Кога родителите забележуваат срамежливост кај своите деца, често се прашуваат дали толку голема доза на срамежливост е нормална или е повод за загриженост.
На пример, дали е нормално детето во друштво да се држи само за родителите, да не сака да зборува или да одговара на прашања, да ја одбива интеракцијата со другите и да се игра само, иако околу него има повеќе деца од иста возраст кои се играат во групи?
Срамежливоста може да предизвика социјална изолација
Срамежливоста може да биде привремена или постојана, а оваа последната е причина за поголема загриженост. Децата кои се привремено срамежливи имаат потреба од малку време да „се загреат“ и да се опуштат, да се вклучат во игра со врсниците и потоа функционираат одлично. Некои деца едноставно ја надминуваат срамежливоста во текот на основното образование.
Од друга страна, некои деца покажуваат постојана срамежливост. Срамежливоста е поизразена кај децата отколку кај возрасните. Најчесто е нормално децата да бидат повлечени или срамежливи покрај непознати лица, па дури и познати возрасни, но необично е кога детето е срамежливо покрај врсници од иста возраст.
Доколку другите деца од иста возраст се играат во групи, а вашето дете не сака да им се придружи или да воспостави контакт, тоа може да биде знак за поголема срамежливост што бара внимание.
Играњето и дружењето со врсниците се многу важни за развојот на детето, бидејќи преку нив детето учи важни социјални вештини: разбирање на чувствата на другите, чекање на ред, преговарање, прифаќање различни ставови и возвраќање на пријателски гестови.
Децата кои имаат малку социјална интеракција со врсници од иста возраст имаат помалку можност да ги усвојат овие важни вештини, што може да доведе до незрелост и послаби социјални и комуникациски способности.
Срамежливост и создавање пријателства
Логично е детето да биде срамежливо во контакт со странци, иако за некои тоа не претставува проблем. Но, некои деца се срамежливи и покрај лица со кои се среќаваат почесто, што може да предизвика загриженост кај родителите. Особено е важно ако детето е срамежливо во друштво на други деца кои ги гледа секојдневно, на пример, од групата во градинка или од класот. Ова укажува дека детето се плаши како ќе се однесуваат врсниците, дали ќе го прифатат и дали ќе му се допадне.
Срамежливоста е причина за загриженост ако детето е лошо прифатено од врсниците, бидејќи срамежливите деца често стануваат цел на насилство, се игнорирани или исклучени од групни активности, што го отежнува наоѓањето пријатели.
Таквата социјална изолација негативно влијае на емоционалниот развој и самодовербата на детето, особено ако трае подолго време.
Иако срамежливоста е подеднакво честа кај момчиња и девојчиња, истражувањата покажуваат дека срамежливите момчиња потешко создаваат пријатели отколку срамежливите девојчиња. Причината е што кај момчињата се очекува да бидат „мускулести“, напредни и самоуверени, па срамежливоста не е толку прифатена.
Што можат да направат родителите
Понекогаш децата имаат потреба од помош на возрасни за да се справат со исфрлање или потсмев од врсниците. Кога родителите ќе забележат дека нивното дете е исклучено, игнорирано или омаловажувано, прво треба да ги известат училишните служби и психологот, а потоа и други релевантни институции.
Причина за загриженост е ако срамежливоста го попречува нормалното семејно функционирање, ако детето често се жалат дека се осамено или тажно.
Ако срамежливоста спречува детето да оди на роденденски забави или да учествува во активности со други деца, треба да се размисли за посета на детски психолог, велат стручњаците.
Сепак, родителите можат многу да помогнат: да организираат игри со други деца, да запишат детето на дополнителни активности, да разговараат со него за различни социјални ситуации, да го охрабруваат да се приближи до други деца и да гради пријателства.
Ако детето се скарало со некого, родителите можат да му помогнат како да го реши проблемот без прекин на пријателството, а истовремено да го поттикнат да создава нови врски со други деца.
