Дали вашето дете знае да каже кога е тажно, луто или разочарано? Иако многу родители очекуваат децата природно да ги изразуваат своите чувства, вистината е дека тоа е вештина која се учи. Ако детето не научи да ги препознава и искажува своите емоции, тие може да останат потиснати и да се појават на други, често несоодветни начини.
За детето да израсне во стабилна, задоволна и отпорна личност, важно е уште од најрана возраст да се охрабрува да зборува за своите потреби и чувства. Ова му помага полесно да се справува со неуспеси, да гради здрави односи и да развие самодоверба.
Родителите имаат клучна улога во овој процес. Наместо да претпоставуваат дека детето „само ќе знае“ како се чувствува, важно е активно да го учат како да се носи со тешки ситуации, како да ги изразува емоциите и како да ги почитува чувствата на другите.
Психосоматски заболувања
Кога детето не знае да ги изрази чувствата, тие се натрупуваат и може да излезат на неконтролиран начин. Во некои случаи, може да се појават и психосоматски заболувања, како и деструктивни обрасци на однесување – кон себе или кон околината.
Важно е децата да разберат дека сите чувства се дозволени. Не постојат „добри“ и „лоши“ емоции, туку пријатни и непријатни – а разликата е во начинот на кој се изразуваат. Преку нив, и децата и родителите учат за себе и за другите.
Затоа, создадете средина во која детето се чувствува безбедно да го каже тоа што го чувствува. Охрабрувајте го да се изразува и прифатете ги неговите емоции, без осуда. Избегнувајте да ги минимизирате, исмејувате или игнорирате неговите чувства.
Децата имаат право да чувствуваат – но и обврска да научат како соодветно да се однесуваат. Улогата на родителот е да постави граници кога однесувањето станува агресивно и да го научи детето дека е одговорно за своите постапки, дури и кога е преплавено со емоции.
Изразете емоции
За детето успешно да ги изразува чувствата, најпрво треба да има зборови за нив. Еве како може да помогнете:
- Именувајте ги сопствените емоции – покажете кога сте среќни, тажни, уморни или лути
- Збогатувајте го сопствениот емоционален речник
- Постепено, според возраста, развивајте го и речникот на детето за изразување чувства
