„Мамо, не можам да ја најдам јакната!“
„Ја заборавив тетратката!“
„Не знам каде ми е перницата…“
„Изгледа топката ми останала на игралиште.“
Ако овие реченици ви звучат познато, не сте единствени. Многу родители секојдневно се соочуваат со деца кои губат работи, забораваат обврски или делуваат неорганизирано. Иако тоа може да биде фрустрирачко, стручњаците предупредуваат дека начинот на кој реагираме може да помогне – или да одмогне.
Заборавањето не е нужно знак на мрзеливост
Децата не ги забораваат работите затоа што се мрзеливи или неодговорни. Причината често се крие во развојот на т.н. извршни функции – ментални вештини што вклучуваат планирање, организација, помнење и самоконтрола. Овие способности се развиваат постепено во текот на детството и адолесценцијата, па сосема е нормално децата да имаат потреба од време и поддршка за да ги совладаат.
Со други зборови, детето кое постојано ја заборава перницата не го прави тоа намерно – неговиот мозок сè уште учи како да управува со обврските.
Најголемата грешка: Да правиме сè наместо детето
Природна родителска реакција е да помогнеме: да ја спакуваме чантата наместо детето, да ги носиме заборавените работи во училиште или постојано да го потсетуваме. Но стручњаците предупредуваат дека ваквиот пристап долгорочно може да одмогне, бидејќи детето не добива можност да ги развие сопствените организациски вештини.
На децата им е потребна шанса да учат од сопственото искуство – дури и кога тоа значи дека понекогаш ќе заборават нешто важно.
Рутината е клучот за успех
Еден од најефикасните начини да помогнете е создавање јасна рутина. На пример, детето може секоја вечер да ја подготвува училишната чанта, да ги остава работите на исто место и да провери дали има сè што му е потребно. Со тек на време, овие навики стануваат автоматски и го намалуваат заборавањето.
Визуелните потсетници исто така можат да помогнат – како список на работи што треба да се понесат или распоред на обврски.
Помогнете, но не преземајте контрола
Наместо да го решавате проблемот наместо детето, подобро е да го научите на стратегии:
- направете заедно контролна листа
- поттикнете го секогаш да ги остава работите на исто место
- користете потсетници и визуелни белешки
- научете го само да провери дали има сè пред да излезе
Визуелните алатки и организациските навики им помагаат на децата да развијат чувство за одговорност и ментална организираност.
Дозволете му на детето да погреши
Иако на родителите им е тешко да гледаат како детето заборава работи, повремените грешки се важен дел од учењето. Така децата развиваат одговорност, самостојност и способност за решавање проблеми.
Најважно е да се обезбеди поддршка без критикување или засрамување. Критиката може да ја намали самодовербата, додека трпеливото водство му помага на детето постепено да ги развие потребните вештини.
Трпението е најважно
Развојот на организациските способности трае со години. Со рутина, поддршка и разбирање, повеќето деца со тек на време стануваат поодговорни и поорганизирани.
Со други зборови – заборавањето е дел од растењето. А со вистинска поддршка, детето може да научи вештини што ќе му користат целиот живот.
