Крупот е состојба предизвикана од инфекција која го зафаќа горниот дел од дишните патишта, вклучувајќи го гркланот (ларинксот) и душникот (трахеата). Тој е чест кај мали деца на возраст меѓу 6 месеци и 3 години. Најчесто се појавува во есенските месеци.
Вообичаени симптоми на круп вклучуваат:
- кашлица како лаеж,
- бучно дишење (стридор),
- засипнатост или губење на гласот,
- ниска температура,
- течење на носот или затнат нос.
Симптомите на крупот често се влошуваат навечер или кога детето е вознемирено или плаче. Тие обично траат од 3 до 5 дена, иако блага кашлица може да се задржи до една недела. Ако вашето дете има какви било тешкотии со дишењето, веднаш побарајте медицинска помош. Инфекцијата што предизвикува круп е заразна. Но, колку е таа заразна за возрасните? Дали е позаразна меѓу децата? Прочитајте понатаму за да дознаете.
Што го предизвикува крупот?
Крупот најчесто е предизвикан од вирусна инфекција, најчесто од тип на вирус наречен параинфлуенца вирус. Други вируси кои можат да го предизвикаат вклучуваат:
- ентеровируси,
- риновируси,
- вируси на инфлуенца А и Б,
- респираторен синцицијален вирус (РСВ).
Во ретки случаи, бактерии можат да предизвикаат круп. Овој тип на круп често е потежок од вирусните типови.
Како се пренесува?
Инфекцијата што предизвикува круп е заразна, што значи дека може да се пренесе од човек на човек. Агенсите што предизвикуваат инфекција (патогени) се пренесуваат со вдишување на респираторни капки кои се создаваат кога некој со круп кашла или кива.
Дополнително, контактот со контаминирани површини, како што се рачки на вратите или славините, а потоа допирањето на лицето, носот или устата може да ја прошири инфекцијата.
Дали крупот е заразен за возрасни?
Тинејџерите понекогаш развиваат круп, но тој е многу редок кај возрасните. Дишните патишта кај возрасните се поголеми и поразвиени отколку кај децата. Како резултат на тоа, тие можат да дојдат во контакт со вирусот и можеби да развијат инфекција, но тоа нема да ги предизвика истите проблеми со дишењето како кај децата.
Ако вашето дете има круп, најдобро е да го чувате дома, подалеку од училиште или други средини со многу деца најмалку три дена. Исто така, треба да го чувате дома се додека има каква било покачена температура
Ако возрасен човек развие симптоми на круп, тие обично се благи и вклучуваат лесна кашлица или болки во грлото. Сепак, некои возрасни може да развијат потешки респираторни симптоми и да бараат хоспитализација. Повторно, ова е многу ретко.
Колку долго е заразен?
Инфективните агенси кои предизвикуваат круп можат да се пренесуваат околу 3 дена откако лицето ќе почне да покажува симптоми или додека не исчезне температурата. Препораката е да се остане дома додека не поминат 24 часа без температура и без употреба на лекови за намалување на температурата.
Ако вашето дете има круп, најдобро е да го чувате дома, подалеку од училиште или други средини со многу деца најмалку 3 дена. Исто така, треба да го чувате дома се додека има каква било покачена температура.
Дали крупот може да се спречи?
Можете да го намалите ризикот за вас или вашето дете од развивање круп со често миење на рацете, особено по кивање, и со држење на рацете подалеку од лицето. Ако некој околу вас има круп, обидете се да ја ограничите интеракцијата со него додека не закрепне.
Ако вие или вашето дете веќе имате круп, исто така е корисно да кашлате или да кивате во марамче. Често мијте ги рацете за да избегнете пренесување на другите.
Постојат и вакцини достапни за некои бактериски инфекции кои предизвикуваат болести слични на тежок круп. Тие вклучуваат вакцина против Haemophilus influenzae тип b (Hib) и вакцина против дифтерија. Само одредени возрасни лица со висок ризик ќе се квалификуваат за вакцината Hib.
Заклучок
Крупот е состојба која има тенденција да ги погодува само децата. Повеќето случаи се предизвикани од вирус.
Иако детето може да го пренесе вирусот на возрасен, вирусот обично не влијае на возрасните на ист начин како на децата. Тоа е затоа што дишните патишта кај возрасните се поголеми и се помалку подложни на проблеми со дишењето.
Сепак, вирусите или бактериите кои предизвикуваат круп можат лесно да се пренесат меѓу децата, па затоа е најдобро да ги чувате дома најмалку 3 дена или додека повеќе немаат температура, пишува Healthline.
