Цитомегаловирус (ЦМВ) е чест вирус кој припаѓа на семејството на херпес вируси, исто како и вирусот што предизвикува овчи сипаници (варичела зостер вирус). ЦМВ е најчестата инфекција стекната пред раѓањето, позната како „вродена“ (конгенитална) ЦМВ инфекција во Соединетите Американски Држави.
Прочитајте понатаму за да дознаете за знаците на ЦМВ кај децата и возрасните, начините за лекување на конгениталната ЦМВ инфекција и што треба да знаете ако сте бремени.
Како ЦМВ влијае на децата?
ЦМВ инфекцијата генерално е блага. Повеќето новороденчиња со конгенитална ЦМВ инфекција немаат знаци на болест при раѓањето и остануваат здрави. Сепак, тоа може да доведе до разлики во слухот и развојот во текот на доенечкиот период и детството. ЦМВ инфекцијата стекната по раѓањето може да предизвика сериозна болест кај луѓе кои имаат состојби што влијаат на нивниот имунолошки систем.
ЦМВ може да се пренесе за време на бременоста на фетусот преку плацентата и да предизвика конгенитална ЦМВ. Може да се пренесе на бебето преку течности во породилниот канал за време на породувањето и преку мајчиното млеко. Новороденчињата и доенчињата кои ќе се заразат со ЦМВ за време на или по раѓањето обично остануваат здрави и без никакви знаци на ЦМВ болест
Вирусот е чест и кај возрасните. Повеќе од половина од возрасните се инфицираат со ЦМВ до 40-тата година. Повеќето луѓе немаат знаци или симптоми, па затоа не ни знаат дека се заразени.
Откако едно лице ќе се зарази, вирусот останува во неговото тело до крајот на животот — обично во мирување или во неактивна состојба. Но, вирусот може да стане активен и да се детектира во плунката, урината или други телесни течности на тоа лице. Луѓето можат да го пренесат на други преку близок контакт. Ако вирусот стане активен, може да предизвика болест доколку лицето има состојба или зема лекови што влијаат на неговиот имунолошки систем.
ЦМВ болест
Во некои случаи, ЦМВ инфекцијата може да предизвика сериозни проблеми. Околу 1 од 5 бебиња со конгенитална ЦМВ инфекција ќе имаат конгенитална попреченост или други долгорочни здравствени проблеми.
- Бебињата родени со конгенитална ЦМВ инфекција може да имаат промени во слухот или тешкотии во учењето.
- Новороденчињата може да имаат мала родилна тежина, жолтица (пожолтување на кожата и очите), отечени лимфни јазли, мала глава во споредба со нивното тело, зголемен црн дроб или осип на кожата. Тие може да имаат проблеми во текот на животот, како што се глувост и други здравствени потреби.
- Доенчињата со конгенитална ЦМВ инфекција може да не покажуваат знаци на инфекција при раѓањето. Сепак, кај некои може да се развијат промени во слухот или други здравствени потреби во детството. Ова не е многу често.
- Тинејџерите кои ќе се заразат со ЦМВ може да имаат симптоми слични на инфективна мононуклеоза. Тие може да вклучуваат треска што трае повеќе од неколку дена, болки во грлото, болки во телото и замор.
- Децата со компромитиран имунолошки систем може да имаат симптоми кои ги зафаќаат белите дробови, црниот дроб, бубрезите, коскената срцевина или цревата. Инфекцијата може да предизвика проблеми и кај деца на кои им е извршена трансплантација на органи.
Како се шири ЦМВ
ЦМВ инфекцијата се шири преку контакт со телесни течности како што се плунка, солзи, урина и крв. Може да се шири кај доенчиња, деца и возрасни дома или во градинка, вклучувајќи:
- за време на менување пелени,
- при капење,
- за време на близок контакт, како што е бакнување, ставање на цуцлата на бебето во вашата уста или споделување храна.
Начини за намалување на ризикот од ширење на ЦМВ инфекција
- Миење раце. Мијте ги рацете пред и по хранење или бришење на носот/лицето на доенчиња и мали деца, менување пелени или допирање предмети како што се цуцли кои биле во контакт со плунка.
- Чувајте ја цуцлата на детето подалеку од устата на родителот, негувателот или друго дете.
- Избегнувајте споделување чаши, прибор за јадење и четки за заби со други.
ЦМВ може да се пренесе за време на бременоста на фетусот преку плацентата и да предизвика конгенитална ЦМВ. Може да се пренесе на бебето преку течности во породилниот канал за време на породувањето и преку мајчиното млеко. Новороденчињата и доенчињата кои ќе се заразат со ЦМВ за време на или по раѓањето обично остануваат здрави и без никакви знаци на ЦМВ болест.
ЦМВ инфекцијата стекната по раѓањето може да предизвика сериозна болест кај луѓе кои имаат состојби што влијаат на нивниот имунолошки систем
Откако едно лице ќе се зарази, вирусот останува во неговото тело до крајот на животот — обично во мирување или во неактивна состојба. Но, вирусот може да стане активен и да се детектира во плунката, урината или други телесни течности на тоа лице. Луѓето можат да го пренесат на други преку близок контакт
Како се дијагностицира и лекува ЦМВ?
За да дијагностицира ЦМВ инфекција, педијатар или друг здравствен работник може да побара лабораториски тестови на урина, плунка, крв или други телесни течности.
За среќа, на повеќето деца со ЦМВ не им е потребно лекување. Медицински третман се препорачува за новороденчиња со конгенитална ЦМВ кои имаат знаци на болест. Дури и со третман, бебињата со ЦМВ инфекција може да имаат или да развијат промени во слухот или други развојни предизвици.
Сериозните ЦМВ инфекции кај деца со компромитиран имунолошки систем, како што се оние со ХИВ инфекција или трансплантација на орган, може да се лекуваат со лек наречен ganciclovir или valganciclovir. Овој лек се користи и за лекување на новороденчиња со умерена или тешка конгенитална ЦМВ болест.
Запомнете
Многумина од нас не знаат дека имаат ЦМВ инфекција. Дури и без симптоми, можеме да го шириме вирусот преку телесни течности како урина и плунка. Но, постојат начини да се помогне во намалувањето на ширењето на вирусот кај оние кои се бремени и други кои се изложени на ризик од сериозни болести.
Автор: Д-р Мери Т. Касерта, професор по педијатрија во областа на инфективни болести на Медицинскиот центар на Универзитетот во Рочестер (URMC) во Њујорк
Извор: Американска академија за педијатрија
