Многу родители брзо ги категоризираат детските реакции како „непослушни“ или „разгалени“, но реалноста често е поинаква. Детето може да биде преоптоварено, без да може да го каже тоа со зборови. Најчесто, тивкиот замор или стрес се манифестира преку ситни, но видливи знаци.
- Намалена концентрација и внимание
Детето кое е преоптоварено често се откажува од активностите што претходно ги сакаше или се расејува при најмалиот стимул. Наместо „не сака да учи“, тоа е сигнал дека умот му е преоптоварен и му треба пауза.
- Подобро реагира во игри отколку во задачи
Многу деца покажуваат возбуда и енергија кога се слободни во игра, но се раздразливи или заморени кога им се поставуваат обврски. Ова не е непослушност, туку обид да се справат со прекумерен притисок.
- Тивки знаци на стрес
Понекогаш детето нема „вик“ или „плач“, туку:
- поткожни тензии (грицкање нокти, играње со коса)
- повлекување од другите
- често мрморење или кратки одговори
Ова се начини на телото и умот да сигнализираат дека е премногу.
- Променливи расположенија
Дете кое е преоптоварено може да има:
- моменти на лутина без видлива причина
- силни реакции на ситници
- брзи промени од возбуда во тага
Наместо казна, тука е потребна поддршка и разбирање.
- Намалена креативност или мотивација
Кога детето е премногу оптоварено, тоа може да престане да создава, црта или чита. Ваквите промени често ги забележуваат родителите, но ги протолкуваат како мрзливост. Всушност, детето едноставно е исцрпено.
Како родителите можат да помогнат
- Понудете пауза и мирна средина, без критики
- Поттикнувајте слободна игра и креативни активности
- Слушајте и прашувајте: „Што ти беше најтешко денес?“
- Создадете рутина, но вклучете време за одмор и детски интереси
Следењето на тивки знаци за преоптовареност помага да се избегнат конфликти и стрес за целото семејство. Детето кое се чувствува разбрано и има време за пауза, учи да се справува со обврски без да се чувствува виновно или „непослушно“.
