Анксиозноста кај децата е сложена појава на која влијаат бројни биолошки фактори, лични карактеристики и средински услови. Современите истражувања зборуваат и за таканаречен анксиозен темперамент, со кој се раѓаат околу 15 проценти од децата. Иако овој темперамент не значи дека детето нужно ќе развие анксиозно растројство, начинот на воспитување и семејната атмосфера можат значително да придонесат кон појавата или засилувањето на анксиозноста.
Крутите воспитни стилови, обележани со постојани критики и високи очекувања, можат да доведат до губење на самодовербата кај детето. Во такви услови, детето може да развие силно чувство на несигурност и постојана грижа дека мора да ги исполнува барањата на околината за да биде сакано и прифатено. Од друга страна, премногу заштитничкиот пристап на родителите може да испрати порака дека светот е опасно место, со што кај детето се развива базична недоверба кон околината и сопствените способности.
Дополнителен ризик претставува и моделот на однесување во семејството. Доколку родителите или блиските лица често покажуваат анксиозност, детето може да го преземе овој начин на реагирање како нормален одговор на секојдневните предизвици. На тој начин, анксиозноста се учи и преку набљудување.
Покрај семејната динамика, постојат и бројни животни ситуации кои можат да ја испровоцираат анксиозноста кај децата. Развод или чести конфликти меѓу родителите, болест на детето или член на семејството, одвојување од родителите, раѓање на брат или сестра, започнување или промена на училиште, како и изненадна загуба на блиска личност или домашно милениче, се само дел од настаните што можат да го нарушат чувството на сигурност. Дополнително, изложеноста на природни катастрофи или други трауматични настани може да остави длабок емоционален траг.
Анксиозноста кај децата често се манифестира и преку телесни симптоми. Проблеми со спиењето и апетитот, избегнување на училиште и чести поплаки на болки во стомакот, мачнина или главоболка без јасна медицинска причина се вообичаени знаци. Кај некои деца се јавува изразен моторички немир, тресење, ладна пот, мокри дланки, забрзано чукање на срцето, потешкотии со дишењето или дигестивни проблеми.
Во состојби на зголемена напнатост, можно е појавување на грчеви во рацете или нозете, како и навики како грицкање нокти. Овие деца често се склони кон песимистичко размислување и имаат тенденција да ги преувеличуваат негативните исходи од одредени ситуации. Постојаната грижа, чувството на вина и изразената самокритичност се чести, а може да се појават и напади на бес, лутина, плачење или раздразливост.
Дополнително, децата со анксиозност често избегнуваат ситуации кои кај нив предизвикуваат немир, особено кога станува збор за зборување за сопствените чувства. Кај нив неретко е присутен и перфекционизмот, кој дополнително го зголемува притисокот што си го наметнуваат самите на себе.
