ја менува вашата улога како родител. Не можеме да очекуваме од децата да се контролираат ако ние самите не го правиме тоа.
Клучот е да го гледате детето како личност која ја развива својата индивидуалност – на која влијаете, но не ја контролирате.
Не станува збор за тоа да го натерате детето да јаде зеленчук, да ги дели играчките или да ја заврши домашната задача. Станува збор за тоа да го научите дека заслужува да биде најдобрата верзија од себе – и самото да избере да прави добри работи.
На крајот, улогата на родителот е јасна: да воспитува, да учи и да го поттикнува детето да порасне во добра личност способна за квалитетен и исполнет живот.
