Многу родители ја имаат истата желба – нивните деца да бидат среќни во секој момент. Се трудиме да ги заштитиме од тага, разочарување, лутина и болка, да изградиме мирна атмосфера дома и на училиште и да најдеме начини како да ги развеселиме кога се повредени. На прв поглед, ова звучи како дефиниција за добро родителство. Но, според зборовите на семејната терапевтка Миjа Вон Ша, постојаната среќа не треба да биде родителска цел.
„Не сакам моите деца да бидат среќни цело време. Сакам да бидат вистински. А вистинските луѓе секојдневно чувствуваат цел спектар на емоции“, истакнува Вон Ша.
Децата имаат потреба од простор за сите емоции, не само за пријатните
Вон Ша објаснува дека емоционалната компетентност не значи постојано позитивно расположение, туку способност детето да ги доживее, изрази и со текот на времето да ги регулира сите емоции што се појавуваат. Истражувањата, додава таа, покажуваат дека пристапот до целиот спектар на емоции е клучен за здрав емоционален развој.
Таа нагласува дека сака нејзините деца да се чувствуваат доволно безбедно за да можат да викаат, плачат, негодуваат, да се жалат и отворено да покажат што ги мачи во одреден момент.
„Секоја емоција поминува. Емоциите што ги изразуваме не се задржуваат долго, додека потиснатите емоции можат да останат со нас цел живот. Важно ми е моите деца да знаат дека се сакани во сите свои состојби и дека можат да ми се обратат со својата болка“, нагласува таа.
Претераното инсистирање на среќа може да има спротивен ефект
Кога родителите ја поставуваат среќата како највисок приоритет, децата можат да добијат порака дека нивните непријатни чувства не се посакувани или дека ги оптоваруваат родителите. На тој начин, често несвесно, им се пренесуваат чувство на вина, страв од разочарување и потреба да ги кријат своите вистински емоции.
„Така ги учиме децата на фантазија во која сè е секогаш лесно и сите се постојано среќни. Ако не си среќен, тогаш нешто не е во ред со тебе. Токму ваквиот поглед на емоциите е темел на анксиозноста и депресијата“, предупредува терапевтката.
Пораката што родителите треба да ја испраќаат, вели таа, е дека сите емоции се нормални – некои се силни и подолготрајни, други благи и минливи, но сите се дел од човечкото искуство.
Не треба да ги заштитуваме децата од тага и болка
Вон Ша истакнува дека секоја емоција има своја функција и поминува кога ѝ се дозволува да биде доживеана и изразена. Истражувања спроведени на повеќе од илјада испитаници покажале дека луѓето кои си дозволуваат да чувствуваат непријатни емоции, без самокритика и потиснување, на долг рок имаат подобро ментално здравје.
„Кога ќе ја прифатиме емоцијата наместо да се обидуваме да ја оттурнеме, таа побрзо поминува и со време нè оптоварува сè помалку. Истото важи и за децата – дозволувањето на емоциите отвора простор за учење, раст и поврзаност“, објаснува таа.
Автентичноста го гради односот родител – дете
Да му се дозволи на детето да биде автентично значи да се прифати во целата негова сложеност, со сите емоции што доаѓаат и поминуваат. Таквиот пристап го зајакнува односот и им дава на децата чувство на сигурност и безусловна прифатеност.
„Децата кои се постојано ‘среќни’ често се деца кои потиснале голем дел од својата човечност. Тоа не е нешто што го посакувам за моите деца“, заклучува Вон Ша.
