Се сеќавате ли на виртуелниот фустан за кој се расправаше дали е бело-златен или сино-црн? Е па, кога вашето бебе би можело да зборува, веројатно би имало слични аргументи за сè што гледа. Причината е едноставна: бебешкиот мозок и мозокот на возрасните ги толкуваат визуелните информации на многу различни начини. Според текст објавен во списанието Scientific American, додека возрасните имаат развиена перцептивна константност, бебињата помлади од пет месеци сè уште ја немаат оваа способност.
Како се развива видот на бебето по месеци?
Што всушност е перцептивна константност? Тоа е способноста да препознаеме дека некој предмет е ист, иако го гледаме во различни средини и под различни услови на осветлување. Замислете облак кој на кратко го покрива сонцето и фрла сенка врз лицето на вашиот пријател. Осветлувањето го променило изгледот на лицето, но вие и понатаму го препознавате како истата личност.
Сепак, со оваа способност не се раѓаме. На почетокот ги забележуваме сите разлики, а дури подоцна учиме да ги игнорираме за да можеме истиот предмет да го препознаеме како непроменет во различни ситуации. Кога перцептивната константност „стапува на сцена“, ја губиме способноста да ги забележуваме контрадикциите што за младите бебиња се многу очигледни. На некој начин, бебињата можат да видат работи кои за очите на возрасните се невидливи.
Научниците проучувале 42 бебиња на возраст од три до осум месеци, кои гледале парови слики добиени од реални 3Д предмети. Бидејќи бебињата не можат да опишат што гледаат, истражувачкиот тим мерел колку долго секое бебе ја гледа секоја слика. Ако бебето поминело помалку време гледајќи ја втората слика отколку првата, тоа значело дека смета дека веќе ја видело истата слика и не мора долго да ја набљудува. Но, ако бебето ја гледало втората слика исто долго како и првата, тоа било знак дека двете слики му биле подеднакво интересни – односно дека втората слика за него била исто толку „нова“ како и првата.
Податоците покажале дека бебињата на возраст од три до четири месеци имаат „впечатлива способност“ да ги разликуваат промените на сликите предизвикани од осветлување, но таа способност ја губат околу петтиот месец. Во текот на првата година од животот, доенчињата исто така ја губат способноста да препознаваат разлики во лицата на мајмуни – нешто што на возрасните им е многу тешко – како и способноста да разликуваат говорни звуци од јазици што не се дел од секојдневната средина на нивното семејство.
„Губењето на чувствителноста за варијантните информации што сите сме ги доживувале како бебиња создаде недостапен јаз меѓу нас и физичкиот свет“, пишува Сузана Мартинез-Конде за Scientific American. „Во исто време, тоа помогна нашата перцепција да се усогласи со околината, овозможувајќи ни ефикасно и успешно да се движиме низ светот – дури и ако голем дел од реалноста засекогаш останал надвор од нашиот дофат.“
